Yesusini Ye Tokapu Yepoko “Paa!” Nimbe Lipe Mundurumu Kinie Puku Andokolie Kelko Oringi Temanemo, Akumunge
Yesusini Ye Tokapu Yepoko Lipe Mundurumu Temanemoa Kinie
Yesusini Kolea Marenga Yamboma “Mindili Nongo Molko Kenjingí.” Nirimu Temanemob
10:1-24, akumunge 10:1-12,16 kinie 10:12-16.
10
(Pulu Yemonga ungumu. Kolomongo-kanga wane.)
Kanu-kinie Yesusi kolea-aili Jerusallemendo pumbe pupelie nirimumuni, yu pumbe purumu kolea marenga ye pokore kumbi-lepa lipe mundurumu. Yuni ye tokapu yepokoc mako topa ye talo-talo nimbe lipe mundupelie
2 ene ungu-iku mele topa nimbendo:
“Poniena langi aisili nou-lepa pelemo nakolo kanu langime puku liku nosingí yamboma layetolo kene Ponie Pulu Yemone ‘Kanu langime liku nosili kongonomo puku tenge yamboma poniena lipe mundupili!’ ningu mawa teangi!d
3 Ene lipu mundukuru yema ene sipisipi-melema, yambo owa-takara aili kerimene sipisipi topa nolemo-mele yamboma molemelena lipu mundukuru.e ˻Nanga ungumu andoko ningu singí kinie pilku keri pilkulie yambomane ene mindili liku singí.˼
4 Pukulie, wale-tapi kepe, kou-mone kepe, méle-wale kepe, kimbu-su alowa teko monjingíme kepe, naa mengo we pangi! Aulkena pukulie yamboma kanoko enendo ungu te naa ningu we pangi!f
5 “Kolea tenga sukundu pukulie akuna molongendo ulke teluringe puku pe-pukulie ou aku ulke pulu yambomando ningindu: “Ene konopu peanga pepili molangi!” niengi!
6 Aku ningí kinie kanu ulkena ‘Konopu peanga pepili molambo!’ nimbé yambo te molomu liemo yu konopu peanga pepili molomba. Molo aku ningí kinie kanu ulkena ‘Konopu peanga pepili molambo!’ nimbé yambo te naa molomu liemo ene akuna ‘Pangi!’ nimbu mundukuru yema eneno konopu peanga pepa umbuni te naa tepili molonge.
7 Kongono telemo yemo yu méle papu kalemele keneg pungí ulkena peko, ulke pulu yemone langi simbema nangi! Ulke pinie-pinie naa andoko, ulke teluna mindi langi nongo peangi!
8 “Kolea tenga suku pukulie ningímuni, kanu kolea pulu yambomane enendo “Papu ongi. Olio pea molamili wai!” níngi liemo ene langi singíme nongo,
9 akuna kuru tomba yamboma teko konde liku, enendo ningindu: “Pulu Yemo omba ye-nomi-kingimu molopa olio nokomba walemoh ene molemelena nondopa ombá.” niengi!
10 “Molo kolea tenga suku pukulie aku kolea pulu yambomane enendo “Ene nambemu-na ongiye?” ningu, “Pea peamili wai!” naa níngi liemo ˻aku koleamo munduku kelko pungíndu˼ aulkena puku angilkulie yambomando ningindu:
11 “Enene olio liku su síngimunge ‘Ene kamu molko kenjengi! Pulu Yemone ene lipe naa taponjimbe mele paa piliengi!’ nimbu, olionga kimbuna ya koleamonga ma angilkimuma kepe kulu topolie pukumulu.” niengi! ‘Akumu piliengi!’ ningu aku-siku ningulie pe ungu te pea enendo kamu ningindu: “˻Ene lepi-lepi tamili piliengi!˼ Pulu Yemo omba ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokomba walemo nondopa ombá.” niengi!
12 “Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Kote-walemo wendo ombá kinie kolea-aili Sodomo-˻yambomai ou ulu-pulu-keri aisili sike teringij nakolo˼ enenga kote kanga-mele pemba. Nakolo i yambo ˻enendo “Pea molamili wai!” ni naa ningu, enenga ungu pilku naa lingí yamboma,˼ kote-walemo wendo ombá kinie enenga kote aili-mele pemba.” nikiru.” nirimu.k
13 “Kolea Korasini kinie Besaida taonotolo ˻akuna molemele yamboma˼ mindili nongo paa molko kenjingí. Kanu koleatolonga sukundu ulu-tondolo aisili terindu ˻nakolo akuna molemele yamboma konopu alowa naa telemele˼. Kolea-aili Taya kinie Saidono-tolonga sukundul ulu-tondolo naa terindum nakolo kanu koleatolonga sukundu nane ulu-tondolo aku-sipu telka kanolemelkanje kanu koleatolonga ˻yambomane˼ ene ulu-pulu-keri telemelema koronga munduku kelko, bulu siku, konopu alowa telemelka.
14 ˻Akumunge˼ kote-walemo wendo ombá kinie kanu kolea-aili Taya kinie Saidono-tolonga ˻yamboma ulu-pulu-keri sike telemelemonga˼ enenga kote kanga-mele pemba. Nakolo ene kolea Korasini kinie Besaida-tolonga ˻yamboma˼ ˻na ulu-tondoloma terindu kinie kanokolie konopu alowa naa teringimunge˼ kote-walemo wendo ombá kinie enenga kote aili-mele pemba.
15 “Kapeniame taono ˻yamboma enene˼ ‘Mulú-koleana pupu molamili!’ konopu lekemeleye? Aku manda mólo! ˻Enene nanga unguma alieli pilimele nakolo konopu alowa naa telemelemonga˼ ene kolea-kerine puku molonge.” ˻nirimu.˼
16 ˻Aku nimbelie yuni lipe mundumbe terimu yemando ungu te pea nimbendo:˼ “Enene ungu ningíme pilipe limbe yambomone nane ungu nilio ungumu pilipe limbela. Enene ungu ningíme naa pilipe ‘Olio pea molamili!’ naa nimbe temba yambomone na-kinie ‘Pea naa molambili!’ nimbéla. Nando ‘Pea naa molambili!’ nimbé yambomone na ma-koleana lipe mundurumu ye kanumundu ‘Pea naa molambili!’ nimbéla.” nirimu. Yesusini aku nimbe pora sipelie ‘Yunge kongonomo tenji-pangi!’ nimbe ene lipe mundurumu.
Ye Tokapu Yepoko Yesusini Lipe Mundurumu Yema Kelko Yando Oringi Temanemo kinie
Yesusini Pulu Yemo-Kinie ‘Ange.’ Nimbelie Kapi Nirimu Temanemon
17 ˻Walse˼ Yesusini lipe mundurumu ye tokapu yepoko yu molorumuna paa konopu siku yando ongolie enene yundu ningindu: “Ailimu, olione nunge imbi lepolie kuruma kepe olione ungu nirimuluma pilku liku teringi.” niringi.
18 Yesusini enendo nimbendo: “Aku-siku teliku andoringi kinie ˻kurumanga nomi˼ Seteneo kariapá-mele tepa, topa ˻mana˼ manie mundurumu nane kanorundu.
19 Pilieme! Ene tondolo te sirindu. Yambo nomba konjili kongi-ka-wambiye molo kiriwarap aku mélema ene naa kanoko kambilingí kinie aku mélemane ene nanga yamboma ‘Uluri naa tepili!’ nimbu ene kanu tondolomo sirindu.q Olio-kinie opa-tou ˻kuru Setene˼ yu sike tondolo pulimo nakolo ene kanu tondolo sirindumunge yuni ene uluri manda naa temba.
20 Nakolo aku-sipu nikirumunge konopu naa siku, kuruma enenga ungumu pilku liku telemelemonga konopu naa siku; ˻Pulu Yemone˼ mulú-koleana ˻molopa˼ enenga imbime topa monjirimumunge konopu siku molangi!” nirimu.
21 Yesusini Pulu Yemonga Mini Kake Telimu-kinie konopu aili-tepa sipelie Pulu Yemondo nimbendo: “Tara, Mulú-Matolo Kinie Nokoko Moleno Ye-Nomimu, nane nu-kinie “Ange.” nikiru. ‘Olio pilipe konginjili pelemo. Olio-oliolio ungumanga puluma pali pilipu konjilimolo.’ ningu pilimele yamboma ene nane telio ulumanga pulumu ‘Naa piliengi!’ ningu naa ningu sirinu. Yambo ambolango-pame ˻mele˼r molko, nane nilio unguma komu tenjiku molemele yamboma mindi nane telio ulumanga pulumu ‘Piliengi!’ ningu, ene ningu sirinu kanumunge nu kapi nimbu “Papu terinu.” nikiru. Sike Tara, nuni ‘aku-sipe wendo ombá kinie konopu simbu.’ ningu aku-siku terinumunge ˻aku-sipe wendo okomo.˼” nirimu.
22 ˻Pulu Yemondo aku-sipe nimbelie kelepa yambo moloringimendo nimbendo:˼ “Mélema pali Tarane na sirimu. Yambo tene Malo paa sike molemo mele pilipe kanopa imbi silimo yambo te mólo; Lapane mindi kanopa imbi silimo. Yambo tene Lapa paa sike molemo mele pilipe kanopa imbi silimo yambo te mólo! Malone mindi kanopa imbi silimo; Malone ‘Lapa lipu ora siembo!’ nimbé yamboma ene Lapa kanoko imbi singíla.” nirimu.
23 Kanu-kinie yu lombili andoli yema ene-eneno moloringine pupe ‘Ene mindi piliengi!’ nimbe enendo nimbendo: “Ene mongone kanolemele mélema kinie uluma kinie kanolemele yamboma Pulu Yemone “Konopu peanga pepili molko konjengi!” nilimo aulkena molemelemonga ene malo.
24 Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: Ou moloringi yamboma, Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimuma pilku yamboma ningu siringi yema kinie, ye-nomi-kingime kinie, kanu yambo aisili kinié ene mongone kanoko molemele mélema kinie uluma kinie kanongendo “Kanamola!” ningu moloringi nakolo naa kanoringi. Ene kinié komuni pilku molemele mélema pilingindu “Piliemola!” ningu moloringi nakolo naa piliringi.” nikiru.” nirimu.
Juda-yambomanga Opa-Tou Ye Tene Juda-Ye Te Kondo Kolopa Lipe Taponjirimu Temanemos
25 Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilipe konjirimu ye tene ‘Yuni nimbe kenjimbenje manda manjipu piliembo!’ nimbe Yesusindu walsipe pilipelie nimbendo: “Ungu Mane Sílimu, na nambe-tembo kinie konde molopo konjipu mindi puli ulu-pulumu limbuye?” nirimu.t
26 Yesusini yundu nimbendo: “Pulu Yemonga ungu-manema Mosisini bokuna torumu bokuna kanokolie nambolka nimbe molemo kanolenoye?” nirimu.u
27 Yemone pundu topa nimbendo: “Pulu Yemonga ungu-manemane nimbendo:
‘Enene enenga kamelema kinie,
enenga minime kinie,
enenga tondoloma kinie,
enenga pilipe konginjilime kinie,
akumane Aili Yawe enenga Pulu Yemo manjiku
tondolo-munduku konopu monjengi!’ Ungu-Manima 6:5
nimbe pepa,
‘Enene eneno yu-mele-mele konopu monjiku
enenga kangimu eneno
kondo kolko nokolemele mele
aku-sikula pulu lemo yamboma
konopu monjiku nokoko molangi!’ LLipai 19:18
nimbe pelemo.”v nirimu.
28 Yesusini yundu nimbéndo: “Nu paa sike nikinumu. Nu aku-siku tenu liemo molopa mindi puli aulkena puni.” nirimu.
29 Nakolo Pulu Yemonga ungumanga puluma pilipe yamboma mane sili yemonew ‘Yambomane ‘Na paa pilimo yemo’ ningu piliengi!’ nimbelie kelepa nimbendo: “Nanga pulu lemo yamboma nameleye?” nirimu.
30 Yesusini ungu te pundu topa nimbendo:
“Juda-ye te kolea-aili Jerusalleme mundupe kelepa kolea-aili Jeriko pumbe purumu kinie wa noli yema ongo yunge mulu-wambale toroko kulku liku yu toko nosiku ene puringi.
31 “Kanu-kinie Pulu Yemo popo tonjili ye tex kanu aulkemonga maniendo pumbe pupelie nirimumuni, yemo aulkena lerimumu omba kanopalie yu lerimuna siye kolopa aulke-kiririme ekendonga omba purumu.
32 “Pe aku-sipela Pulu Yemonga kongono tenjili talape-LLipai ye tey yemo toko nosiringine omba kanopalie yu lepili siye kolopa aulke kiririme ekendonga omba yu purumula.
33 “Nakolo Sameria-ye tez kanu aulkena pumbe ombalie yemo lerimuna omba kanopalie yu kondo kolopa,
34 lerimuna nondopa pupe kangi toringimenga kopongo kinie no waene kinie ondo-lepa kanjinjipelie ka-banisini ka tonjipelie nirimumuni, pe yuni yu kangulupe ola lipe yunge kongi-dongi bulu-mingine ola nosipe memba pupelie yambo-ponenge ongo pe-pu-opu teringi ulke tenga memba pupe nosipe nokopa molorumu.
35 Peringili kinie ipulueli-ou yu pumbe tepalie nirimumuni, kou pape kina mele wendo lipe ulke pulu yemo sipelie nimbendo: “Yu nokoko konjiyo! Pe i sikiru koumu manda naa tepa nunge kou mare olandopa pumu liemo pe kelepo yando ombolie nunge kou pundu tombo.” nimbe Sameria yemone nirimu.”
˻nimbe Yesusini aku nirimu.˼
36 ˻Aku nimbelie Yesusini kelepa nimbendo:˼ “I ye yepoko ongo puringimenga ye wa nolimene toko nosiringi yemonga pulu lerimu yemo naeye? Juda-ye ou pulu-pulu ongo kanokolo we ongo puringili yetolonga te molo Juda-yamboma-kinie anju-yando konopu keri panjilimele yambomanga ye akilipe orumu yemoye?” nimbe walsipe pilirimu.
37 Pulu Yemonga ungumanga puluma pilipe yamboma mane sili yemo yuni nimbendo: “Yemone yu we kondo kolorumu yemo lemo.” nirimu.
Kanu-kinie Yesusini yundu nimbendo: “Nu puku aku-siku te-pui!” nirimu.
Yesusi Kinie Ambo Mata Maria-tolo Pea Moloringi Temanemo
38 Kanu-kinie Yesusi kinie yu lombili andolime kinie ene ongo pukulie kolea tenga pupe ambo Mata yunge ulkena “Pea molamili oi!” nirimu kinie yu akuna purumu.
39 Mata yunge angenu Maria molopalie yu Yesusini ungu peanga nilimo nimbémo ‘Piliembo!’ nimbe Yesusi molorumuna omba nondopa manie molopalie nirimumuni, Yesusi ungu nimbe molorumu mele yu pilipe molorumu.
40 Nakolo Mata yuyu langi kalonjipe, kongono tepa molopalie yu kongono takaraki lerimu-na kanu kongonomo mindi pilipelie Yesusi molorumuna pupe nimbendo: “Ailimu, nanga angenuni na lipe naa taponjikimu-na na-nanu mindi langi simbundu kongonomo tepo molkoro kanokolie kondo naa kolkonoye? Yuni na ‘Omba lipe taponjipili!’ ni!” nirimu.
41 Aku nirimu kinie pilipelie Yesusini yundu pundu topa nimbendo: “Ambo Mata, ulu aisili-mele nu konopu aisili liku munduku konopu umbuni tepili moleno
42 nakolo ulu telu mindi nu naa pilku teleno. Kanu ulu-peangamo Mariane ‘Teambo!’ nimbelie ˻nanga ungumu pilipe˼ molemo. Kanu ulu peangamo yuni naa temba aulke te mólo!” nirimu.
