MAKO
Temane Peangamo MAKOne Torumu Bokumu
PULU YEMO YE-NOMI-KINGIMU MOLOPA YAMBOMA NOKOLEMO NOKOMBA MELE NIMBENDO YESUSI ORUMU TEMANEMO
1:1–3:6
1
(Kolomongo-kanga wane. Pulu Yemonga ungumu.)
Yesusi, Pulu Yemone “Olio nokopa konjimbe ye te lipu mundumbu.” ou nimbe mako torumu ye-nomi Kirasimu, Pulu Yemonga Malo,a yunge temane peangamo pulu-polorumu meleb ˻ya inie tombo tokoro˼.
No-Linjili Jonone Konopu Alowa Teringi Yamboma No Linjirimu Temanemoc
2 ˻Yesusi, Pulu Yemone mako torumu ye-nomi Kirasimunge temane peanga imu wendo ombándo ye te ou omba temba mele˼ Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimuma pilipe yamboma nimbe sirimu ye Aisayaned Pulu Yemonga ungu te nimbe bokuna torumu akuna molemo mele i-sipe:
‘˻Pulu Yemone nimbendo:˼ “˻Pílie!˼
Nane ‘ ‘Nanga ungu-umbu tonjilime pilipe
nimbe sipili!’ nimbu lipu mundumbu yemone
nunge aulkemo akisinjipili!’ nimbu
yu “Kumbi-lelko pui!” nikiru.’Mallakai 3:1
3 ‘Kolea ku leline
˻kumbi-lepa pumbe˼ ye tenga kerena
ungu te nimbendo:
“Ailimu ombá aulkemo teko mimi teame!
Yu ombá aulke kangama toko sumbi-siei!” nikimu.’ Aisaya 40:3
nimbe ˻Aisayane No-Linjili Jonone paa pe temba mele ou aku-sipe nimbe sipe bokuna torumu molemo.˼
4-5 Akumunge, ˻temane peangamo pulu monjimbendo No-Linjili˼ Jono kolea ku leli tenga wendo omba ˻aku-sipe˼ ungu mare yamboma nimbe sipe molorumu. Kolea Judia-Disiriki yamboma pali kinie kolea-Judianga kolea-aili Jerusalleme yamboma pali kinie ene yu molorumuna puku yunge ungumu pilingí puringi. Yuni ungu te enendo nimbe sipelie nimbendo: “Ene ulu-pulu-keri telemelema kanoko keri kanoko konopu alowa tekolie ‘Pulu Yemone olionga ulu-pulu-kerime ‘We manie pupili!’ nimbe siye kolopili!’ ningu ‘No liemili!’ ningu wai!” nirimu. Aku-sipe nirimu kinie enenga ulu-pulu-keri teringime ningu para siringi kinie yuni ene No-Jodane nona no linjirimu.
6 Jono kongi-kemelenga indini teli wale pakoli te pakopa, kongi kilumuni teli kakomo topalie, kulikumbe kinie pilimu-no kinie aku langitolo mindi nomba molorumu.
7-8 Yuni yamboma ungu nimbe sirimu mele i-sipe: “Nane sike ene no linjilio nakolo ye te akilipe ˻nondopa˼ ombá ˻tekemo˼mo yuni ene ˻Pulu Yemonga˼ Mini Kake Telimu linjimbe ˻lingí˼. I na akilipe ombá yemo yunge tondolomo paa olandopa, nanga tondolomo paa maniendopa, na yu-kinie manda mólo! Yambo ailimenga kongono keri tenjili kendemande-yambomane sike enenga ailimenga kongono keri tenjingindu manie molko enenga yambo ailimenga kimbu-sume ka pilke tonjilimele nakolo na ye paa kerimu moliomonga kanu ombá yemo yunge kimbu-su ka pilke tonjili kanu kongonomo paa olandopa mele, nane tenjilkenje kapola naa telka. ˻Na ye paa kerimu, yu ye paa ailimu.˼” nirimu.
Jonone Yesusi No Linjirimu Temanemoe Kinie
Kurumanga Nomi Setenene Yesusi Kondi Torumu Temanemof
1:9-11 kinie 12-13
9 ˻Jono yamboma no linjipe molorumu˼ kanu walemo kinie Yesusi kolea Gallilli disiriki Nasarete taono mundupe kelepa ˻Jono molorumuna˼ orumu kinie Jonone yu No-Jodane nona no linjirimu.
10 ˻Yesusi no lipe pora sipelie˼ nona wendo omba angilirimu kinie sumbi-sipe mulúmu kengeya lepa anju-yando purumu kanopalie, Pulu Yemonga Minimu, kera-waembono mele, manie omba Yesusi molorumuna pupeg kangine ola molorumu kanorumula.
11 Kanu-kinie mulúna ola ungu te wendo ombalie nimbendo: “Nu nanga konopu monjilio kangomo. Nu-kinie konopu sipu molio.” nirimu.h
12 ˻Yesusi no lirimu kinie Pulu Yemonga Minimu yu-kinie omba molopalie nirimumuni,˼ sumbi-sipe Minimuni Yesusi kolea ku leline lipe mundurumu.
13 ˻Akuna purumu kinie,˼ oli te koro talo Yesusi aku kolea ku leline takara-mélema-kinie molopili ˻kurumanga nomi˼ Setenei omba yu kondi torumu.j Kanu-kinie ˻mulú-koleana˼ angelloma ongo yu nokoringi.
Yesusini Kolea Gallilli Disiriki Yunge Kongonomo Pulu Polopa Terimu Temanemok Kinie
Yesusini Ye Kisendo “Na Lombili Wai!” Nirimu Temanemol
1:14-15 kinie 16-20
14 Kanu-kinie ˻No-Linjili˼ Jono ka siku ka-ulkena panjiringim kinie pilipelie Yesusi kelepa kolea Gallilli disiriki omba Pulu Yemonga temane peangamo topa silipe andorumu.
15 ˻Topa silipe andopalie˼ nimbendo: “Kinié enamo kamu wendo okomo, Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba enamon nondopa wendo okomo kene ulu-pulu-kerime munduku kelko konopu alowa teko, ‘Temane-peangamo yu sike-ungumu.’ ningu tondolo-munduku piliei!” nirimu.
16 ˻Aku-sipe nilipe andopa˼ Nomú-Gallilli kélona andopalie Yesusini Saimono kinie Saimono angenu Enderutolo oma lili wale te nomúna toko munduku moloringili kanorumu. Oma liringili akumu eltenga kou kongono teringili kanumu.
17 ˻Aku-siku teko moloringili kanopalie˼ Yesusini eltendo nimbendo: “Na lombili wale! Oma lingilindu oma lili wale te liku nona manie mundulimbele kinie omama walena omba pelemo mele, pe ‘nanga kongonomo tengelendo nanga ungumu pilkulu ningu siliku andongele kinie yamboma nanga talapena sukundu ongo molangi!’ nimbu ‘Elte na lombili wale!’ nikiru.” nirimu.
18 ˻Aku nirimu kinie pilkululie˼ tamburembu eltenga oma lili walema munduku kelkololie Yesusi lombili puringili.
19 ˻Kanu-kinie˼ yu laye-kolte wilsu pupelie, Seperinge malo Jemisi kinie Jemisi angenu Jono kinie eltenga nona andoli sipine sukundu molkolo oma lili walema toko tambuluringili kanopalie
20 walsikale eltendo “Wale!” nirimu. Kanu-kinie lapa Seperi kinie kongono yema kinie sipine sukundu molangi munduku kelkololie Yesusi lombili puringili.o
Ye Tenga Konopuna Kuru Te Molorumumu Yesusini Topa Makororumu Temanemop
21 ˻Kanu ye pokore Yesusi lombili puringi kinie˼ yu-kinie ene Kapeniame taono puringi. Kanu-kinie ˻koro moloringi˼ Wale-Sambatemoq wendo orumu kinie Yesusi Juda-yamboma máku toko Pulu Yemonga ungumu piliringi ulkena suku pupe yamboma mane sirimu.
22 Mane sirimu kinie Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku ene mane siringi yemaner we mane siringi mele Yesusini aku-sipe mane naa sirimu. Namba lerimu yemane pipili naa kolko tondolo-munduku mane siringi mele yuni aku-sipe mane sirimu-na pilkulie yambomane mini-wale munduringi.s
23 Kanu-kinie ulke kanuna suku kuru te ye tenga konopuna molopa yu ambolorumu ye te molorumu, ˻yemonga konopuna suku molorumu kanu kurumuni yu “Ungu ni!” nimbe tópe sirimuna˼
24 yuni opa-ungu nimbelie nimbendo: “Nasarete taono ye Yesusi, nu pea olio ˻kuruma˼ kinie teluna tapu topo manda naa molomolo. Nu olio-kinie nambemuna onuye? Nu olio toko konjini onuye? Nane nunge imbi pilio. Nu Pulu Yemonga Ye Kake Telimu.” nirimu.
25 ˻Aku-sipe nirimu-na pilipelie˼ Yesusini kanu kurumu iri topalie yundu nimbendo: “Nu ungu naa ningu yemonga konopuna ongo wendo pui!” nirimu kinie
26 kurumuni yemo ambolopa tondolo-mundupe puru-puru sipelie kalle nilipe omba wendo purumu.
27 ˻Yesusini aku terimu kanokolie˼ yamboma suru ningu, mini-wale munduku ene-eneno anju-yando ningindu: “I ulumu nambolka uluri tekemonje? Ungu-mane konde te wendo ombámo. Ye namba leli tene we-yambomando “Teai!” nilimo mele i yemone kurumando kepe aku-sipe nilimo kinie kanu kuruma yunge ungumu pilku liku telemele.” niringi.
28 Kanu-kinie kolea Gallilli disiriki koleamanga pali yuni aku-sipe terimu mele temanemo tamburembu anju-anju purumu piliringi.
Yesusini Pitanga Kolepa-Ambomo Kinie Yambo Aisili Tepa Konde Lirimu Temanetolot
29 Kanu-kinie ˻Yesusi kinie, yu lombili andoli yema kinie˼ ene kanu máku toko Pulu Yemonga ungumu piliringi ulkemo munduku kelko wendo ongolie niringimuni, ene kinie, Jemisi Jonotolo kinie ene puku Saimono kinie Enderutolonga ulkena puringi.
30 Ulkena sukundu puringi kinie Saimononga kolepa-ambomo kuru topa kangi nopili lerimumu Yesusi ningu siringi.
31 Aku-siku niringi pilipelie ambomo lerimuna pupe yunge kimu ambolopalie yu ola lirimu kinie kangi nomba kelerimu kinie ambomone ˻ola angilipe wendo ombalie˼ oringi yema langi sipe nokorumu.
32 Pe kolea kalá topa ena purumu kinie, kuru torumu yamboma kinie, konopuna kuru molorumu yamboma kinie, Yesusi molorumuna mengo oringi.
33 Kanu koleana moloringi yamboma pali Saimononga ulke-kerepuluna ongo máku toringi.
34 Kanu-kinie Yesusini yambo kuru lupe-lupe torumu aisili tepa konde lipe, yambomanga konopuna moloringi kuru aisili topa makororumula.u Kurumane Yesusi ˻Pulu Yemonga Malo, yu Pulu Yemone mako topa lipe mundurumu ye-nomi Kirasimu˼ molorumu mele piliringi-ne yuni enendo “Molio mele anju ningu naa siei!” nimbe enenga kerema pipi sirimu.
Yesusi Yu Yuyu Tenga Molopa Pulu Yemo-Kinie Ungu Nimbelie, Kolea Gallilli Disiriki Ungu Nimbe Silipe Andorumu Temanemov
35 Ipulueli-ou, kolea muni ou naa lepa sumbulu topa pepili Yesusi ola molopa penando pupelie nirimumuni, kolea ku leli tenga pupe, akuna Pulu Yemo-kinie ungu nimbe molorumu.
36 Saimono kinie pea moloringi yema kinie ene yu koroliku lombili pukulie niringimuni,
37 yu kanoko lenjikulie yundu ningindu: “Yambomane pali nu korokomele.” niringi.
38 ˻Aku niringi pilipelie˼ yuni enendo nimbendo: “Na kolea marenga kepe ungu nimbu siembo kene i koleamo mundupu kelepo kolea tenga pamili! Ne nondopa lemo koleamanga pamili! Na koleamanga pali ungu nimbu simbundu mana-manie orundu kanumu.” nirimu.
39 Aku nimbelie yu kolea Gallilli disiriki sukundu koleamanga pali andopa Juda-yamboma máku toko Pulu Yemonga ungumu piliringi ulkemanga sukundu pupe ungu nimbe sipe, yambomanga konopuna kuru moloringime topa makororumu.
Yesusini Kuru Laká Norumu Ye Te Tepa Konde Lirimu Temanemow
40 Walse ye te kuru-laká nomba perimumux Yesusi molorumuna omba yunge kumbi-kerena koporongo langopa yu mawa tepalie nimbendo: “Nunge konopumuni na ‘Konde pambo!’ konopu lenu liemo nuni na manda teko konde lini.” nirimu.
41 Kanu-kinie Yesusini yu paa kondo kolopalie yunge kimuni yemo ambolopalie yundu nimbendo: “ ‘Nu konde pani!’ konopu lekero kene konde pui!” nirimu kinie
42 kuru-lakámo tamburembu nomba kelerimu, yemo konde pupe umbu-kangi lirimu.
43-44 Kanu-kinie Yesusini yu ungu te tondolo-mundupe nimbendo: “Nuni ya ulu tekeromo yambo telurindu kepe paa naa ni!y Sumbi-siku puku Pulu Yemo popo tonjili yemoz nunge kangimu liku ora siku, ‘Na altopo kangi peanga lepili molkoro kene.’ ningu Mosisini “Tei!” nimbe ungu-mane sirimumu pilku liku tenindu “Pulu Yemo popo toko kalko si!” nirimu mélemo liku Pulu Yemo popo tonjili yemondo “Kalonji!” ningu yu sieni! Pe yambomane nu kanokolie ‘Yu sike kangi peanga lepili molemo.’ ningu piliengi kene nikiru mele isili-ou te-pui!” nirimu.
45 Nakolo yemo yu anju pupelie ungu aisili yambo aisilindu anju-anju nimbe para silipe andopa, Yesusini yu-kinie terimu temanemo topa sirimu. Yemone aku terimu-na Yesusi ˻‘Yambo aisili na molombona nondoko-nondoko ongo maku naa tangi!’ nimbe˼ altopa taonomanga sukundu mona manda naa andopalie kolea ku leline molorumu, nakolo kanuna yambo aisili kolea lupe-lupemanga molko sukundu-sukundu ongo yu molorumuna máku toringi.
