LUKAS
É Mbamba Fwéñ Lukas a ngá tsili
Ásumŋa
1
Abwiññ bot é vak yaá ná é tsili nkanaŋa ye é mam mé ngá dzálában ya bébélá énzénzaŋ dea été,
2 amvála ané bé ngá yágale bía mɔ atéé ye átáraga.
Ébɔ́ bé ngá yén mam méte,
ébɔ́ fe bé ngá ñɔŋ mbaga ye ná bé kat fwéñ te.
3 Á ndzwée Teófilo,
ma me fas yaá fe dɔ áse ya nkée átára ye mésumŋa,
éde me yén mvéáñ ná me tsili wa bébélá ye mam méte mé tɔɔ́ nkomann,
4 á mfá ye ná o túga yem mvéáñ é mam bé ngá yága wa.
El Comienzo
Ángel aa kat é fwéñ ábyálá Juan Ndubot
5 Mélú Erodes a mbé kéza ye á Judea,
fára enziŋ a mbé eyola ná Zakarías,
mot ye á nsámá befára Abías.
Ngéá Elísabet ñí a mbé fe ngwan ye é mvɔŋ bot Aarón.
6 Bé beáñ béte bé mbé benzósoó ébe ású Nzamá,
bé ngá dzálá fe mémvéná mése ya méyágalé mése Ntí,
kaa bidzo.
7 Ve,
bĕé mbé bé belé mwán,
amú ná Elísabet a mbé ekom,
ákoan fe ná bé beáñ bé ntɔɔ́ miyomm.
8 É mos nsámá befára Zakarías ó ngá séñ,
Zakarías a ngá bɔ eséññ ébe ású Nzamá.
9 Amvála ané fúlú befára e né,
éde bé ngá tɔ́p Zakarías mos te á mfá ye ná á ñíi á templo Ntí été,
ná a dzígi mbwánn enum.
10 Áwola a ngá dzígi wɔ́,
abwiññ bot é ngá yaglan átán.
11 Éde ángel Ntí a ngá léreban ébe éñe,
a téle altar bá dzígi mbwánn enum mfá meyóm.
12 Niané Zakarías a ngá yén ñí,
éde a ngá sigan,
á ŋga kɔ fe wɔŋŋ.
13 Ve,
éde ángel a ngá dzó ñí ná:
“Á Zakarías,
o táa kɔ wɔŋŋ,
amú ná Nzamá a wók yaá é ndzaá dwe,
ñí ngéá Elísabet da ye wa byéñ mwán fám,
wa ye ñí lwée ná Juan.
14 Wa ye fe belé mesán ya mvéáñ,
abwiññ bot dá ye fe sán amú ábyálá deñ.
15 Amú ná aa ye bɔ nnén ébe ású Nzamá.
Ăá ye ñú vino ngé meywa mé kyéññ,
aa ye fe bɔ ndzálánn ya Mfúfúp Nsísim atéé ye ábum ñiá.
16 aa ye fe bɔ ná abwiññ bwán béye Israel é búlán ébe Ntí é Nzamá weba.
17 Juan te aa ye ke ósú Ntí ya é nguu Elías,
ya nsísim Elías,
á mfá ye ná mílém beéséá mí búlán ébe bwán.
Aa ye fe bɔ ná é bot bé ne melɔ́ bé búlán á nyemann benzósoó bé bot été,
á mfá ye ná a koman bwann bé bot amú ásɔ́ɔ́ Ntí.”
18 Éde Zakarías a ngá dzó ángel ná:
“Ma ye yem dzam te á yá?
Amú ná bía ngéá wɔm bí ntɔɔ́ miyomm.”
19 Éde ángel a ngá yalan ya ñí ná:
“Ma mé ne Gabriel,
mbɔ biséññ Nzamá.
Éñe fe á lóm ma ná me nzu kɔ́bɔ ya wa,
mé kat fe wa bembamba méfwéñ má.
20 Ve,
amú ye ná weé ndzí yébe é dzam me mvá dzó wa,
éyɔŋ dí wa ye tɔbɔ mvúk,
wăá ye kɔ́bɔ akekwíñ ané é dzam áse me mvá dzó wa dá ye dzálában é tám deñ.”
21 Tám te áse bot bé mbé átán,
béé yana Zakarías,
bé ngá yágán fe ámvála Zakarías a ngá bem á templo été.
22 Ve,
niané Zakarías a ngá kwíñ á templo été ĕé mbé fe kɔ́bɔ ya bɔ́,
a ngá kɔ́bɔ fáve ya mendem;
amvála te édɔ bé ngá yem ná a yén nyénánn ye á nsísim á templo été,
éñe a ngá tsíni néa kaa ákɔ́bɔ.
23 Niané melú méye éséññ fára deñ mé ngá dzálában,
éde a ngá búlán é ndá dzeñ.
24 Niané mam méte mé ngá lot,
éde ngéá weñ Elísabet a ngá ñɔŋ abum,
ané a ngá tɔbɔ fe é ndá dzeñ été táŋ ngwan é tán,
25 eé dzó ná:
“Ntí aá yén mvéáñ ná a vea ma osoán ekom á bot été.”
Ángel aa kat fwéñ ábyálá Yesus
26 Niané ábum Elísabet é ngá kwíñ é ngwan saman,
éde Nzamá a ngá lóm ángel Gabriel é dzeá bá lwée ná Nasaret,
ábeŋŋ sí ye á Galilea;
27 endúnn ngwan é mbé ó wéñ,
é tɔɔ́ eyola ná María;
é mbé é belé atsiŋŋ álúk bá mot a tɔɔ́ eyola ná José,
mot ye é mvɔŋ David.
28 Niané ángel a ngá ñíi é ndá á mbé a tɔɔ́,
éde a ngá dzó ná:
“Á mbóló,
abwará ya wa,
Ntí a ne ya wa.
[O ne ya bibwárán ádaŋ biningá bése.]”
29 Ve,
María a ngá sigan ya bifíá bíte,
a ngá síli fe nlém weñ été ná:
“Ámvála mbóló dí dá yíli á yá!”
30 Éde ángel a ngá dzó ná:
“Á María,
o táa kɔ wɔŋŋ,
amú ná o wún yaá abwará ébe ású Nzamá.
31 Áwola dí wa ye ñɔŋ abum,
o byéñ mwán fám,
wa ye ñí lwée eyola ná Yesus.
32 Mwán te aa ye bɔ ewólo Mot,
bá ye fe ñí lwée eyola ná é Mwán éñí a ne oyaáp ó yóp,
Ntí Nzamá aa ye fe ñí téle kéza amvála ané émvámvámm deñ David.
33 Mwán te aa ye dzwée é ndá bot Jakob mbéámbéá,
édzwée deñ dăá ye mana.”
34 Éde María a ngá dzó ángel ná:
“Dzam te dá ye bɔ á yá?
Ma kaa áyem fám!”
35 Ané ángel a ngá yalan ya ñí ná:
“Mfúfúp Nsísim aa ye nzu ébe wa,
é nguu éñí a ne oyaáp ó yóp aa ye wa búrbe áyóp ya nsísim weñ,
éde ná Mfúfúp mwán wá ye nzu byála bá ye wá lwée ná é Mwán Nzamá.
36 Évúvúmán dwe Elísabet,
dá é ñɔŋ yaá fe abum,
a tɔɔ́ ná a ntɔɔ́ nnomm,
aa ye byéñ mwán fám,
é miningá bé ngá dzó ná a ne ekom,
ábum deñ é ntɔɔ́ ngwan é saman.
37 Amú ná Nzamá ăá vwat bɔ dzam enziŋ.”
38 Éde María a ngá dzó ná:
“Me ne óloá Ntí,
á bɔɔ́ge ya ma ané o mvá dzó.”
Ané ángel a ngá ke.
María aa fép Elísabet
39 Melú méte éde María a ngá ke avóó dzeá enziŋ ye á Judea,
ábeŋŋ sí ye míkoó été.
40 Ané a ngá ñíi é ndá Zakarías,
éde a ngá sómo Elísabet.
41 Niané Elísabet a ngá wók mbóló María,
ané mwán a ngá sigan ñí ábum été,
éde a ngá tɔbɔ ndzálánn ya Mfúfúp Nsísim.
42 Ané a ngá yónán a dzóo ná:
“O belé abwará ádaŋ biningá bése,
é mwán a ne wa ábum ñí a ne fe ya abwará!
43 Me ne nzá á mfá ye ná ñiá a Ntí wɔm á nzu ma yén?
44 Niané me mvá wók kíŋŋ ye mbóló we,
eyɔŋ te ébyen éde é mwán a ne ma ábum a mvá sigan ya mesán.
45 Mvɔmm ya wa amú o bwíni ná é mam mése Ntí a mvá kɔ́bɔ ya wa má ye dzálában.”
46 Éde María a ngá dzó ná:
“Nlém wɔm wá nén Ntí;
47 nsísim wɔm wá wá sán fe ébe Nzamá,
Nkoro wɔm;
48 amú ná a dága yaá nsilann ñúu óloá weñ.
Atéé ye éyɔŋ dí myee bot óse wá ye ma dzó ná mvɔmm;
49 amú ná é Nzamá a ne Nguuése a bɔ yaá mam menén ébe ma.
A ne Eyola ná Mfúfúp!
50 Nyénánn engóngɔ́ɔ́ weñ,
ó ne mbéámbéá ébe kada myee bot
ye ébá bá kɔ ñí wɔŋŋ.
51 A ngá bɔ é mam menén ya é nguu deñ;
a ngá myaman é bot bé ne bingúŋ ya ásímánn ye mílém myeba.
52 A ngá vea biwólo bí bot bítɔɔ́ bídzwée,
a ngá bére é bot bá sili méñúu meba ósí ó yóp.
53 Nzamá a ngá dzéa biŋgóŋgɔ́ɔ́ bí bot ya mibeŋ,
ébá bé ne mikúkúmm bá a ngá yáán ya bɔ́ móamó.
54 A ngá vwála bébɔ biséññ béñ,
bot béye Israel,
eé ndzí ki vwían ná a yén bɔ́ engóngɔ́ɔ́.
55 Amvála te édɔ a ngá kyaa bímvámvámm byeá,
Abraam ya é mvɔŋ dzeñ mbéámbéá.”
56 María a ngá bera lígi ané táŋ ngwan é léa bá Elísabet,
véa,
éde a ngá búlán é ndá dzeñ.
Ábyálá Juan Ndubot
57 Niané é tám Elísabet a ngá yian byéñ e ngá kwíñ,
éde a ngá byéñ mwán fám.
58 Eyɔŋ te éde é bot méféŋŋ ya bívúvúmán byeñ bé ngá ke va ya ñí,
niané bé ngá wók ná Ntí aá yén ñí engóngɔ́ɔ́ enén.
59 Niané mwán a ngá dzálá melú mmom,
éde bé ngá ke ñí kele,
bé ngá kómo fe ñí áyo eyola éséá Zakarías.
60 Ve,
éde ñiá a ngá dzó ná:
“Kaa!
Bá yian ñí a lwée ná Juan.”
61 Éde bé ngá dzó ñí ná:
“Mot enziŋ ye é mvɔŋ dzwe ĕé belé eyola te.”
62 Eyɔŋ te éde bé ngá síli éséá mwán ya mendem ná nzá eyola aa kómo ñí yo.
63 Ané a ngá dzaa mwann abámm,
éde a ngá tsili été a dzóo ná:
“A ne eyola ná Juan.”
Ané bésesé bé ngá ku avoó.
64 Eyɔŋ te ébyen éde ánu deñ é ngá kúuban,
ané a ngá bera tára ná aa kɔ́bɔ,
éde fe a ngá tára ná aa lugu Nzamá.
65 Ané é bot bése bé mbé bé tɔɔ́ bɔ́ méféŋŋ bé ngá kɔ wɔŋŋ,
ané é mam má mése mé ngá mana fe ñeŋ ábeŋŋ sí áse é ne míkoó été á Judea.
66 Éde é bot bése bé ngá wók é mam má bé ngá nii mɔ mílém myeba été béé síli fe ná:
“É mwán ñí aa ye bɔ nzá mot?”
Amú ná,
bébélá ya bébélá é wéá Nzamá ó mbé ébe éñe.
É dzeá Zakarías a ngá yee
67 Éde Zakarías,
éséá mwán,
a tɔɔ́ ndzálánn ya Mfúfúp Nsísim a ngá tára ná aa kúlu medzó eé dzó ná:
68 “Olugú ó bɔɔ́ge ya Ntí,
Nzamá ye Israel,
amú ná a nzu yaá koro é bot béñ!
69 A lóm yaá bía ewólo Nkoro,
mot ye é mvɔŋ bot mbɔ biséññ weñ David.
70 Éñe a ngá kyaa dɔ néa,
atéé ye ó mvús ya mítɔ́pbán bekúlu medzó myeñ,
71 ná aa ye bía koro ébe é bot bá síŋ bía ya é bot bá víni bía.
72 A ngá dzó fe ná aa ye lére nyénánn engóngɔ́ɔ́ weñ ébe betará bea,
ya fe ná ăá ye vwían mfúfúp elat weñ,
73 nkanann sɔŋ a ngá kána éséá wea Abraam,
éwí a ngá vé bía,
74 ná aa ye bía koro é mó bésíŋ bea été,
á mfá ye ná bí kaŋ ñí,
75 á mfúbánn ya á nzósoó été,
kaa ákɔ wɔŋŋ enziŋ ébe ású deñ ntéññ éniŋ wéá óse.
76 “Ve,
mfá we,
á oyomm mwán wɔm,
bá ye wa lwée ná nkúlu medzó é Nzamá ané oyaáp ó yóp.
Amú ná wa ye ke Ntí ósú,
mfá ye ákoman ménzenn meñ,
77 wa ye fe vé áyɔŋ bot dwe nyemann ye ákoroga,
á mfá ndzámann mísémm myeba.
78 É Nzamá wea,
ya nlém engóngɔ́ɔ́ weñ,
amvála ané nlódzóp wá kwíñ bíléne bí kírí.
A sɔ́ yaá ya bía eyéá enén á dzóp été,
79 á mfá ye ná é feañ ébe é bot bé tɔɔ́ ó dzíbi ósí ya nkeŋ sɔŋ,
ya mfá ye álére fe bɔ́ é nzenn e ne mvwaá.”
80 Mwán a ngá vém,
a ngá bɔ fe nguu á nsísim été.
A ngá bɔ fe eé lot tám mévóm bot bĕé mbé bé tɔɔ́ ye akekwíñ ané a ngá léreban Israel été.