YESUSINI PE MULÚ-MATOLO PORA NIMBÉ TEMBA KINIE ULU MARE WENDO OMBÁMONGA UNGU MARE NIMBE SIRIMU UNGUMA
Kolomongo-Aili 24–25tolo
Yesusini Ulu Umbuni Telime Pe Wendo Ombámando Nimbe Sirimu Temanemoa
Umbuni Te: Ulke-Tembelemo Toko Kalongemonga Yesusini Ungu Te Nirimu Temanemob
24
(Kolomongo-kanga wane. Pulu Yemonga Ungumu.)
Kanu-kinie Yesusi ˻Pulu Yemo popo toko kaloringi˼ ulke-tembelena ulsu pupe aulkena pumbe purumu kinie yu lombili andolime ongo ulke-tembelemonga ulke lupe-lupe ˻paa peanga angiliringime˼c yu “Kanoi!” ningu liku ora siringi.
2 ˻Aku teringi kinie˼ yuni enendo nimbendo: “Ya ˻ulke-tembele peanga angilimo˼ kanokomele mélema pali paa sike nimbu sikirumu: “˻Pe walse ya kolea-aili Jerusalleme yamboma mindili nonge walemo wendo ombá kinie˼ i ulke-tembelemo tekisikulie kouma pali toko manie mundungí.” nikiru.”d nirimu.
Umbuni Aisili Wendo Ombámanga Yesusini Nirimu Temanemoe
3 Kanu-kinie yu Ma-Pangi Unju-Ollipi Poniena ola pupe manie molorumuna we-yamboma naa molangi yunge lombili andoli yema ongo ene-eneno molkolie yundu walsiku pilkulie ningindu: “Nuni nikinu mele te-wale wendo ombáye? Pe nu nondoko oni teni walemo kinie kepe ma pora nimbé walemo kinie kepe wendo ombándo ou nambolka uluri temba kinie olio kanopolie “Kinié ombá tekemo.” nimbu pilimulúye? Ningu si!” ningu walsiringi.
4 Yuni enendo nimbendo:
“˻Kanu uluma wendo ombámonga ungu mare˼ yambomane ene kolo toko singí kene kanoko konginjiku molangi!
5 Ye aisili ongo na molio mele yu-mele-mele kolo toko ningindu: “˻Pulu Yemone “Ene nokopa konjimbe ye te lipu mundumbu.” ou nimbe mako torumu ye-nomi Kirasi˼ akumu na.” ningulie aku-siku kolo toko singí kene kanoko konginjiku molangi! Yambo aisilini kanu yemanga unguma pilku liku “Sike nikimili.” ningí.
6 “Kolea marenga opa aili-teko tenge mele pilku, ‘Opali talú opa aili i-sipe i-sipe wendo ombá.’ ningu we ningí kinie pilkulie mini-wale naa mundengi! Opa tengema-kinie aku uluma Pulu Yemone ‘Ou wendo opili! Laye pe-mele ya ma-koleamo pora nimbé.’ nimbe, nimbe panjirimumunge aku uluma sike wendo ombá nakolo aku-kinie mulú-matolo ou naa pora nimbé.
7 ˻Mulú-matolo pora nimbé walemo ou wendo naa opili˼ yambo-talape aili te kinie talape aili te kinie opa tekolo, ye-nomi-kingi marenga talapema kinie marenga talapema kinie opa tenge. Ya ma-kolea tenga-tenga engele lepa, ma jimi-jimi tepa, aku-sipe temba.
8 Ambo tene ambolango kokele kanopa limbendo ou mini topa mindili nolemo mele, mulú-ma pora nimbé walemo kokele wendo ombándo umbuni lupe-lupe aku-sipema ou wendo ombá.” ˻nirimu˼.
9 “Kanu uluma wendo ombá walemanga ‘˻Na lombili andoli yamboma˼ mindili nongo, kolangi!’ ningu ˻ene mare˼ kote teko ka singí. Nanga yamboma molko nanga unguma andoko ningu singímunge koleamanga pali yambomane ene-kinie mumindili kolko konopu keri panjingí.
10 ˻Kanu umbunime wendo ombá˼ walemanga na ‘Sike.’ ningu tondolo-munduku pilingí yambo aisili tondolo-munduku pilingí mele siye kolko anju-yando eneno konopu keri panjiku, ‘Kirasinge yamboma molemelemonga mindili nangi!’ ningu enenga opa-touma liku singí.
11 ˻Kanu walemanga˼ Pulu Yemone ungu-umbu tonjilimoma naa pilku we kolo toko yando ningu singí yambo aisili wendo ongela. Aku tenge kinie we-yambo aisilini ‘Sike nikimili.’ ningu enenga unguma pilku lingí.
12 Ulu paa keri aisili olandopa-olandopa wendo ombámonga nanga yambomane ˻anju-yando˼ konopu monjingí mele ˻kinie, na konopu monjingí mele kinie˼ siye kolongela.
13 Nakolo nanga ungumu munduku naa kelko mulú-ma pora naa nipili tondolo-munduku molonge yamboma ˻Pulu Yemone˼ lipe taponjipe ‘Mindili nonge koleana naa puku pea molopo konjipu mindi pamili!’ nimbé.f
14 Pulu Yemone ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokombamongag temane peangamo ‘Yamboma pali piliengi!’ ningu koleamanga pali andoko ningu singí kinie pe mulú-ma pora nimbé walemo kamu wendo ombá.” ˻nirimu.˼
Ye-Nomi Kirasimu Kelepa Ombá Temba Kinie Umbuni Paa Aili-Tepa Wendo Ombá Mele Ungu Teh
15 (˻Na i bokumu tokoro yemone ene boku kanokomele yambomando ungu te niembo:˼ ‘˻Yesusini nirimu˼ ungumu inie anjukundu molemo akumu ene imbi kanokomele yambomane ungu-pulumu paa pilku konjengi!’ nimbu nikiru:
˻Yesusini nimbendo:˼)
“Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimuma pilipe yamboma nimbe sirimu ye Denielene bokuna imbi topa nimbe sirimu mele yambo tepa pipili konjili mele paa kerimu ˻ulke-tembelena suku˼ Pulu Yemonga ulke-suluminia kake teline angilimbemonga kolea akumu paa kalaro molomba mele nirimu, bokuna molemo. Aku mélemo akuna wendo omba angilimbe kanokoliei
16 ˻‘Umbuni ailime wendo ombá tekemo.’ ningu pilku˼ kolea Judia poropinji koleamanga molonge yamboma ˻enenga koleama munduku kelko˼ ma-pangi lembamanga kowa pangi!
17 Yambo te ulke-imuna ola molopili ˻aku-sipe wendo ombá kinie kanopalie˼ kowa pumbendo manie omba ‘Mélema lipu membo pambo!’ nimbe ulkena sukundu naa pupili!
18 Yambo te poniena molopalie ˻‘Kowa pambo!’ nimbe˼ kelepa ulkendo pupe yunge ali-wale-pakoli sulumu naa lipili! ˻Sumbi-siku kowa mindi pangi!˼
19 Aku-sipe wendo ombá walemonga ambo ambolango monjingíme kinie, ambo ambolango ame singíme kinie, ˻ene manda lkisiku kowa naa pungímunge˼ ene-kinie paa umbuni wendo ombámonga ene kondo tekemo.
20 “Pulu Yemo mawa tekolie, ‘Ali telemo olimenga kinie ˻koro molopo manda naa andomolo˼ Wale-Sambatemanga kinie manda kowa naa pumulú kene kanu walemanga kanu umbunime wendo naa opili!’ nieyo!j
21 Kanu walemanga umbuni paa ailime wendo ombá, ou mulú-matolo pulu monjipe terimu kinie kepe, yandopa kinié kepe umbuni aku-sipe te wendo naa orumu. Pe kepe aku-sipe umbuni ailime naa wendo ombála.
22 ˻Kanu umbunime wendo ombá kinie Pulu Yemone˼ ‘Nondopa pora nipili!’ nimbe ou naa nimbe panjilkenje yamboma pali kolemelka. Nakolo Pulu Yemone ‘Nanga yamboma molangi!’ nimbe mako torumu yamboma ‘Pali naa kolangi!’ nimbe ‘Umbuni wale akuma nondopa pora nipili!’ nimbe, nimbe panjirimu.
23 “Kanu umbunime omba pemba walemanga yambo marene ningindu: “Kanai! Pulu Yemone “Olio nokopa konjimbe ye te lipu mundumbu.” ou nimbe mako torumu ye-nomi Kirasimu ya omba molemo.” ningí molo “Nena omba molemo.” ningí kinie enenga unguma naa pilku, ‘Sike nikimili.’ ningu naa piliengi!
24 Ye mare ongo kolo tokolie ningindu: “Pulu Yemone mako torumu ye-nomi Kirasimu na.” ningí, molo kolo tokolie “Pulu Yemone ungu-umbu tonjimuma pilipulie ombo nimbu sikimulu.” ningí. ‘Yamboma pali, Pulu Yemone ‘Nanga yamboma molangi!’ nimbe mako torumu yambomane kepe lipu lou sipu, nikimulu mele ‘Sike.’ ningu tondolo-munduku piliengi!’ ningu Pulu Yemone mindi ulu-tondolo kapola telemoma mele manda lelko ulu paa tondolo aisili tenge. Nakolo Pulu Yemonga yamboma aku-siku kondi tonge kinie enenga unguma naa pilku, liku su singí.
25 Pe ulu akuma wendo ombá mele ‘Ene ou piliengi!’ nimbu ya nimbu sikiru mele piliei!
26-27 “˻Wendo ombá mele nimbu sikiru, pilkimili˼ kene pe yambo tene nimbendo: “˻Ye-nomi Kirasimu˼k ne yambo naa peli kolea ku leline molemo.” nimbé kinie ‘Kanamili!’ ningu akuna naa payo! Molo “I ulkemonga suluminiana molemo.” níngi liemo enene ‘Sike nikimili.’ ningu naa piliengi! Mulúna kariapá telemo kinie ena mundi wendo olemo koleana kepe ena pulimo koleana kepe kariapá telemo walsikale kanolemele, aku-sipe Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo ˻altopa˼ manie ombá kinie koleamanga pali yambomane yu walsikale kanonge aku kene “Ya molemo ongo kanai!” ningí kinie, molo “Ne molemo puku kano-pai!” ningí kinie, enenga unguma naa piliengi!
28 Méle kololi te lemo koleana kera-ilsepema ongo máku tolemele kanumu.l” ˻nirimu.˼
Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Ye Yesusi Kirasimu Kelepa Wale Talo-Sipe Ombámonga Ungu Tem
29 “Kanu walemanga aku mindili nonge nikiru uluma wendo ombá kinie pe sumbi-sipe ˻ulu lupe-lupe mare wendo ombála. Akuma i-sipe:˼
‘Kolea tangombando ena pa telemo mele
naa tepa, sumbulu topa,
oli ipulueli pa telemo mele naa tepa,
kombukandipime mulúna manie omba,
mulúna angilimo méle tondoloman
lope-lope tepa anju-yando pupe,
aku-sipe ulu lupe-lupema wendo ombá.’o Aisaya 13:10, 34:4
30 Kanu uluma wendo ombá kinie Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo kamu ombá temba mele lipe ora simbe mélte mulúna angilimbe kinie ˻kanokolie˼ koleamanga pali yambomane paa kola aili-teko tenge. Pe kanoko molangi Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo tondolo púlimu kinie, pa aili-tepa telimu kinie kupe tenga suku molopa kamu manie ombá yambomane kanonge.p
31 Kanu-kinie biyukele ungu paa tondolo-tepa nipiliq yuni yunge angelloma lipe mundumbe kinie ene winju-mendo anju-yando mulú˻-ma-koleamanga˼ pali puku Pulu Yemone ‘Nanga yamboma molangi!’ nimbe ou mako torumu yamboma sukundu-sukundu lingí.” ˻nirimu.˼
Unju-Pikime Telemo Mele Kanopolie Ungu Pulu Te Pilimolo Mele Ungu Ter
32 “Unju-píkimuni telemo aku-sipe ungu-iku mele pelemo kene pilkulie ungu-pulumu piliei! Unju-píki kolamanga kiri-kiri tepa gomo tolemo kinie kanokolie ‘Kinié ena temba olime wendo ombá tekemo lemo.’ ningu pilimele.
33 Aku-sipela, i ulu “Wendo ombá.” nikiruma sike wendo ombá kinie kanokolie ningímuni ‘Yu paa sike nondopa ombá tekemo. Yu paa kamu okomo.’ ningu pilingí.
34 Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Kinié molemele yamboma ou naa kolangi i “Wendo ombá.” nikiru uluma pali wendo ombá.
35 Mulúmu kinie mamo kinie pora nimbé nakolo nanga ungu nilioma paa pora naa nimbé.s ˻Nilio mele pali paa sike wendo ombá.˼” nikiru.” ˻nirimu.˼
Ulu-Umbunema Kinie Pulu Yemonga Malo Kinie Wendo Onge Walemo Yambomane Naa Pilimelemonga Ungu Tet
36 “˻Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo paa sike ombá˼ nakolo yu ombá walemo naa pilimolo. Ipulueli ombáne, tangoli ombáne naa pilimolo. Mulú-koleana angelloma kepe naa pilimelela. Pulu Yemonga Malo kepe naa-la pilimo. Tara yuyu mindi ˻aku walemo˼ pilipe molemo.” ˻nirimu.˼
37 “Ou ye Noa molopili yambomane teringi mele Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo ombá temba kinie yambomane aku-siku tengela.
38 ˻Ma-koleamanga pali˼ no ou naa topili yamboma langi nongo, yema ambo liku, amboma ye puku, aku uluma mindi teko mololiku puringi.u Noa nona-andoli sipi-ulkemonga suku purumu kinie kepe ene aku uluma mindi we teko moloringi.
39 Ene ˻Noanga ungumu˼ naa pilku aku-siku uluma mindi teko molangi no topa ˻koleama pali none aki topa˼ yamboma pali topa konjirimu.v Pe Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo kelepa ombá walemonga ou Noa molopili teko moloringi nikiru mele aku-siku teko molongela.
40 Yu ombá walemonga ye talo lamanaw unju toko angilingilí kinie ˻Pulu Yemonga angello tene omba˼ ye te we molopili mundupe kelepa te lipe memba pumbe.
41 Ambo talo langi kalongele teko molongele kinie ˻angello te omba˼ ambo te we molopili mundupe kelepa te lipe memba pumbe.
42 “Akumunge enenga Ailimu ombá walemo paa naa pilimele kene ‘Yu ombá.’ ningu kanoko molai!” ˻nirimu˼.
Pe Ulu Wendo Ombámanga Ungu-Iku Pokore
24:43–25:30 (24:1 pulu polko kanou)
43 “Ene i ungumu konopu liku munduku pilieyo: Ulke pulu-ye tene ipulueli wa noli ye tene yunge ulkemo omba bulsupe mélema wa limbe mele pilkenje ‘Wa noli yemo ombá.’ nimbe nokopa molka kinie wa noli yemo yu manda suku naa olka.
44 Aku-siku ene nokoko molai! Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemox ombá enamo naa pilimele kene ‘Yu sike ombá.’ ningu aku-siku nokoko molangi!” ˻nirimu.˼
Pe Ulu Wendo Ombámonga Ungu-Iku Te: Kendemande-Yamboma Nokonjilimo Kendemandemonga Ye-Ailimu Kelepa Ombalie Kendemandemo-Kinie Temba Mele Ungu-Ikumuy
24:45-51 (24:1–25:30 pali kanani)
45 “˻Akumunge ungu te niembo:˼ Kongono tenjili kendemande-ye naene kongono tepa konjinjilimo kinie kanopalie yunge ye-ailimuni ‘Yuni kongono silioma sumbi-sipe telemomonga yu kongono simbu kinie tepa konjimbemonga na altopo konopu kimbu-sipu naa molombo.’ nilimoye? Kendemande-ye te aku-sipe mele tepa konjipe molemomo kanopalie yunge ye-ailimuni yu mako topalie yundu nimbendo: “Kongono tenjili kendemandema pali nokonjiku enenga langi nongema ena mako toliomonga ene nangi moke teko sieni, nokonjiku moloi!” nimbe ˻yu tenga pulimo˼.
46 Pe ye-ailimuni kongono simumu kanu kongono tenjili kendemandemone mimi-sipe tenjipe molopili ailimu kelepa omu liemo kendemandemo yu konopu sipili!
47 Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Kanu ye-ailimuni kanu kendemandemondo “Nanga méle nosilioma pali nuni nokonji!” nimbé.” nikiru.
48-49 Nakolo ˻ye-ailimuni kanu kendemande-yemondo nimbendo: “Nanga kendemande-yamboma pali nokonji!” nimbe tenga pulimo kinie˼ kanu kendemande-yemone tepa kenjipe “Nanga ailimu welea naa ombá.” konopu lepalie yuni nokonjilimo kendemande- yamboma kopene topa, no nongo kekelepa toli yema kinie langi nomba no tondoloma nombalie, aku-sipe tepa kenjipe molomu liemo
50 walse kanu kendemande-yemo ‘Yunge ye-ailimu ombá.’ nimbe naa pilipe ˻kongono sirimu mele naa tepa˼ walu tepa kenjipe molomba kinie ombá.
51 Omba ˻kanu yemo tepa molomba mele kanopalie˼ yu paa kopene topa konjipelie, kolo tolemele yambo topele-mapele toli yambomaz ˻kolea keri˼ molemelena ‘Pupili!’ nimbe lipe mundumbe. Kanu koleana yamboma paa mindili nongo kola teko pereko molonge.”a ˻nirimu.˼