Yesusi Namba Sirimumunge Kerepali Niringi Temanemoa
20
(Pulu Yemonga ungumu. Kolomongo-kanga wane.)
Walse Yesusini ˻Pulu Yemo popo toko kaloringi˼ ulke-tembele akuna máku toringi yamboma ungu-mane sipe, temane peangamo topa sipe molorumu kinie ye mare, Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie, Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinie, Juda-yambomanga tápu-yema kinie,b ene ongo
2 yu walsiku pilkulie ningindu: “Nu namba nambolka nambamo likulie i kongonomo telenoye? Naene i kongonomo “Te-pui!” nimbe nu nambamo sipe lipe mundurumuye?” niringi.
3 Yesusini enendo pundu topa nimbendo: “Nane ene ungu te walsipu piliembola! Ene walsimbu mele enene na pundu toko niengi!
4 Ou ˻No-Linjili˼ Jono omba yamboma no linjirimu kinie yu mulú-koleana ˻molemo yemonga˼ kongonomo tenjimbendo yamboma no linjirimu molo ya mana-yambomanga kongonomo tenjimbendo yamboma no linjirimuye? ˻Naene “Tei!” nirimuna terimuye? Ningu siei!˼” nirimu.
5 ˻Yuni aku-sipe walsirimu mele pilkulie˼ enene eneno kere-pali ningulie ningindu: “Yuni walsikimu mele olione pundu topo, “˻Jono˼ yu mulú-koleana ˻molemo yemonga kongono tenjimbendo yamboma no linjirimu˼.” nímulu liemo yuni oliondo nimbendo: “Aku liemo ene Jonone nirimu ungumu nambemuna ‘I ungumu sike.’ ningu naa pilku liringiye?”c nimbé.
6 Molo olione nimulúndu: “Yu mana-yambomanga ˻kongono tenjimbendo yamboma no linjirimu˼.” nímulu liemo we-yambomane olio kouni toko konjingí. We-yambomane ‘Jono-yu paa sike Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimumu pilipe yamboma nimbe sirimu ye te molorumu.’ ningu pilimele kene enene olio kouni toko konjingí.” ningu eneno aku-siku kere-pali niringi.
7 ˻Eneno aku-siku anju-yando kere-pali ningulie˼, Yesusindu pundu toko ningindu: “Yuni Pulu Yemonga kongono tenjipelie yamboma no linjirimu, molo mana-yambomanga kongono tenjipelie yamboma no linjirimunje. Olio naa pilkimulu.” niringi.
8 Aku-siku niringi kinie pilipelie Yesusini enendo nimbendo: “Kapola. ˻Nane ene walsikiru ungumunge ungu te pundu toko naa nikimilimunge˼ enene na walsikimili ungumunge ungu te pundu topo nando i kongonomo ‘Te-pui!’ nimbe na lipe mundupe namba sirimu yemonga imbimu ene naa nimbu simbula.” nirimu.
Unju-Waene Ponie Nokoringi Ye Kerimenga Ungu-Ikumud
9 Kanu-kinie máku toko moloringi yambomando Yesusini ungu-iku imu topalie nimbendo:
“Ye tene unju-waene ponie terimu. Ye mare kanopa lipelie enendo nimbendo: “Nanga poniemo tapu tenjiku unju mongoma inie toko nokonjengi! Pe waene-mongo polo tomba kinie unju-mongoma moke tepo, kongono tenjingí mele mare ene liengi, mare na liembo!” nimbe kanu poniemo ene sipelie yu kolea paa suluringe pupe akuna wale aisili molorumu.
10 Kanu-kinie pe waene-mongo polo tomba terimu kinie ponie pulu yemone yunge kendemande-ye te “Nanga waene-mongo siengi puku liku menjiku wani pui!” nimbe ponie nokoringi yema moloringine lipe mundurumu. Nakolo kendemande-yemo ˻orumu kinie˼ ponie nokoli yemane yu wale aisili kopene toko, waene-mongo mare naa siku, ˻“Yemo molemona kelko pui!” ningu˼ yando we liku munduringi.
11 Altopa ponie pulu yemone kendemande-ye te lipe ˻“Nanga waene-mongo linji-pui!” nimbe lipe˼ mundurumu. Nakolo kendemande-yemo ˻orumu kinie˼ ponie nokoli yemane yu ambolko likulie kopene toko, teko kenjiku, waene-mongo mare naa siku yando we liku munduringi.
12 Altopa ponie pulu yemone kendemande-ye te lipe mundurumu kinie enene yu tokolie poniena ulsu munduringi.
13 Aku-siku teringimunge ponie pulu yemone ˻konopuni pilipelie˼ ‘Kinié na tembo mele pilipero. Nanga malo, na konopu monjilio kangomo,e ene yu pipili kolko liku ai siku yu waene mongo mare singínje.’ konopu lepalie ˻yunge malo lipe mundurumu˼.
14 Nakolo ponie nokoli yemane ponie pulu yemonga malo ombá orumu kanokolie enene eneno ningindu: “Andi okomo yemo pe lapanga monge-mélema limbe yemo okomo. Yu topo konjipu, i poniemo olio kamu liemili!” ningulie
15 enene yu ambolko liku poniena ulsu mundukulief yu toko konjiringi.”
˻nimbe Yesusini nirimu.˼
˻Nimbelie ungu-iku akumu topa pora simbendo akuna máku toko moloringi yambomando nimbendo:˼
“Ponie nokoli yemane aku-siku teringimunge pe ponie pulu yemone ene-kinie nambolka uluri tembaye?
16 Yu omba kanu ye kerime topa konjipelie ‘Ye marene-lupe poniemo nokonjengi!’ nimbe lipe simbe.” nirimu.
Kanu-kinie Yesusini aku-sipe nirimu kinie pilkulie enene ningindu: “Pulu Yemone ‘Aku-sipe wendo naa opili, paa molo!’ nipili!” niringi.g
17 Yesusini ˻Pulu Yemonga Juda-yamboma nokoringi yemane yu toko konjingí mele pilipelie˼h enendo nimbendo: “Pulu Yemonga ungu te bokuna molemomonga ungu-pulumu nambolkanje konopu lemeleye? Aku ungumu i-sipe mele:
‘Ulke takoringi yemane kou te kanoko keri kanoko
toko ele-teringi kou kanumu
kinié kelepa ulke-simu mele
ulke enge sinjili kou aili peangamo.’i
nimbe molemo kanumu. Konana 118:22
18 I kou ˻nikiru˼munge ola yambo te a-topa tomba kinie ombele-mélema elke tomba. Nakolo yambo te molombana ola koumu omba yu topalie kanu yambomo topa nurupulu tomba.”j nirimu.
19 Kanu-kinie Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinie, Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie,k ene Yesusini ungu-iku torumu kanumul pilkulie enene teko kenjiku yu toko konjingí teko moloringi mele yuni nirimu pilkulie enene kanu enamonga yu ka singí teringi nakolo kanu ye-ailimene we-yamboma pipili kolkolie yu naa liku ka siringi.
“Gapomano Kou-Takisi Tamili Molo Móloye?” Ningu Yesusi Walsiku Piliringi Temanemom
20 Kanu-kinie ˻Juda-yambomanga ye-ailimene˼ ‘Yesusi ka sipu ˻kote tenjimulundu˼ gapomano-yemo molombana membo pumulú.’ ningu molkolie yu kanoko moloringi. ‘Yuni ungu te nimbe kenjimbe kinie ka simulú.’ ningulie ye mare, ‘Konopu sumbi nimbe pepili molemolo. Yunge ungumu konopu sipu pilipu molemolo.’ ningu kolo toko molonge ye maren liku yu molorumuna liku munduringi.
21 Kanu yemane ongo yundu ˻kondi tokolie˼o ningindu: “Ungu-Mane Sílimu, olio pilipulie, ‘Nu alieli ungu sikema mindi sumbi-siku ningu, ungu-mane sikema manjiku sumbi-siku mane siku tekolie, nu yambo teluringe kepe konopu kimbú naa siku, yamboma pipili naa kolko, enendo pali ungu telu-siku kapola-kapola ningu siku, Pulu Yemone “Teai!” nilimo uluma paa sike unguma mane siku, aku-siku teleno.’ konopu lemolo.
22 ˻Aku-siku teko molenomonga nu nambolka konopu lekenoye?˼ Olione Romo-Gapomano-Ye Paa Aili Kumbine Sisamo kou-takisi tomulu liemo kapola molo móloye? Pulu Yemone akumundu ungu-mane sirimu ungu-mane nambolkamo pelemoye? Ningu si!” niringi.
23 Nakolo Yesusini enene yu teko kenjingindu aku-siku liku lou siku walsiringi pilipelie enendo nimbendo:
24 “˻Takisi tolemele˼ kou-mongo te na liku ora siei!” ˻nimbelie enendo kelepa walsipe pilipelie nimbendo:˼ “I kouna naenga kumbi-keremo kinie imbimu kinie molemoye?” nirimu.
25 Enene yundu ningindu: “Romo-Gapomano-Ye Paa Aili Kumbine Sisamonga ˻kumbikeremo kinie imbimu kinie molemo˼.” niringi.
Kanu-kinie yuni enendo nimbendo: “˻Kou-monemo Sisamonga˼ kene Sisamonga mélema Sisamo yuyu siku, Pulu Yemonga mélema Pulu Yemo yuyu siei!” nirimu.
26 Yuni aku-sipe ˻paa sumbi-sipe˼ nirimu mele pilkulie ‘Olionga ungumu paa pundu topa nimbe konjikimu.’ ningu pilku konopu aisili liku mundukulie ungu te altoko naa niringi. Yamboma kanoko molangi yu liku lou siku walsiringi kinie yuni ungu te nimbe naa kenjirimumunge “Yu ka siemili!” ningí aulke te naa lerimu.p
“Kolemele Yamboma Lomboroko Ola Molkolie Altoko Nambe-Tengenje?” Ningu Yesusi Walsiku Piliringi Temanemoq
27 ˻Kanu yema Yesusi-kinie kou-takisi toli ungumu ningu pora siringi kinie˼ pe Sadusi-ye mare Yesusi molorumuna oringi. Sadusi-yema ene ‘Pulu Yemone pe kolemele yamboma topa naa makinjimbe, lomboroko ola naa molonge.’ ningu pilku moloringi talapemo.r Kanu Sadusi-yema ongo
28 Yesusi walsiku pilkulie ningindu: “Ungu Mane Sílimu, ˻Pulu Yemonga ungu-manema olio sirimu ye˼ Mosisini ungu-mane sipelie nimbendo:
“Ambo limbe ye te ambolango naa membalie
ambomo we molopili kolomba kinie
kanu yemo yunge angenu molombamone
yunge ambo-wayemo lipe angenu lipe taponjipe
ambolango menjipili!”s Ungu-Manema 25:5, Rute 4:9-10
nirimu aku-sipe nimbe bokuna torumu molemo kanumu.
29 ˻Aku ungu-manemonga ulu te olionga ye mare-kinie wendo orumu mele nu walsipu piliemili!˼
“Angenupili yepoko-pakara moloringi. Komomo ambo lipe ambolango te naa membalie kolorumu.
30-31 ˻Ambolango te naa molopili kolorumu-na˼ yunge bulkundu angenumuni ˻yunge angenu kolorumumunge ambolango ‘Menjembo!’ nimbe˼ ambo-wayemo kelepa lirimu. Yu ambolango te naa menjipelie yu we kolorumula. Yunge angenu bulkundumuni kanu ambomo lirimula nakolo yu kepe we kolorumula. Aku teliku pukulie ye yepoko-pakara pali ambolango telu kepe naa mengolie kolko pora siringi kinie akiliomo we kolorumula.
32 Pe ambomo yu kolorumula.
33 Akumunge, kolemele yamboma pe lomboroko ola molonge kinie kanu ambomo ye yepoko-pakara pali ya mana liringi-ne ambomo yu ye paa naenga menu molombaye?” niringi.
34-35 Yesusini enendo pundu topa nimbendo: “Ya mana molemele yambomanga yema ambo liku, amboma ye puku telemele nakolo Pulu Yemone ‘Yambo kolkolie manda lomboroko ola molko mulú-koleana puku molangi!’ nilimo yambomanga yema ambo naa liku, amboma ye naa puku, aku paa naa tenge.
36 Kanu yamboma lomboroko ola molongena ene mulú-koleana molemele angelloma molemele mele aku-siku molkolie, kelko kolou naa kolkolie Pulu Yemonga ambolangoma molonge.
37 “Nakolo ˻ene Sadusimene˼ ‘Kolemele yamboma lomboroko ola naa molonge.’ konopu lemelemonga ungu te niembola! Mosisini olio lipe ora sirimu mele niembo: Walse Mosisi unju kanga tenga ˻tepe nomba perimu tepemone unjumu naa norumu kanopalie nirimumuni,˼ akuna yuni ˻Pulu Ye˼ Yawendo imbi lepalie nimbendo: “Eporayamo kinie, Aisake kinie, Jekopo kiniet enenga Pulu Yemo.” nirimu.u
38 Pulu Yemo yu kololi yambomanga Pulu Yemo mólo! Yu yamboma pali konde molemele kanopalie yu konde mololi yambomanga Pulu Yemo.” nimbe Yesusini nirimu.
39-40 Aku nirimu pilkulie Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi ye marene altoko yu ungu te walsiku pilingindu pipili kolkoliev yundu ningindu: “Ungu-Mane Sílimu, nuni papu nikinu.” niringi.
Yesusini “Ye-Nomi Kirasimu Naenga Maloye?” Nimbe Walsirimu Temanemow
41 Kanu-kinie ˻Juda-yambomanga ye-aili mare aku-siku we moloringi kinie˼ Yesusini enendo altopa ungu te nimbendo: “ ‘Pulu Yemone “Ene nokopa konjimbe ye te lipu mundumbu.” ou nimbe mako torumu ye-nomi Kirasimux yu ˻ye-nomi-kingi˼ Depisinge kalopa limbe ye te molomba.’ ningu pilimele, ˻nakolo yu aku-sipe manjipe mólo˼.
42-43 ˻Aku nilimele yemane˼ Depisi yuni yuyu ˻kanu yemondo nirimu mele naa pilimelenje.˼ Depisini ˻ye-nomi Kirasimu molomba mele˼ konana te konopuni pilipelie bokuna torumu mele i-sipe:
“Aili ˻Pulu Ye Yawene˼ nanga Ailimundu nimbendo:
“ ‘Nunge opa-touma nuni nokani!’ nimbu,
pe ene topo manie mundunjimbu kene
isili-ou nu ˻na-kinie pea tapú-topolo
ye-nomitolo molopolo mélema nokambili˼
nanga ki-umbukundu ongo molani!” nirimu.”y Konana 110:1
nimbe Depisini nirimu.
44 Depisini ˻ye-nomi Kirasimu˼ yundu “Nanga Ailimu.” nirimu. Pe enene “Yu Depisini kalopa limbe yemo ˻mindi˼ molomba.” nambe teko pilkulie nilimeleye?” nimbe Yesusini nirimu.
Ungu-Manemanga Puluma Pilku Mane Siringi Yemane Teko Kenjiringi Ulumanga Ungu Tez
45 Yesusi molorumuna yambo aisili liku máku toko moloringime pilku molangi Yesusini yu lombili andolimendo ˻lepi-lepi topa˼ ungu te nimbendo:
46 “Enene Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane sili yemaa mimi-siku kanoko konjiku ˻enene telemele mele manda-lelko naa teko˼ molayo! ˻‘Yambomane olio kanoko “Ye-peangama” niengi!’ ningu˼ kanu yemane wale-pakoli paa sulu peangama, ˻ye-nomime pakolemele mele,˼ pakoko andolemele. Yamboma máku toko molemele koleamanga andongendo mongo-kenge teko ‘We-yambomane olio kapi niengi!’ ningu pilkulie konopu siku pilku andoko molemelela.b Yamboma máku toko Pulu Yemonga ungumu pilimele ulkena sukundu pukulie manie molongendo ye-ailime molemele polo peanga akuna ‘molamili!’ ningu mendo puku polo akuna konopu siku molemelela. Yambomane langi nongo yambomando “Namili wai!” nilimele kinie kanu yema ongolie ye-ailimenga polo kumbikundu ‘olio molamili!’ ningu konopu siku molemelela.
47 “Yema kolemele kinie enene kanu yemanga ambo-wayema toko makoroko mundukulie ulkema ‘Olionga’ ningu we limele. Pulu Yemo-kinie ungu ningindu ningu sulu munduku kolo toko nilimele.c Pulu Yemone we-yamboma ulu-pulu keri telemelemonga ene sike “Mindili nangi!” nimbé nakolo ya ye nikirumane aku uluma telemelemonga Pulu Yemone aku yema “Mindili aili-tepa nangi!” nimbé.” nirimu.