Langi Naa Lierimu Koleana Yesusini Ye Pape-Tausini Langi Sirimu Temanemoa
6
(Pulu Yemonga ungumu. Kolomongo-kanga wane.)Pe walse Yesusi Nomú-Gallilli nona andoli sípine molopa nekendo purumu. (Aku nomúmunge imbi te ‘Nomú-Tapiriasi’ niringi.) 2 Aku nomúne nekendo purumu kinie kuru torumu yemboma tepa konde lsimu kanokolie ‘Pulu Yemone mindi ulu-tondoloma telemo mele yuni aku-sipe tekemo.’ ningu kanokolieb yembo paa awisili yu purumune akiliku lombili puringi. 3 Yesusi ma-pangine ola pupe lombili andolimec pea puku manie moloringi.
4 Juda-yembomane ˻ponie tenga-tenga kolea-awili Jerusalleme ongo akune suku˼ Pulu Yemone enonga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu meled pilingendo Pulu Yemo-kinie ulu te teringi walema nondopa wendo ombá terimu.
5 Yesusi ma-pangine ola molopa maniendo-sipe kanopalie yembo paa awisili yu orumu aulkena lombili oringi kanorumu. Kanopalie yuni yu lombili andoli ye Pillipundu nimbendo: “I yemboma nonge langime tena topo topo lindemili konopu lekenoye?” nirimu. 6 Yuni aku-sipe Pillipundu we walsipe pilierimu. Yesusi yuni temba mele yuyu pilipe molorumu nalo ‘Pillipu yuni nambolka nimbenje? ‘Nane ulu-tondolo te tepolie manda langi simbo.’ konopu lemba, molo we mini-wale mundumbenje piliembo!’ nimbelie yuni aku-sipe Pillipundu walsipe pilierimu.
7 Pillipuni yundu nimbendo: “Kakopoi-ye tene oli engaki kongono tepalie méle kalólimu limo kou-monemane langi topo topo limelanje yembo mare mindi laye-kolte liku nolemela. Mare molo tolka naa nolemela.” nirimu.
8 Lombili andoli te, Saimono Pitanga angenu Enderu, yuni nimbendo: 9 “Ya kango te rasi-balli pillawa kaloli kanga kise-pakera kinie oma kaloli talo kinie nosipe molemo. Nalo akumu koltalo, yembo paa awisili. Kapola naa temba lemo.” nirimu.
10 Yesusini “Yemboma “Manie molangi!” niengi!” nirimu. Aku koleana era awisili orumu-ne manie moloringi. Ye pape tausini mele akune manie moloringi. 11 Kanu-kinie Yesusini balli-pillawa kalolime lipe ambolopalie Pulu Yemondo “Ange.” nimbe yembo moloringime moke tepa eno manda nonge mele sirimu. Omaselo aku-sipela moke terimu. Nongo olo tenderingi.
12 Kanu langi noringi olo terimu kinie yuni yu lombili andolimendo nimbendo: “Langi kakena lemoma we manie pupe lemba kapola naa temba kene liku maku taa!” nirimu. 13 Kanu-kinie nongo pora siringi kinie kakena lierimume lombili andolimene liku máku toko wale-basikete engaki-rurepo lakilku toko peke siringi.
14 Yesusini Pulu Yemone mindi ulu-tondolo manda telka mele akumu terimu kinie kanokolie yembomane pulu polko ningendo: “ “Pulu Yemone ungu-umbu tondolime pilipe yando nimbe simbe ye te ma-koleana omba olio nokomba.” ningu panjeringimue paa sike i yemo yu lepamo.” niringi. 15 Aku ningu pilkulie enone ‘Yu olionga ye-nomi-kingimu molopili!’ ningu yu tondolo-munduku ambolko liku ‘enonga kingimu molopili!’ ninge teringi. Aku tenge teringi pilipelie yu-yuyu molombando ma-pangine ola altopa pupe molorumu.
Yesusi Nomúne Ola Kimbu-Kongono Tepa Orumu Temanemof
16 Ena pupe kolea kala torumu kinie yu lombili andolime ma-pangine maniendo puku nomú-kélona maniendo puku 17 akune nona andoli sipi tenga ola puku nomúne yakondo ongo Kapeniame-taono ongo punge puringi. Aku-kinie sumbulu torumu nalo Yesusi naa orumu kulu lombili andolime enono puringi. 18 ˻Sípine ola molko punge puringi kinie˼ poporome tondolo torumu kinie nomo ola pupe manie omba terimu, sípimu topa ola-munde manie-munde tepa topele-mapele torumu.
19 Sípimu kundoringi nomú awi-suku-singi melena purumu kinie Yesusi nomúne ola kimbu-kongono tepa sípimu purumune orumu kanokolie ‘Kuru te okomo.’ konopu lekolie paa mini-wale awili-teko mundoringi. 20 Nalo yuni enondo nimbendo: “Na mindi okoro, pipili naa kolaa!” nirimu. 21 Aku nirimu kulu pilkulie “˻Awilimu okomo lepamo.˼ Sípine pea molamili!” ningu enone konopu siku yu sípimunge sukundu lsingi. Sukundu orumu kinie eno punge puringi nomú-kélona sípimu walsikele purumu.
Yesusini Ungu-Iko Topa “Na Mulú-Koleana Gamo Molio.” Nirimu Temanemo
Akumunge: Yembomane Yesusi Andoko Kororingi Temanemo
22 Ipulueli-ou yemboma nomú-kélo nekendo ipulueli moloringime konopu kimbu sikulie niringimuni, ‘Oleanga ipulueli nomúne andoli sípi telu mindi ya liemu, Yesusi akune suku naa pumu, yu lombili andolime enono akune suku puku nomú-kélo nekendo pungi.’ ningu pilieringi. 23 Kanu-kinie oleanga Awilimuni langi wallo-kolte lipe ambolopa Pulu Yemondo “Ange.” nimbe yemboma sirimu noringi koleana nondopa kolea-awili Tapiriasi yembomanga sípi mare nomú-kélona oringi. 24 Yesusini langi sirimu noringi koleana yembomane Yesusi yu korokolie niringimuni, yu kinie yu lombili andolime kinie akune naa moloringi kanokolie sípi eno moloringine nomú-kélona nondoko ongo lieringimenga suku puku Kapeniame taonondo Yesusi koronge puringi.
25 Nomú nekendo ongo Yesusi kanoko lendekolie enone yu walsiku pilkulie ningendo: “Rapai,g nu te-wale yando onuye?” niringi.
26 Nalo ˻yu orumu mele nimbe para naa sipelie˼ topondopa enondo nimbendo: “Nane enondo paa sike nimbu sikirumu: “Nane ˻Pulu Yemone na lipe tapondolemo mele˼ lipe ora silimo ulu-tondolomah teliomonga enone na naa korokomele. Nane eno langi sindu nongo olo tendengi kanumunge mindi na korokomele lemo.” nikiru. 27 Eno langi nondopa purulimoma ‘Lipu nomolo.’ ningu kongono naa teayo!i Kanu langime nongolie nilimelemone, kolonge walema wendo olemo kinie kolemelela. Langi, Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemonej silimo langi, kanumu naa purulimo, kanumu nolemele kinie konde molko kondoko mindi pulimele kanu langimu ‘Lipu namili!’ ningu mindi kongono teayo! ‘ ‘Ye akumuni sike kanu langimu yemboma simbe.’ ningu piliengi!’ nimbe Pulu Yemone ulu tondoloma telemo mele ‘Aku yemone ulu-tondoloma aku-sipe tepili!’ nimbe Pulu Yemo yuni yu sirimu.” nirimu.
28 ˻‘Sike langimundu nikimu.’ ningu pilku yuni nirimu ungumu pilku sundukulie niringimuni,k˼ enone yundu walsiku pilkulie ningendo: “˻Konde molopo mindi pumolo langi lipu namili kene˼ olio nambepolie Pulu Yemone kanopa peanga kanomba kongonoma temoloye?” niringi.
29 Yuni topondopa nimbendo: “Pulu Yemonga kongonomo i-sipe: ‘Pulu Yemone ma-koleana lipe mundorumu yemo yu sike Pulu Yemonga malo, ˻yu sike olio molopo kondopo mindi pumolo ulu-pulumu simbe yemo˼’ ningu tondolo-munduku pilku molaa!” nirimu.
30 Aku nirimu pilkulie enone yundu walsikulie ningendo: “Nuni ‘ “Na sike Pulu Yemone lipe mundorumu. Nane nikiru ungume sike ungume.” nilio akumu ‘Sike.’ ningu tondolo-munduku piliengi!’ ningu Pulu Yemone mindi ulu-tondolo manda telemo ulume mele nuni aku-siku nambolka ulu-tondolo te liku ora siniye? Nambe-eni kinie kanopolie ‘Nuni sike nikinu.’ nimbu pilimolonje?” niringi. 31 “Olionga anda-kolepali ou moloringime kolea ku lieline langi mena noringi.l Langi-mena orumu mele Pulu Yemonga bokune temanemo molemo:
‘Yuni ‘Eno mulú-koleana yando
langi nangi!’ nimbelie sirimu.’m Wendo Oringi 16:4, Konana 78:24, 105:40
ungu akumu molemo. ˻Nuni olionga aku-siku tendeni molo nambe-eniye?˼” niringi.
32 Yesusini enondo nimbendo: “Nane enondo paa sike nimbu sikirumu: “Moloringi yemboma mulú-koleana yando langi sirimu yemo Mosisi mólo! Tatane sirimu. Molko kondoko mindi puli ulu-pulu pelemo langi nikiru kanu sike-langimu mulú-koleana yando silimo yemo Tata mindila.” nikiru. 33 Mulú-koleana manie omba mana yemboma molko kondoko mindi punge ulu-pulumu silimomo yu Pulu Yemone silimo langimu.” nirimu.
34 Yesusini nirimu mele pilku sundukulie, “Awilimu,n aku langimu kinié kepe pe-pe kepe si!” niringi.
35 Kanu-kinie Yesusini enondo nimbendo: “Molko kondoko mindi punge langimu na.o Umbu-langi nongolie engele naa kolko kangi tondolo pupili molemele mele aku-sipe na molombona onge yemboma enonga minimu engele naa kolomba, konopu tondolo pupili molonge. Umbu-no nongolie no waka naa kolko kapola molemele aku mele na nilio ungume kepe molio mele kepe manda tembo mele kepe ‘Sike.’ ningu tondolo-munduku pilinge yemboma altoko alieli minimu no waka naa liepili molonge.p 36 Aku tenge yemboma aku-siku molonge nalo “Enone na ˻Pulu Yemonga ulu-tondoloma telio mele˼ kanokolie kanoko sunduku ‘We telemo. Yu Pulu Yemone naa lipe mundorumu.’ ningu pilimele.” ou nimbu sirindu kanu mele kinié kepe aku-siku we teko molemele. 37 Tatane ‘Nanga yemboma molangi!’ nimbe mako tondolemo yemboma pali na molombona onge. Kanu-kinie na lombili andongendo na molombona onge yemboma telurindu kepe “Lombili naa ongo anjo pu!” paa naa nimbomo.
38 “ ‘Na-nanu konopune pilkiru mele teambo!’ nimbu na mulú-koleana mundupu siye kolopo mana-maniendo naa orundu, mólo! Na lipe mundorumumuni konopuni pilimo mele tembo orundu. 39 Na lipe mundorumu yemone konopuni pilierimu mele i-sipe: ‘Nane ˻Malo˼ simbo yemboma pali ˻Malone˼ nokopa kondopa, telu kepe mundupe siye kolopalie mindili nonge koleana paa naa pumbe,q ma-kolea pora nimbé walemonga eno pali topa makinjindipe olando lipili!’ konopu lemo. 40 Na lipe mundorumu Tatane konopuni pilierimu mele i-sipe: ‘Nanga malor ‘olio lipe tapondopa, mindili nolemela aulkemo wendo limbe.’ ningu tondolo-munduku pilinge yemboma molko kondoko mindi pangi!’ nimbe konopuni pilimo. Kanu-kinie aku tenge yemboma ma-kolea pora nimbé walemonga kinie nane topo makinjindipu olando limbo.” nirimu.
41 Yesusini “Na mulú-koleana maniendo orundu langimu.” nirimu pilku keri pilkulie Juda-ye-awilimenes yu mumindili kolko enono pulu polko kono-kono ningulie 42 ningendo: “Aku ungu nikimu yemo Joseponga malo Yesusi mindi. Yunge anumu lapaselo kanolemolo kanumu. Pe yu “Mulú-koleana molopo mana-maniendo orundu.” nikimumu nambepa nikimuye?” niringi.t
43 Yesusini nimbendo: “Eno anjo-yando kono-kono manda nieme! 44 Yembo teluri kepe na we manda naa lombili onge. Na lipe mundorumu Tatane konopune kundulimo yemboma mindi na lombili olemele. Na moliona ongo na tondolo-munduku pilimele yemboma kolea pora nimbé walemonga nane topo makinjindipu olando limbo. 45 Pulu Yemone ungu-umbu tondorumume pilku yemboma ningu siringi yemanga bokune molemo ungu te i-sipe:
“Pulu Yemone yemboma pali
ungu-mane simbe.”u Aisaya 54:13
ningu toringi bokune aku-sipe molemo. Tatane nilimo mele pilkulie kanu ungumenga pulume pilku limele yemboma pali na moliona olemele. 46 Tatanga ungumu pilimele nikiru akumu paa sike yunge ungumu pilimelemondo nikiru nalo yu mongone naa kanolemele. Ma-koleana yembo telurini kepe Tata naa kanoringi naa kanolemele. Yembo telumuni mindi yu kanorumu. Tata-kinie molopalie manie orumumuni mindi yu kanorumu.
47 “Nane enondo paa sike nimbu sikirumu: “Nilio ungume ‘Sike nilimo.’ ningu tondolo-munduku pilimele yemboma molko kondoko mindi punge ulu-pulumu eno-kinie pelemo.”v nikiru. 48 Mini-pali molko kondoko mindi punge gamo na.w 49 Enonga koro-ou moloringi yembomane kolea ku lieline langi-menax noringi nalo molko mindi naa puringi. Enonga kolonge walema wendo orumu kinie koloringila.
50 “Nalo i kinié nikiru langimu mulú-koleana maniendo okomo langimu. Akumu nonge yemboma mini pali naa kolonge. 51 Pora naa nimbe we lepa mindi puli langimu, akune suku molko kondoko mindi puli ulu-pulumu pelemo langimu, akumu mulú-koleana maniendo orumu langimu na-nanu.y Aku langimu nanga kalumu. ‘Ma-koleana yemboma, mini pali molko kondoko mindi pangi!’ nimbu nane nanga kalumu enonga langi simbo.” nirimu.
52 ˻Yesusini aku nirimu pilku sundukulie,˼ yembomane kere-pale ningulie, “I yemo olio yunge kalumu “Nangi!” nimbe nambepa manda simbendo nikimuye?” niringi.
53 Yesusini enondo nimbendo: “Nane enondo paa sike nimbu sikirumu: “Enone Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemonga kalumu naa nongo yunge mememo naa nongi liemo molko kondoko mindi puli ulu pulumu eno-kinie manda naa pemba.” nikiru. 54 Nanga kalumu kinie mememo-selo nonge yemboma alieli molko kondoko mindi punge ulu-pulumu eno-kinie pelemo. Kanu yemboma ma-kolea pora nimbé walemonga nane topo makinjindipu olando limbo.
55 “Nanga kalumu langi sikemo; nanga mememo no sikemo. Umbu-ga kinie no kinie nongolie, kolonge wale wendo olemo kinie kolemele. Nalo nanga kangimu kinie mememo-selo nolemele yemboma molko kondoko mindi punge. 56 Nanga kalumu kinie mememo-selo nolemele yemboma eno na-kinie tapú-toko molemele, na eno-kinie tapú-topo molio.z 57 Molopa mindi pulimo Tatane na lipe mundorumu, yuni na ‘Molko mindi pani!’ nirimu-ne molopo mindi pulio, aku-siku melela na nonge yemboma ‘Molko mindi pangi!’ nimbo, kanu-kinie eno mini-pali molko mindi punge. 58 Aku langimu mulú-koleana maniendo orumu langimu. Olionga ou anda-kolepali moloringimene langi-mena nongolie ˻kolonge walema wendo orumu kinie˼ koloringi, nalo pe kinié orumu langimu kinie ou orumu langi-menamo kinie telu-sipe mólo! Pe kinié orumu langi imua nonge kinie alieli molko kondoko mindi punge.” nirimu.
59 Juda-yemboma máku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulke te, Kapeniame taonona angilierimu, akune suku Yesusini yemboma ungu-mane sipe aku ungume nirimu.
Yemboma Molko Kondongemonga Pulumu Yesusini Nirimu Kinie Pilkulie Yu Lombili Puringi Yembo Awisili Yu Munduku siye-kolko Puringi Temanemo
60 Yesusini ˻yunge kalumu kinie mememo-selo langi kinie no kinie nongemonga˼ nirimu mele pilkulie Yesusi lombili andoringi yembob awisilini ningendo: “I ungumu aroma topa nikimu. Nawene manda pilipe limbeye? Olio naa pilkimulu.” niringi.
61 Yu lombili andoringi yemboma yuni nirimu ungu akumu pilku keri pilku anjo-yando kono-kono ningu kere-pale niringi Yesusini pilipelie nirimumuni, yuni enondo nimbendo: “I ungumu eno pilku keri pilkimiliye? 62 Pe kinié Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemo ou molorumune kelepa olando pumu kanongi liemo nambe-engeye? Kamu mumindili kolongenje?
63 “Minimuni konde molko puli ulu-pulumu silimo; kangimuni konde molko punge uluri naa telemo. Nane enondo ungu nindu akume konde molko mindi puli ulu-pulumu. Akume enonga konopune suku pemba kinie eno mini pali konde molko mindi punge. 64 Nalo eno molemele yembo marene ‘yu kolo tokomo.’ ningu pilkimili.” nirimu. Yuni pilipe ‘Yu kolo toli yemo.’ ningu pilinge yemboma kinie ‘Yu sike ungu nili yemo.’ ningu pilinge yemboma kinie koronga apurupe pilipe, Yesusi yu yunge opa-puluema lipe simbe yemo koronga pilipe molorumu kulu “Eno marene na ‘Kolo tokomo.’ ningu pilkimili.” nirimu.
65 Yuni ungu te pea nimbendo: “Eno marene na ‘Kolo tolemo.’ ningu pilimelemonga ‘Tatane “Na moliona paa!” ni naa nilimo yemboma na moliona manda naa ongo, na tondolo-munduku manda naa pilku andonge.’ ou nimbu sindu kanumu.”c nirimu.
66 Aku ungu nirimu enamonga kepe pe enamanga kepe yu lombili andoringi yembo awisili yuni nirimu mele pilku keri pilkulie yu munduku siye kolko bulu siku altoko yu lombili naa puringi.
67 Yu munduku siye koloringi kinie yu lombili andoli rurepondo yuni walsipe pilipelie nimbendo: “Eno kepe na ‘Mundupu siye kolopo anjo pumolo.’ konopu lekemeleye?” nirimu.
68 Saimono-Pitane topondopa nimbendo: “Awilimu, nawe molemona pumoloye? Molopo kondopo mindi pumolo ungume nu-kinie pelemo. 69 ‘Nu Pulu Yemone mako topa ‘Nanga Ye Kake Telimu’ nirimu yemo moleno.’ nimbu olione pilipu pora sipu tondolo-mundupu pilimolo.” nirimu.
70 Yesusini topondopa nimbendo: “Nane nanu eno rurepondo pali ‘Nanga yema molangi!’ nimbu mako torundu nalo enonga ye te ˻kuru˼-depelemod mele molemo.” nirimu. 71 (Aku nirimumu Saimono-Isikeriote malo Judasini tembamondo pilipelie nirimu. Judasi-Isikeriote yu eno ye rurepo akumenga ye te nalo yuni pe Yesusi lipe yunge opa puluema sirimu-ne toringi.)e