Dxexeche̱be Esteban lau benneꞌ xuꞌu laweꞌ caꞌ
7
Nadxa bxruze blau bche̱be̱ꞌ Esteban:
―¿Zaj naca da li da caní?
2 Naꞌ Esteban beche̱be̱ꞌ:
―Leꞌe,
benneꞌ gula,
ne leꞌe biche ljwezraꞌ,
le xene.
Xradxu zue̱ꞌ xabáa bleꞌe lawe̱ꞌ lau xra xrtáudxu Abraham gate ne zue̱ꞌ lu xe̱zr la xu Mesopotamia,
nédxudxa gate quebe ne xezé̱ꞌe̱ cheajxezúe̱ xe̱zre Harán.
3 Dios guzre̱ꞌ le̱ꞌ:
“Bsan lázriuꞌ ne xúgute̱ xrtia ljwezruꞌ,
naꞌ guxíaj lu xe̱zr la xu da guléꞌedaꞌ lueꞌ.”
4 Nadxa Abraham guzé̱ꞌe̱ lu xe̱zr la xu Caldea,
xeajsúe̱ꞌ xe̱zre Harán.
Ca gudé gute xra Abraham,
Dios guché̱ꞌe̱ Abraham lu xe̱zr la xu nigá,
naga zrale leꞌe naꞌa.
5 Dios quebe bi bnézruje̱ꞌ chee̱ Abraham naga sue̱ꞌ lu xe̱zr la xu nigá,
ne naga gune̱ꞌ lizre̱ꞌ,
san guche̱be lazre̱ꞌ gunézruje̱ꞌ le̱ꞌ xe̱zr la xu nigá,
naꞌ gate te gate le̱ꞌ,
naꞌ gaca na chee̱ zríꞌine̱ꞌ,
lácala lu zra naꞌ quebe ne galaj nu zriꞌine Abraham.
6 Cáꞌanqueze Dios guzre̱ꞌ le̱ꞌ xelezúa zriꞌine zre sue̱ꞌ ca benneꞌ zituꞌ tu lu xe̱zr la xu chee̱ benneꞌ xula,
ne xelaque̱ꞌ benneꞌ zaj nadaꞌu,
naꞌ xuluzálaje̱ꞌ le̱ꞌ tapa gaxúa iza.
7 Cáꞌanqueze guzre Dios le̱ꞌ:
“Nedaꞌ chugaꞌ ca gaca chee̱ xe̱zr la xu naꞌ guchine na zriꞌine zre suꞌ,
naꞌ te naꞌ xelexedxúaje̱ꞌ ga naꞌ,
ne xelúe láꞌane̱ꞌ nedaꞌ lu xe̱zr la xu nigá.”
8 Dios be̱ne̱ꞌ tu xel-laꞌ wezría nen Abraham,
naꞌ gunná béꞌene̱ꞌ le̱ꞌ chugu látedu weaj be̱laꞌ chee̱ benneꞌ biu caꞌ lu be̱l-laꞌ dxen chee̱ꞌ,
tu da guzúa chuchu na xel-laꞌ wezría naꞌ.
Chee̱ le̱ naꞌ gate gulaj Isaac,
zriꞌine Abraham,
guchugue̱ꞌ látedauꞌ be̱laꞌ chee̱ be̱l-laꞌ dxen chee̱ Isaac gate gúquebeꞌ xrunuꞌ zra,
naꞌ cáꞌanqueze be̱n Isaac chee̱ zríꞌine̱ꞌ,
Jacob,
ne cáꞌanqueze be̱n Jacob chee̱ zríꞌine̱ꞌ caꞌ,
benneꞌ caꞌ gulaque̱ꞌ xra chazrinnu cueꞌ benneꞌ Israel.
9 ’Zriꞌine Jacob naꞌ,
benneꞌ caꞌ zaj naque̱ꞌ xra xrtáudxu,
gulaque̱ꞌ xa lazreꞌ chee̱ bi biche̱ꞌ José,
naꞌ belutie̱-beꞌ chee̱ chuꞌubeꞌ lu naꞌ benneꞌ guchínene̱ꞌ-beꞌ lu xe̱zr la xu Egipto.
Dios guzúale̱ne̱ꞌ José,
10 naꞌ bselé̱ꞌ-beꞌ lu xúgute̱ da ziꞌ da xaꞌ.
Bnézruje̱ꞌ-beꞌ xel-laꞌ dxéajniꞌi,
naꞌ be̱n Dios bezaca ba lázrele̱ Faraón José naꞌ.
Faraón nigá guque̱ꞌ wenná bea lu xe̱zr la xu Egipto,
naꞌ bzue̱ꞌ José gácabeꞌ benneꞌ xuꞌu lu ne̱ꞌe̱ xe̱zr la xu Egipto naꞌ,
ne benneꞌ walizre Faraón naꞌ.
11 ’Nadxa guca gubinaꞌ du ca naca xe̱zr la xu Egipto,
ne ca naca xe̱zr la xu Canaán,
naꞌ xra xrtáudxu caꞌ quebe bi belezrélene̱ꞌ da xelawe̱ꞌ.
12 Gate ben Jacob de̱ zruaꞌ xtila lu xe̱zr la xu Egipto,
naꞌ gusel-le̱ꞌ naꞌ zríꞌine̱ꞌ caꞌ,
benneꞌ caꞌ zaj naque̱ꞌ xra xrtáudxu.
Da nigá guca na da nedxu lasa xjaque̱ꞌ Egipto.
13 Da gudxupeꞌ lasa xjaque̱ꞌ naꞌ,
José bleꞌe lawe̱ꞌ benneꞌ biche̱ꞌ caꞌ,
naꞌ caꞌan guca guneze wenná bea chee̱ Egipto ga benneꞌ José naꞌ.
14 Nadxa José gunná béꞌene̱ꞌ xeajlexríꞌe̱ xre̱ꞌ,
ne ca naca xrtia ljwezre̱ꞌ,
zaj naque̱ꞌ ga xun chínue̱ꞌ.
15 Caꞌan guca,
Jacob xeajsúe̱ꞌ Egipto naga gutie̱ꞌ,
ne naga gulátequeze xra xrtáudxu caꞌ.
16 Ca gudé naꞌ belúꞌe̱ be̱l-laꞌ dxen gate chee̱ benneꞌ caꞌ lu xe̱zre Siquem,
naga bulucache̱ꞌ le̱ꞌ lu ba da zua na lu xe̱zr la xu naꞌ da guzíꞌ Abraham nen dumí da gudízruje̱ꞌ bi caꞌ zriꞌine Hamor lu xe̱zre Siquem naꞌ.
17 ’Gate ba zua gagu zra gaca li da guche̱be lazreꞌ Dios da naꞌ be̱n chúchue̱ꞌ lau Abraham,
naꞌ benneꞌ Israel zaj zre̱ꞌe̱ xe̱zr la xu Egipto gulánle̱ꞌe̱.
18 Nadxa guzú lau dxenná bea tu wenná bea lu xe̱zr la xu Egipto,
benneꞌ quebe núnbeꞌe̱ José.
19 Wenná bea nigá guzí xe̱ꞌe̱ benneꞌ ljwézredxu,
ne bzálaje̱ꞌ xra xrtáudxu caꞌ,
naꞌ gunná béꞌene̱ꞌ le̱ꞌ cheajlecáꞌane̱ꞌ-beꞌ bidu dxeꞌene chee̱ꞌ caꞌ chee̱ xelátebeꞌ.
20 Lu zra caꞌ gulaj Moisés,
ne gúcabeꞌ tu bidauꞌ bezaca ba lazreꞌ Dios chee̱beꞌ,
naꞌ xra xrnabeꞌ bulusegule̱ꞌ-beꞌ lizre̱ꞌ chunna beuꞌ.
21 Gate bzrin zra zxal-laꞌ cheajlegaꞌane̱ꞌ-beꞌ,
naꞌ bi nuꞌula chee̱ wenná bea naꞌ bequé̱ꞌe̱-beꞌ,
ne bsegule̱ꞌ-beꞌ ca zríꞌinequeze̱ꞌ.
22 Chee̱ le̱ naꞌ,
Moisés guzé̱debeꞌ ca naca xel-laꞌ sina chee̱ Egipto,
naꞌ gúcabeꞌ tu benneꞌ nape̱ꞌ xel-laꞌ dxenná bea ca naca da gunné̱ꞌ,
ne da be̱ne̱ꞌ.
23 ’Gate bzrie̱ꞌ chua iza,
Moisés guca lazre̱ꞌ cheajnné̱ꞌe̱ benneꞌ ljwezre̱ꞌ,
benneꞌ Israel caꞌ.
24 Bléꞌene̱ꞌ tu benneꞌ Egipto dxuꞌe̱ tu benneꞌ Israel.
Chee̱ gúcale̱ne̱ꞌ benneꞌ naꞌ,
ne chee̱ bebéaj lazre̱ꞌ bénneaꞌ,
be̱tie̱ꞌ benneꞌ Egipto naꞌ.
25 Moisés gúquene̱ꞌ benneꞌ lazrie̱ꞌ,
benneꞌ Israel caꞌ,
xeleque béꞌene̱ꞌ Dios guselé̱ꞌ benneꞌ caꞌ ne̱ chee̱ le̱ꞌ.
Benneꞌ caꞌ quebe guleque béꞌene̱ꞌ na.
26 Zra xula Moisés bléꞌene̱ꞌ chupa benneꞌ Israel dxeledil-le̱ꞌ,
naꞌ laweꞌ da guca lazre̱ꞌ xelezrá zrie̱ꞌ benneꞌ caꞌ,
naꞌ guzre̱ꞌ le̱ꞌ:
“Leꞌe nácale biche ljwézrele.
¿Bizr chee̱ naꞌ dxue ljwézrele?”
27 Nadxa benneꞌ naꞌ dxuꞌe̱ benneꞌ ljwezre̱ꞌ bzrigue̱ꞌ Moisés,
naꞌ guzre̱ꞌ le̱ꞌ:
“¿Nu bzua lueꞌ ca benneꞌ xíchaje̱ chee̱ntuꞌ chee̱ guchiꞌu ca da dxuntuꞌ?
28 ¿Dxaca lazruꞌ gutiuꞌ nedaꞌ ca be̱nuꞌ neaje,
be̱tiuꞌ benneꞌ Egipto naꞌ?”
29 Ca ben Moisés da nigá,
naꞌ bzrúnnaje̱ꞌ zexíaje̱ꞌ lu xe̱zr la xu chee̱ benneꞌ Madián caꞌ.
Naꞌ guzúe̱ꞌ ca tu benneꞌ zituꞌ,
naꞌ bchaga náꞌle̱ne̱ꞌ nuꞌula,
naꞌ gulaj chupa zríꞌine̱ꞌ.
30 ’Ca gudé chua iza,
gate zue̱ꞌ le̱ꞌe̱ xixreꞌ laweꞌ lataj da zua na gagu lu xiꞌa Sinaí,
naꞌ bleꞌe lau tu gubáz chee̱ xabáa le̱ꞌ tu lu xiꞌ da dxeꞌ lu xecheꞌ bisigá.
31 Moisés bzrebe̱ꞌ ca naca da bléꞌene̱ꞌ,
san gate gubigue̱ꞌ chee̱ leꞌe xánnene̱ꞌ,
benne̱ꞌ chiꞌi Xránadxu,
dxenné̱ꞌ:
32 “Nedaꞌ nacaꞌ Dios chee̱ xra xrtaꞌu caꞌ,
Dios chee̱ Abraham,
ne Dios chee̱ Isaac,
ne Dios chee̱ Jacob.”
Nadxa Moisés guzú lau dxezrízie̱ꞌ lu xel-laꞌ dxezrebe,
naꞌ quebe bexázrjene̱ꞌ nne̱ꞌe̱.
33 Xránadxu guzre̱ꞌ le̱ꞌ:
“Guleaj zreluꞌ xuꞌu niꞌu laweꞌ da naca láꞌazxa lataj naga dxeléajuꞌ.
34 Nedaꞌ ba bleꞌedaꞌ ca naca da dxelezaca ziꞌ bénneache chiaꞌ zaj zre̱ꞌe̱ lu xe̱zr la xu Egipto.
Dxendaꞌ ca dxelebezre xache̱ꞌ,
ne ba blaꞌa chee̱ guseláꞌ benneꞌ caꞌ.
Gudá lueꞌ,
sel-laꞌ lueꞌ lu xe̱zr la xu Egipto.”
35 ’Lácala benneꞌ caꞌ buluzúe̱ꞌ Moisés chaláꞌala,
gulé̱ꞌe̱ le̱ꞌ:
“¿Nu bzua lueꞌ ca benneꞌ xíchaje̱ chee̱ntuꞌ chee̱ guchiꞌu ca da dxuntuꞌ?”
Dios gusel-le̱ꞌ le̱ꞌ ca benneꞌ xíchaje̱,
ne benneꞌ guselá le̱ꞌ,
ne̱ chee̱ gubáz chee̱ xabáa naꞌ bleꞌe lawe̱ꞌ le̱ꞌ lu xecheꞌ bisigá.
36 Moisés naꞌ bebéaje̱ꞌ xra xrtáudxu caꞌ lu xe̱zr la xu Egipto,
ne be̱ne̱ꞌ xel-laꞌ waca caꞌ,
ne da gulunna bea na da be̱ne̱ꞌ lu xe̱zr la xu naꞌ,
ne lu nísadauꞌ Xrna,
ne le̱ꞌe̱ xixreꞌ laweꞌ lataj da chua iza naꞌ.
37 Moisés nigáqueze guzre̱ꞌ benneꞌ Israel caꞌ:
“Dios sel-le̱ꞌ tu benneꞌ guchálaje̱ꞌ waláz chee̱ꞌ,
benneꞌ gálaje̱ꞌ ládujla xrtia ljwézrele leꞌe,
ca gusel-le̱ꞌ nedaꞌ.
Chee̱ Le̱ꞌ le xen.”
38 Cáꞌanqueze Moisés nigá,
bénneaꞌ guzúale̱ benneꞌ caꞌ le̱ꞌe̱ xixreꞌ laweꞌ lataj,
tu zren nen gubáz chee̱ xabáa naꞌ bchálajle̱ le̱ꞌ lu xiꞌa Sinaí,
guzúale̱ne̱ꞌ xra xrtáudxu caꞌ,
ne guziꞌe̱ dizraꞌ chee̱ xel-laꞌ nabán chee̱ bdee̱ꞌ na chee̱ntuꞌ.
39 ’Xra xrtáudxu caꞌ quebe gulaca lazre̱ꞌ xuluzúa dizraꞌ chee̱ Moisés,
san buluzúe̱ꞌ le̱ꞌ chaláꞌala,
ne gulaca lazre̱ꞌ xelexezrine̱ꞌ Egipto.
40 Gate cabí zue̱ꞌ Moisés ga naꞌ gulé̱ꞌe̱ Aarón:
“Dxaca lázrentuꞌ gunuꞌ dios caꞌ chee̱ xelebía lawe̱ꞌ launtuꞌ,
laweꞌ da quebe nézentuꞌ bi guca chee̱ Moisés,
bénneaꞌ bebéaje̱ꞌ netuꞌ lu xe̱zr la xu Egipto.”
41 Nadxa belune̱ꞌ tu bedáuꞌ guca na ca tu bé̱zredauꞌ,
ne belutie̱ꞌ be̱ xíxreꞌdu caꞌ lau bedáuꞌ naꞌ,
ne gulebene̱ꞌ chee̱ da zaj nune̱ꞌ.
42 Nadxa Dios becuase̱ꞌ nen benneꞌ caꞌ,
naꞌ be̱ꞌe̱ le̱ꞌ lataj belúe láꞌane̱ꞌ belaj zaj zria zran xabáa.
Caꞌan naxúaj na lu xiche chee̱ benneꞌ caꞌ buluchálaje̱ꞌ waláz chee̱ Dios.
Dxelenné̱ꞌ:
Leꞌe,
benneꞌ Israel caꞌ,
¿guzríale-baꞌ chiaꞌ nedaꞌ be̱ xíxreꞌdu caꞌ bé̱tele
dute̱ chua iza gate naꞌ guzúale le̱ꞌe̱ xixreꞌ laweꞌ lataj?
43 ¡Cabí!
Bíale xudauꞌ xide zra be̱ xixreꞌ chee̱ dios chee̱le,
Moloc,
ne xudauꞌ chee̱ belaj nazí le na Renfán,
dios chee̱le,
bedáuꞌ caꞌ bé̱nquezle leꞌe chee̱ be̱ láꞌanale na.
Chee̱ le̱ naꞌ cuéajaꞌ leꞌe lu xe̱zr la xu chee̱le,
ne sel-laꞌ leꞌe dédedxa ca naga dxeꞌ Babilonia.
44 ’Le̱ꞌe̱ xixreꞌ laweꞌ lataj naꞌ xra xrtáudxu caꞌ belune̱ꞌ tu xudauꞌ xide naga buluzrá chawe̱ꞌ blagaꞌ xiaj naga naxúaj da nadxixruj bea na.
Belune̱ꞌ na ca naca da bleꞌe Dios Moisés,
gate guzre̱ꞌ le̱ꞌ gune̱ꞌ na ca naca da naꞌ ba bléꞌene̱ꞌ.
45 Zriꞌine xra xrtáudxu caꞌ belexaca lu ne̱ꞌe̱ xudauꞌ xide naꞌ,
naꞌ belúꞌe̱ na gate belezrine̱ꞌ lu xe̱zr la xu nigá nen Josué,
chee̱ belequé̱ꞌe̱ xe̱zr la xu nigá lu naꞌ benneꞌ xe̱zr la xu caꞌ zaj zre̱ꞌe̱ nigá,
benneꞌ caꞌ Dios bebéaje̱ꞌ le̱ꞌ chee̱ bnézruje̱ꞌ xe̱zr la xu nigá chee̱ xra xrtáudxu caꞌ.
Caꞌan guca ca bzrinte̱ zra caꞌ zua David.
46 Wenná bea David naꞌ,
Dios bezaca ba lazre̱ꞌ chee̱ꞌ,
naꞌ guca lazreꞌ David gune̱ꞌ tu xudauꞌ naga sua Dios chee̱ Jacob.
47 Salomón,
zriꞌine David,
be̱ne̱ꞌ lizre Dios naꞌ.
48 Dios szrente̱ quebe zue̱ꞌ lu xudauꞌ caꞌ da zaj nun bénneache.
Caní gunná tu benneꞌ bchálaje̱ꞌ waláz chee̱ Dios,
gunné̱ꞌ:
49 Xabáa naca lataj naga dxeꞌa,
naꞌ xe̱zr la xu naca na naga nuléaj niꞌa.
¿Ájazra naca xuꞌu gunle leꞌe chiaꞌ?
dxenná Xránadxu.
¿Ájazra naca lataj naga dxal-laꞌ xezíꞌ lazraꞌ?
50 ¿Quegá nedaꞌ bé̱nquezaꞌ da caꞌ?
51 Nadxa gunná Esteban:
―Leꞌe nácaquezle lázxdau zideꞌ,
ne zria nágale,
ne lázrdaule ca zaj naca chee̱ benneꞌ quebe zaj núnbeꞌe̱ Dios,
quebe dxezile xrtizre̱ꞌ.
Dxedábagaquezle Beꞌ Láꞌazxa.
Nácale ca gulaca xra xrtáule caꞌ.
52 Xra xrtáule caꞌ buluzría xiꞌe̱ xúgute̱ benneꞌ caꞌ buluchálaje̱ꞌ waláz chee̱ Dios.
Belutie̱ꞌ benneꞌ caꞌ buluchálaje̱ꞌ nédxudaute̱ ca dxal-laꞌ gaca chee̱ benneꞌ xrlátaje nigá,
naꞌ gate ble̱ꞌe̱,
léꞌequezle bdele Le̱ꞌ lu naꞌ benneꞌ caꞌ guledábague̱ꞌ Le̱ꞌ,
ne bé̱tele Le̱ꞌ.
53 Leꞌe guzile da nadxixruj bea na da be̱nna gubáz chee̱ xabáa dxiꞌu,
san quebe dxuzúale dizraꞌ chee̱ na.
Dxelutie̱ꞌ Esteban
54 Gate belén benneꞌ caꞌ da caní,
naꞌ gulagu lazxe̱ꞌ lu xel-laꞌ dxelezráꞌa Esteban.
55 Nadxa Esteban,
zúale̱ Beꞌ Láꞌazxa le̱ꞌ,
gunné̱ꞌe̱ xabáa,
ne bléꞌene̱ꞌ xel-laꞌ szren chee̱ Dios,
naꞌ Jesús ze̱ꞌ chaláꞌa xabe̱la chee̱ Dios.
56 Nadxa gunné̱ꞌ:
―Le nnaꞌxque,
dxeléꞌedaꞌ naxalaj xabáa,
naꞌ Benneꞌ Gulje̱ꞌ Bénneache ze̱ꞌ chaláꞌa xabe̱la chee̱ Dios.
57 Benneꞌ caꞌ bulusézxuje̱ꞌ nague̱ꞌ,
naꞌ gulebezre xe̱ꞌe̱,
ne xeajlechía che̱ꞌe̱ Esteban naꞌ.
58 Naꞌ belebéaje̱ꞌ le̱ꞌ lu xe̱zre naꞌ,
naga belúꞌe̱ le̱ꞌ xiaj.
Naꞌ benneꞌ caꞌ gulenné̱ꞌ chee̱ Esteban bulucáꞌane̱ꞌ zra lane̱ꞌ lu naꞌ tu benneꞌ cuideꞌ le̱ꞌ Saulo.
59 Dxácate̱ dxuluzríe̱ꞌ le̱ꞌ xiaj,
Esteban naꞌ bláwizre̱ꞌ Dios,
gunné̱ꞌ:
―Xranaꞌ Jesús,
bezíꞌ lu naꞌu beꞌ nácaquezaꞌ.
60 Gudé naꞌ bzu zribe̱ꞌ,
naꞌ gunné̱ꞌ zizraj:
―Xran,
quebe gusebaguꞌ benneꞌ caní dul-la nigá.
Ca bexuzre gunné̱ꞌ caꞌ,
naꞌ gutie̱ꞌ.