Proverbios
Yaćhachicuycuna
Imapä cay yaćhachicuy caśhanpis
1
Cay limaycunaca Israelpa mandacünin Davidpa chulin Salomonpaa limaynincunam.
2 Caycunam cayan,
yaćhayniyu,
tantiayniyu canapä,
sumä yaćhayniyü-cama nunacunap limayninta tantianapä,b
3 chaynütac sumä anyapaycunacta ćhasquiycunapä,
tincüllanman lulanapä,
allincällacta lulanapä,
mana mayanmanpis śhalcullal lulanapä,
4 jinaman mana yaćhäcunäta allin yaćhayniyüman muyuchinanpä,
müsucunäta allinta tantiapacachinanpä,
chaynütac lisichicunanpä licaćhacachinanpäpis.
5 Cayta allin tantiayniyüca uyaliculꞌa mas yaćhayniyülämi canꞌa;
allin umayücäpis mas fisyusapalämi canꞌa.
6 Chayćha cay yaćhachicuy limaycuna,
tincuchiycuna,
tantiachicuycuna ima ninantapis tantiaycunꞌa.
7 Yaćhaycäpa allaycuyninꞌa Tayta Diosta manchacuymi;
luclucunacá yaćhaycätawan yaćhachicuycäta mana cäpämá licapäcun.c
Müsucunätam limapan
8 Iju,
taytayqui limapäśhuśhayquita uyalicuy;
mamayqui yaćhachishuśhayquita ama unꞌaycuychu.
9 Chaymi juc adurnu-yupay umayquićhu tuqui caycunꞌa;
cullarnu cuncayquićhu caycunꞌa.d
10 Iju,
juchasapacunaca juchacta lulachiyta
munaśhuśhayquiwan ama apachicuyaychu.e
11 Paycunam nishunqui:
“Acuchun,
allin nunacunäta awaytamuśhun;
yanꞌal-yanꞌal mana juchayücäta wañüchimuśhun.
12 Wañücuna caśhan millpucalpuśhannu cawsayäta millpalpämuśhun;
sipultüra ayacta millpücänu millpulpämuśhun.
13 Jinalcul imaymana ćhaniyu cänincunactamá talishun;
suwacamuśhanchicwanmá wasinchictapis juntächishun.
14 Yaꞌacunaman jucllachacamuy,
ima quitaśhanchiccunapis luncunchicćhu llapanchicpämá canꞌa” nil.
15 Iju,
paycunawan ama apachicuychu;
caminuncunapi japächacuy.
16 Paycuna mana allin lulayllaman liyllapïmá wañupacuyalcan;
wañuchïllactamá muspapacuyalcan.f
17 Pälï pishucunaca licayämuptin
trampacta ćhulay yanꞌal-yanꞌalmá.
18 Ñatac chay nunacunaca quiquillanpämá trampacta ćhulacuyalcan;
quiquillanmá wañuyninta ashicuyalcan.
19 Chaynümá juccunap cänincunapïta wañupacü nunacunaca camacapäcun;
wañupaculcäśhanwanmá wañuytapis talipäcun.
Yaćhaycämi müsucunäta ayaycaćhan
20 Yaćhaycämi cällicunäćhu ayaycaćhan;
yaćhaycämi läsacunäćhu apalcaćhan.
21 Achca nunacunaca capäcuśhanćhümá ayaycaćhan;
malcap puncunćhümá imapi caśhantapis willacun:g
22 “Mana tantiayniyücuna,
¿imaycamatá mana tantiayniyu caśhayquita cuyapäcunqui?
Jamuyäcuna,
¿imaycamamá jamuyayalcanqui?
Luclucuna,
¿imaycamamá yaćhaycäta ćhïnicuyalcanqui?
23 Anyapäśhätari sumäta uyaliculcay.
Chayćha śhunꞌüta quićhaycul
lluy tantiaynïcunacta yaꞌa lisiycachishayqui.
24 “Ayaycäliptïpis manamá śhamuyta munapäculanquichu;
maquïta chacchaycamuptïpis upatucuycälilanquimá.
25 Aśhwanpam limapäśhäcunacta jamuyapämälanqui;
anyapäśhäcunacta jalutaculcälanqui.
26 Chaymi ñacaycunaman ćhaptiqui yaꞌapis asipäśhayqui;
manchacuyćhu cayalcaptiqui yaꞌapis cushipäśhayqui.
27 Lücu tamyanu manchacuyca śhamuśhuptiqui,
lücu waywanu mana allinca ćhäśhuptiqui,
llaquicuy sasachacuy chalaśhuptiqui asicuśhämá.
28 “Chayćhülämá ayacalcämanqui,
ñatac yaꞌa manam uyalishayquichu;
maynu ashipämalpis manam talipämanquichu.
29 Yaćhachicuycäta jalutaculcälanquimá;
Tayta Diospa manamá manchacuyniquipis calachu.
30 Limapäśhäta jitapapämälanquimá;
anyapäśhäcunacta mana cäpämá ćhulapäculanqui.
31 Mana allin lulayniquip wayuynintamá apapäcunqui;
mana allin munayniquiwanmá maćhaycapäcunqui.
32 Luclucunacá luclu-cayninćhümi wañupäcunꞌa;
mana tantiayniyücunätá mana tantiay munaśhanmi camacaycülunꞌa.
33 Yaꞌacta uyalicamäcäñatacmi ichá jawcalla cawsaycunꞌa;
ima mana allinpïpis manamá manchacunan canꞌachu” nil.