Juda-Ye-Ailimene Yesusi Tonge Aulke Te Kororingi Kinie Judasini “Lipu Taponjembo!” Nirimu Temanemo, Akumunge
Yesusi Tongendo Langi Niringi Temanemoa
14
(Kolomongo-kanga wane. Pulu Yemonga ungumu.)
˻Juda-yambomane ponie tenga-tenga kolea-aili Jerusalleme ongo akuna suku˼ Pulu Yemone enenga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu meleb pilku, Pillawa Akoli Mele Isi Naa Munduku Pillawa We Kalko Noringi Walemo talú-mele wendo ombándo, kinié-mele Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie, Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinie,c enene Yesusi kiyongo ningu ka siku toko konjingí aulke te koroko moloringi.
2 Akumundu ungu-mele tekolie ningindu: “˻Nondopo tamili,˼ mangali Pulu Yemone olionga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu Mele ˻Pilimolo˼ Walemanga ˻‘uluma tepo molamili!’ ningu˼ yambo aisili ya Jerusalleme ongo máku toko molongemonga yu isili-ou tomolo kinie enene olio kinie mumindili kolko opa tenge kene isili-ou naa topo, keleamili!” niringi.
Ambo Tene Yesusinge Pengena Kopongo-Wele Ondo Lenjirimu Temanemod
3 Kolea-kanga Betani ye te ou kuru laká nombalie kelerimu ye te,e imbi lelko “Ye Kuru Laká Noli Saimono” niringi kanumunge ulkena Yesusi pupe langi nomba molopili ambo te kopongo-wele mingi paa peanga te yu molorumuna memba orumu. Kanu wele paa mune toli, natene teko mimi teringi, akumunge kou-mone paa aili-tepa purumu. Akumu memba ombalie Yesusi langi noli polo molorumuna memba omba ˻‘Yu tepo konjembo!’ nimbe˼ mingimu kako topa welemo pengena ondo lenjirimu.f
4 Yuni aku terimu kinie kanokolie kanuna moloringimenga marene konopu keri panjikulie anju-yando eneno ningindu: “Aku kopongo-welemo nambemuna we tepa kenjikimuye?
5 Aku welemo kou-mone limelkanje kou aisili, kou-mongo wane tausini mele, lipulie yambo-koropama moke tepo silimelka.” ningu ambomo tondolo-munduku iri toringi.
6 ˻Enene ambomondo aku-siku niringi pilipelie˼ Yesusini enendo nimbendo: “I ambomo kinie nambemuna ungu aisili nikimiliye? Yuni na-kinie ulu peanga te temu kene yu kinie ungu aisili naa ningu munduku keleangi!
7 Yambo-koropama ene-kinie alieli molonge kene ‘Ene lipu taponjemili!’ ningí walemanga pali ene manda liku taponjingí nakolo na ene-kinie alieli naa molombo.
8 Ambomone ‘Manda tembo.’ konopu lemu mele temu. Na ˻kolombo kinie˼ ono tengemonga yuni isili-ou i wele mune tolimu nanga kangine omba ondo-lenjimu.g
9 Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Ma-koleamanga pali ˻nanga˼ temane-peangamo andoko toko singí kinie i ambomone kinié temu temanemo kepe ‘Yambomane pilkulie ‘Yuni tepa konjirimu.’ ningu piliengi!’ ningulie aku temanemo toko singíla.” nikiru.” nirimu.
Judasini Yesusi Yunge Opa-Touma “Lipu Simbu.” Nimbe, Nimbe Panjirimu Temanemoh
10 Kanu-kinie ˻Yesusi yu lombili andoli˼ ye rurepo akumanga ye te, Judasi-Isikeriote, ‘Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailimene Yesusi ka singí aulkemo yuni akisinjembo!’ nimbe ene moloringine pupe, temba mele nimbe sirimu.
11 Yuni temba mele nirimu kinie pilkulie ene konopu aili-teko siku “Nu kou-mone te simulú.” ningu, ningu panjiringi. Kanu-kinie yu Yesusi ene lipe simbe mele aulkemo koropa molorumu.
Yesusi Lombili Andolime-Kinie Pea Kamu Langi Noringi Temanemoi
12 Pillawa Akoli Méle Isimu Naa Munduku Pillawa We Kalko Noringi Kóromongaj pulu-pulu walemo wendo orumu kinie Juda-yambomane Pulu Yemone ou enenga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu mele pilingindu kongi-sipisipi walo te toko nonge mele pilkuliek niringimuni, Yesusi lombili andoli yema yu molorumuna ongo walsiku pilkulie ningindu: “Pulu Yemone olionga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu mele pilimulúndu kongi-sipisipi walo te kinié nonimu kolea tena pupu tepo mimi te-pamili konopu lekenoye?” niringi.
13 Aku-siku ningu walsiringi kinie yuni yu lombili andoli talo lipe mundupelie nimbendo: “Ne kolea-aili ˻Jerusalleme˼l suku pukululie, ye te mingine no kolopa memba ombá aulkena puku kane-kane tokololie yu lombili pangili!m
14 Yu suku pumbe ulkena ˻suku pukululie˼, ulke pulu yemondo ningilindu: “Ungu-Mane Sílimuni i-sipe walsipelie nimbendo: “Na kinie na lombili andolime kinien olione Pulu Yemone olionga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu mele pilimulúndu kongi-sipisipi walomo tena nomoloye? Nomolo suluminiamo tena lemoye?” nimu.” niengili!
15 Aku ningilí kinie yuni elte ulkemonga olakondo suluminia aili te, akuna langi noli polo te kinie, manie molomolo poloma kinie, mélema pali ou teko mimi tengi lembamo, lipe ora simbe. Aku suluminiamonga ˻nomolo sipisipi-walomo˼ teko mimi teangili!” nirimu.
16 Kanu-kinie yu lombili andoli ye akutolo kolea-aili akumunge suku pukulu, Yesusini nirimu kanu-mele ulu akuma teli lerimu kanoko lenjikululie, akuna Pulu Yemone enenga anda-kolepalime Naa Topa We Omba Purumu mele pilingí kongi-sipisipi walo nongemo teko mimi teko nosiringili.
17 Ipupini ena pupe kolea kala torumu kinie Yesusi kinie yu lombili andoli rurepo kinie oringi.
18 Langi nongo moloringi kinie Yesusini nimbendo: “Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Ene-pea molopo langi nokomolomanga ye tene na lipe nanga opa-touma simbe,” nikiru.” nirimu.
19 ˻Aku nirimu kinie pilkulie˼ enenga konopuna umbuni terimu pilkulie yu-mele-mele walsikulie ningindu: “Ailimu, nando nikinuye?” niringi.
20 Yesusini pundu topa nimbendo: “Ene nanga ye rureponga ye te na-kinie langime polo ai-suku-singine ola lemo te walsikale lipu nombolo yemone na lipe, opa-touma anju simbe.
21 Kinié Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo-kinie tenge mele koronga-ou ningu panjiringi temanemo ˻Pulu Yemonga˼ bokuna sukundu molemo meleo sike opa-toumane tenge, nakolo yu lipe opa-touma simbe yemo mindili nomba paa molopa kenjimbe. Yu molopa kenjimbemonga yu anumuni naa melkanje papu. ˻Yu mindili naa nolka.˼” nirimu.
Yesusi Yu Kolomba Mele ‘Pe Pilku Molangi!’ Nimbe Langi Sirimu Noringi Temanemop
22 Ene langi nongo moloringi kinie Yesusini berete te lipe Pulu Yemo-kinie “Ange.” nimbelie ambolopa pike lepa ˻yu lombili andolime˼ sipelie nimbendo: “Imu nanga kangimu ene liku ˻nangi˼!” nirimu.q
23 Pe no-waene kapo te lipelie Pulu Yemo-kinie “Ange.” nimbe ene sirimu kinie enene pali ˻kanu no-waenemo˼ noringi.
24 Yuni nimbendo: “I ˻no-waene˼ sikirumu nanga mememo. Pulu Yemone ˻yu kinie yunge yamboma kinie molonge mele˼ ungu te nimbe panjipe mi lerimu kanu ungumur ‘Kamu wendo omba pepili!’ nimbu yambo aisilinge nimbu nanga mememo ondo lenjipulie ˻kolombo˼ aku mememo imu.s
25 Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Isili-ou na no-waene altopo paa naa nombó. Pe mindi, Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa nokolemo koleanat no-waene kondemo kelepo nombó,” nikiru.” nirimu.
26 ˻Langi nongo pora sikulie˼ ene Pulu Yemonga konana te ningulie, pena puku Unju-Ollipi Ponie Leli Ma-Pangine ola puringi.
Pitane Yesusi “Na Naa Kanolio.” Nimbé Mele Yesusini Ou Yu Nimbe Sirimu Temanemou
27 Kanu-kinie Yesusini lombili andolimendo nimbendo: “Pe ˻opa-toumane na-kinie tengemonga kanokolie˼ enene pali na munduku kelenge. Aku-siku tenge mele Pulu Yemone ou nirimu yunge bokuna molemo kanumu. Pulu Yemone ˻ungu-iku te topalie˼ nimbendo:
“ “Kongi-sipisipi tapu-yemo tangi!” nimbú,
yu tonge kinie sipisipime bulu-balu ningí.”v
nirimu, ˻aku mele kinié wendo ombá˼. Sekaraya 13:7
28 ˻Isili-ou na toko konjingí kinie ene sike bulu-balu ningí˼ nakolo na lomboropo ola molopolie nimbumuni, na kumbi-lepo kolea Gallillindu pumbu, ene pe akilku akuna onge kinie ˻altopo pea molomolo˼.” nirimu.w
29 ˻Yesusini aku-sipe nirimu kinie pilipelie˼ Pitane nimbendo: “Enene pali ‘Nu sike’ ningu tondolo-munduku pilimele mele manie pumbe kinie nu munduku kelengi liemo nane nu aku-sipu paa mundupu naa kelembo, paa molo!” nirimu.
30 Yesusini pundu topa nimbendo: “Nane nu paa sike nimbu sikirumu: “Paa kinié ipulueli, kera-gulta wale talo-sipemo ou ko naa topili nuni pipili kolkolie wale yepoko nando kolo toko “Yu naeye? Na naa kanolio.” nini.” nikiru.” nirimu.
31 Nakolo Pitane tondolo-mundupe nimbendo: “Na nu-kinie tapú tolembolomonga olto pea “Topo konjimulú.” níngi liemo kepe nu “Naa kanolio.” paa naa nimbú.” nirimu. Lombili andoli ye wemane pali “ “Nu naa kanolemolo.” paa naa nimulú.” niringila.
Kolea Gesemani Yesusini Pulu Yemo-Kinie Popo Topa Ungu Nimbe Mawa Terimu Mele Temanemox
32 ˻Kanu-kinie˼ Yesusi kinie yu lombili andoli yema kinie kolea ‘Gesemani’ niline puringi. Akuna puringi kinie yuni enendo nimbendo: “Na Pulu Yemo-kinie popo topo ungu ni-pukuru kene ene ya molai!” nirimu.
33 Aku nimbelie Pita keme Jemisi keme Jono keme lipe memba pupelie ˻‘Na teko kenjingí ulumu paa nondopa wendo ombá tekemo.’ nimbe pilipelie˼ yu-yuyu kondo kolopa konopu keri panjipe kamelena mindili tepili molorumu.
34 Yuni enendo nimbendo: “Nanga konopuna umbuni paa aili te tepamomonga na kolombo none tekemo. Ene uru naa peko, ya kanoko konjiku molai!” nirimu.
35 Aku nimbelie yu-yuyu laye-kolte anju pupe koporongo langopa tamalu pepalie yu-kinie nondopa wendo ombá mele ‘Wendo naa omu liemo paa papu.’ nimbey Pulu Yemo-kinie popo tombando ˻ungu-iku topa˼ mawa tepalie nimbendo:
36 “Nanga Tara, nuni uluma pali manda teleno kene na mindili noli no-mingine no nombómoz ‘Naa nambo!’ nieni! Nakolo ‘Nane tepolie nanu konopu simbu.’ konopu lekero mele naa teambo! Nuni kanoko peanga kanoni ulumu mindi teambo!” nirimu.
37 Aku nimbelie kelepa yunge lombili andoli ye yepoko moloringine yando omba ene uru peringi kanopalie Pitando nimbendo: “Saimono, nu uru penu lemo. Nu uru naa peko ena laye-kolte manda we kanoko konjiku naa molenaye?
38 ‘˻Kurumanga nomi Setenene˼ olio kondi tomba kinie tepo kenjimulú kene.’ ningulie ˻uru naa peko˼ Pulu Yemo-kinie popo toko ungu ningu kanoko konjiku molayo! Sike ‘tepo konjemili!’ nimbu konopumane pilimolo nakolo temolondo kangimu siye tepa tondolo naa pulimo.” nirimu.
39 Aku-sipe nimbelie yu altopa anju pupe ou Pulu Yemo-kinie popo topa ungu nimbe mawa terimu mele altopa nirimu.
40 Altopa yando orumu kinie ene uru paa orumuna altoko uru peringi kanorumu. Enene uru peringimunge pipili kolkolie yundu ningí mele naa piliringi.
41 ˻Altopa˼ wale yepoko-sipemonga ˻anju pupe Pulu Yemo-kinie popo topa ungu nimbé pupe˼ kelepa yando ombalie yuni enendo nimbendo: “Nambemuna we uru peko múlu pilku molemeleye?a Manda peame! Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo ˻tonge˼ ulu-pulu-keri telemele yema liku singí enamob wendo ombá tekemo.
42 Ola angilku pamili wame! Na lipe anju simbe yemo okomo kanai!” nirimu.
YESUSI KA SIKU, KOTE TENJIKU, “KOLOPILI!” NINGU UNJU-PERANA OLA TOKO KU TOKO PANJIKULIE, KOLORUMU KINIE ONO TERINGI TEMANEMA
Yesusi Ka Siringi Temanemoc
43 Yesusini ˻kolea Gesemani yu lombili andolimendo˼ aku nimbe molopili yu lombili andoli rurepo akumanga ye Judasi orumu. Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie, Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinie,d Juda-yambomanga tápu-yema kinie, kanu yemane liku munduringi ye aisili, yambo toli lou-pulsema kinie kopema kinie mengo Judasi-kinie oringi.
44 Ou Yesusi molorumuna naa wangi Yesusi Juda-ye ailime lipe simbe nimbe panjirimu ye ˻Judasini˼ ene Yesusi yu ipulueli manda kanonge mele nimbe sipelie nimbendo: “Nane ye te kanopolie kangulumbu akumu Yesusi. Yu ambolko liku ka siku mengo pangi!” nirimu.
45 ˻Aku yema˼ oringi kinie ˻Judasi˼ yu Yesusi molorumuna sumbi-sipe ombalie “Rapai,e nu akuna angilinu lemo.” nimbe omba yu kangulurumu.
46 Aku terimu kinie kanokolie Yesusi liku ka siringi.
47 Aku teringi kinie kanopalie ˻Yesusi-kinie˼ nondoko angiliringi ye tene yungef lou-pokete-napimu kulu topa wendo lipe Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamonga kendemande-ye te yunge komu te topa laká lenjirimu, aku komumu wendo orumu.
48 Kanu-kinie Yesusini ˻yu ka singí oringi˼ yemando nimbendo: “Na ‘yambo topa wa noli yere molemo.’ konopu lelkolie na ka singíndu yambo toli lou-pulsema kinie kopema kinie mengo okomeleye?
49 Ulke-tembele ˻kerepuluna we-yamboma máku toko molemele˼ koleana alieli ene pea molemolo kinie ungu-mane sipu molio kinie na liku ka naa silimele kanumu. Nakolo ˻Pulu Yemonga˼ bokuna toringi molemo mele kamu wendo ombámonga enene tenge tekemele uluma wendo okomo.” nirimu.
50 Kanu-kinie yu lombili andolime pali ˻‘Olio pea ka singínje.’ ningu pilkulie˼ yu munduku kelko ene talopa lelko puringi.
51 Kango-ye te múlu telu mindi pakopa Yesusi lombili andorumu. Kanu kangomo ˻Yesusi ka siringi yemane˼ amboloringi kinie
52 yunge múlumu ˻mindi˼ ambolko molangi, mélte naa panjipe we-we talopa lepa purumu.g
Juda-Ye-Aiilimene Eneno Yesusinge Kote Pilku Yu Teko Kenjiringi Temanemoh Kinie
Pitane Kolo Topa “Yesusi Yu Naa Kanolio!” Nirimu Temanemoi
53 Kanu-kinie Yesusi ˻ka sikulie˼ Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamo molorumuna mengo puringi. Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie, Juda-yambomanga tápu-yema kinie, ˻Pulu Yemonga˼ ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinie,j enene pali ˻‘Yesusi kote tenjipu piliemili!’ ningu˼ akuna ongo máku toringi.
54 Yesusi ˻mengo puringi˼ kinie Pita lombili akilipe táka-lepa pupe, Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamonga ulkena, ulke angilipe makaye terimu, ai-suku-singine yambo máku toringi kolea we lerimuna paa sukundu pupe, ˻Yesusi nokoko moloringi˼ ele-yema kinie tepe pilipe molorumu.
55 Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie, Juda-yambomanga kanjollo-yema palik kinie, akumane Yesusi yu toko konjingindu ulu te tepa kenjirimu ulu te ‘Yambo tene ‘yu i-sipe i-sipe tepa kenjirimu.’ nipili!’ ningu yambo te kororingi nakolo yambo te naa kanoko liringi.
56 Yambo aisilini ongo ungu mare kolo toko “I-sipe i-sipe tepa kenjirimu.” niringi nakolo enenga unguma kapola-kapola naa terimu.
57 Kanu-kinie ye marene yu tepa kenjirimu mele ola angilku kolo toko ningindu:
58 “I yemo i-sipe nirimu pilirimulu: “I ˻Pulu Yemo popo topo kaloli˼ ulke-tembelemo, mana-yemane takoringimu nane topo tekisipulie mana-yemane manda naa takonge ulke te wale yepoko omba pupili kolo-wangopo takombo.” nirimu.l ˻Yuni aku nirimumunge ‘Yu Pulu Yemo mele molio.’ konopu lepalie aku nirimumu nimbe kenjirimunje˼.” niringi.
59 Ene kepe laye lupe-lupe niringi, enenga unguma kapola-kapola naa-la terimu.
60 Aku niringi pilipelie Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamo ene máku toringine ola angilipe Yesusi walsipelie nimbendo: “Ungu te pundu toko naa nikinuye? Nu ningu kenjirinu mele nikimilimu nambolka ulumu teko kenjirinumundu nikimiliye?” nirimu.
61 Nakolo Yesusi ungu te pundu topa naa nimbe we angilirimu.
Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamone yu altopa walsipe pilipelie nimbendo: “Pulu Yemone olio ‘Nokopa konjimbe ye te lipu mundumbu.’ ou nimbe mako torumu ye-nomi Kirasimu sike nu molo móloye? Kapi Nimbu Imbi Ambolopo Ola Linjilimolomonga Malo nu molo móloye?” nirimu.
62 Yesusini nimbendo: “Akumu na.” nirimu. “Pe walse Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo,m Ye Tondolo Olandopa Pulimu˻-kinie mélema nokombando˼ yunge ki-umbukundu molopa, kupemanga ola molopa manie ombá ene kanonge.” nirimu.n
63 Aku-sipe nirimumunge ˻yu ‘Pulu Yemo-mele molio.’ nimbe nirimu-na˼ pilipelie Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamone ˻paa pilipe keri pilipe˼ yunge wale-pakolimu yuyu ambolopa sungu-sipelie nimbendo: “Kinié yuni mongo lirimu mele nimbe simbe yambo te pea nambemuna koromoloye?
64 Yu-yuyu paa sike Pulu Yemo ungu-taka tonjipe marake tekemo pilkimulu. Nambolka konopu lekemeleye? ˻Yu-kinie nambe-teamiliye?˼” nirimu kinie
enene ningindu: “Yu Pulu Yemo ungu-taka tonjipe marake temumunge topo konjímulu liemo papu.” niringi.
65 Kanu-kinie enenga ye marene yunge kumbikerena lkambe toko munduku, yunge kumbikeremo múlu tene pipi sinjikulie ki-lumuni toko ˻“Nu ‘Pulu Yemonga yere molio.’ konopu leno kene˼ naene nu tokomonje, ningu si!” niringi. Ele-yemane yu liku laruwene toringi.
66 Kanu-kinie Pita ulke maniekondo, yamboma liku máku toko moloringi koleana molorumu kinieo Pulu Yemo popo tonjiringi ye-aili-olandopamonga kendemande-ambo te Pita molorumuna ombalie
67 yu tepe pilipe molorumu kanopalie nemo-nemo nimbe kanopalie nimbendo: “Nu kepe Nasarete-Ye Yesusi-kinie pea tapú-toko moloringi kanumanga ye te lemo.” nirimu.
68 Pitane kolo topalie “Mólo!” nimbe “Nu nikinu mele na naa pilkiru!” nirimu. Aku-sipe nimbelie ulke kerepuluna purumu kinie kera-gulta ko torumu.
Ooooooooooooooooooo oooooooooo.
69 Pita yu ulke-kerepuluna pupe molopili kanu kendemande-ambomone yu kanopalie akuna angiliringi yambomando altopa nimbendo: “I yemo Yesusinge talape-ye te lemo.” nirimu.
70 Pitane altopa “Mólo!” nirimu.
Laye-kolte pe-mele Pita angilirimuna nondoko angiliringi yemane ˻yu ungu laye-lupe mele nirimu pilkulie˼ yundu ningindu: “Kolea Gallilli disiriki yambomane ungu nilimele mele nu aku-siku ungu nikinu pilkimulu. ˻Yesusi kinie yu lombili andoli yema kinie kolea Gallilli disiriki yemala,˼ nu kepe Gallilli ye te, aku kene ‘Nu paa sike yu lombili andoli ye te.’ konopu lekemolo.” niringi.
71 Aku niringi kinie Pitane Pulu Yemonga imbi lepa tondolo-mundupe mi lepalie nimbendo: “Paa sike nikiru. “Ene nikimili yemo paa naa kanolio! Kólo tokoro liemo Pulu Yemone na topa konjipili!” nikiru.” nirimu.
72 Aku nirimu kinie tamburembu kera-gulta wale talo-sipe ko torumu.
Oooooooooooooooooo oooooooooo.
Aku terimu kinie pilipelie Yesusini yundu “Kera-gulta wale talo-sipe ko naa topili nuni wale yepoko kólo tokolie “Yu naa kanolio.” nini.” nirimu ungu kanumup Pita kelepa pilirimu. Pilipelie ˻‘Ama, paa tepo kenjindu lepamo. ‘Paa naa tembo.’ konopu lerindu mele sike tendu.’ nimbe pilipelie˼ kola paa aili-tepa terimu.
Ipulueli-ou kolea kokele tangorumu kinie Pulu Yemo popo tonjiringi ye-ailime kinie, Juda-yambomanga tápu-yema kinie, Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane siringi yema kinie, kanjollo-yema pali, ˻Yesusinge kotemo pilku pora sikulie˼ enene pali ˻yu tenge mele˼ ungu te ningu panjiringi.
