YESUSINI UNGU-IKU MARE TORUMU UNGUMA, Akumenge
Yesusini Ungu-Iku Mare Torumumenga Pulu-Pulu Ungumua
13
(Kolomongo-kanga wane. Pulu Yemonga Ungumu.)
Yambo máku toko moloringimendo aku-sipe nimbe pora sipelie nirimumuni, Yesusi ulkena molopa pena pupe Nomú-˻Gallilli˼ kélona pupe manie molorumu.
2 Yambo paa aisili yu molorumuna ongo máku toko moloringimunge nona-andoli sipi te nona ola lerimumunge suku pupe manie molorumu, yamboma nomú-kélona angiliringi.
3 Yuni enendo ungu aisili nimbe simbendo ungu-iku pokore torumu.
Ye Tene Langi-Umbu Poniena Tanda Sirimu Ungu-Ikumub
Ungu-iku te i-sipe topalie nimbendo: “Pilieme!
“Ye tene rasi-witi umbu poniena andopa tanda sirimu.
4 Tanda silipe andorumu kinie umbu mare aulkena manie purumu, kanuma keramane ongo liku noringi.
5 Umbu mare kou perimuna manie pupelie ma wallo-kolte mindi lerimuna nondopa mulie topa wendo orumu.
6 Nakolo pulkeno naa mundurumuna ena terimu kinie kanuma kolorumu.
7 Umbu mare kombulu-siri-ka mélemo molorumuna manie purumu, siri-ka mélemo wendo omba witi umbuma topa norumuna omba peanga naa lepa ˻mongo te naa torumu˼.
8 Umbu mare ma peangana manie purumuma wendo omba mongo peangama torumu. Mare mongo tokapu-kisec mele topa, mare mongo tokapu yepoko mele topa, mare tokapu telu mele torumu.” ˻nirimu.˼
9 ˻Aku nimbelie˼ “Yambo komu peo lemomane i ungumu piliei!” nirimu.
Yesusindu “Ungu-Ikuma Nambemu-na Tolenoye?” Ningu Walsiku Piliringi Temanemod
10 Yesusi lombili andolime yu molorumuna ongolie yundu ningindu: “Nu yambomando ungu te ninindu ungu-ikuma alieli nambemuna tolenoye?” niringi.
11 Yuni enendo pundu topa nimbendo: “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma kinie mélema kinie nokolemomongae ulu-pulu yu-yuyu pilirimu kanu ulu-puluma ‘Kinié ene ˻na lombili olemele yamboma˼ piliengi!’ nimbelie ene nimbe sikimu. Nakolo we-yamboma nimbe naa sikimu.f
12 Pulu Yemonga ungumu pilku molemele yamboma paa olandopa nimbe simbe pilingí. Pe paa aisili pilingí. Nakolo naa pilku molemele yamboma ene laye-kolte pilimele ungumu kepe wendo limbe.g
13 ‘Ene mongone kanokolie, kanoko imbi si naa silimele;
komuni pilkulie, pilku imbi si naa silimele.’h Ung-Manima 29:4, Jeremaya 5:21, Isikiele 12:2.
akumunge nane we-yamboma enendo ‘Unguma nimbu siembo!’ nimbulie ungu-ikuma mindi topo silio.
14 “Aku-siku teko molemelemonga koronga-ou Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimuma yamboma nimbe sirimu ye Aisayane “Aku-siku tenge.” ou nirimu mele wendo olemo. Aisayane nimbendo:
“Enene alieli komuni pilingí nakolo
konopuni pilkulie paa naa pilingí;
mongone kanonge nakolo
mélte paa sike naa kanonge.
15 I yambomanga konopuma paa pipi silimo;
enene ungu pilingindu komu naa tenjiku molemele;
enenga mongoma kumbulku molemele.
Aku-siku teko molemelemonga
naa kanoko naa pilku molemele.
I uluma aku-sipe naa telkanje
enene enenga mongone kanoko
komuni pilku
konopuni pilkulie alowa telemelka,
kanu-kinie nane ‘Ene konde pangi!’ nilke.”i Aisaya 6:9-10
nirimu. ˻Aisayane aku-sipe nirimu mele˼ aku-siku kinié we yamboma teko molemele.
16-17 “Nakolo ˻na lombili andolime˼ enene mongone paa sike kanoko komuni paa sike pilku molemelemonga ene Pulu Yemone “Konopu peanga pepili molko konjengi!” nilimo aulkena molemele. Nane enendo paa sike nimbu sikirumu: “Ou moloringi yamboma, Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimuma pilku yamboma ningu siringi yema kinie,j Pulu Yemonga unguma pilku liku sumbi-siku moloringi yamboma kinie, kanu yambo aisili kinié ene mongone kanoko molemele mélema kinie uluma kinie kanongendo “Kanamola!” ningu moloringi nakolo naa kanoringi. Ene kinié komuni pilku molemele unguma pilingindu “Piliemola!” ningu moloringi nakolo naa piliringi akumunge ˻“Kinié sike kanoko sike pilimelemonga ene Pulu Yemone sewe anjilimú aulkena molemele.” nikiru˼.
˻Rasi-Witi Umbumanga Ungu-Ikumunge Pulumu
18 “Akumunge, yambo tene rasi-witi umbu tanda sirimu ungu-ikumunge pulumu kinié niembo pilieyo!
19 ˻Umbu mare tanda sirimu aulkena manie purumu kanumanga ungu-pulumu i-sipe:˼ Yambo tene Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa mélema nokolemomonga ungumu pilipelie naa pilimo kinie ulu-kerimenga pali ulu-pulumu pelemo ˻kuru˼munik omba umbu tanda síli konopuna pupe pelemoma walsikale toropa wendo limo.
20 Umbu mare tanda sirimu kou perimuna manie purumuma yambo mare aku-sílime molemele. Enene ungumu pilkulie walsikale sumbi-siku konopu siku pilku limele.
21 Nakolo ene pulkeno naa mundukulie ungumu laye-kolte mindi pilku molemele. Pe ene konopuna umbuni telemo kinie molo ene Pulu Yemonga ungumu pilku liku molemele mele yambo lupemane kanoko keri kanokolie ungu-taka tonjiku teko kenjiku mindili silimele kinie enenga pilimele unguma siye kolemele.
22 Umbu mare tanda sirimu siri-ka mele molorumuna manie purumuma yambo mare kepe aku-sílime molemele. Enene ungumu pilimele kinie konopuna umbuni telemo umbunime kinie, méle aisili nosikulie ‘Aku mélemane olio lipe taponjilimo taponjimbe.’ ningu pilku molemele uluma kinie,l kanu-síli ulu mare wendo omba ungu kanumu topa nolemo kinie ungumuni uluri naa tepa langi-mongo naa tolemo.
23 Umbu mare tanda sirimu ma peangana manie purumuma yambo mare aku-sílime molemele. Enene ungumu pilkulie ungu-pulumu pilku konjilimele. Pe ene langi-mongo tolemele. Kanu yambo marenga langi-mongo tokapu kise mele topa, yambo marenga mongo tokapu yepoko mele topa, marenga mongo tokapu telu mele topa, aku-sipe tolemo.
Ungu-ikumunge ungu-pulumu aku-sipe.” nirimu.
Era Te Kinie Langi Peangamo Kinie Poniena Orumu Ungu-Ikumu
24 Yesusini ungu-iku te pea yamboma topa sipelie nimbendo:
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa mélema nokolemo akumu i-sipe mele:
Ye tene yunge poniena rasi-witi umbu peangama tanda sirimu.
25 Nakolo yamboma uru peringi kinie yunge opa-tou ye te omba era ˻rasi witi none teli era˼ umbu te witi poniena tanda sipelie kelepa purumu.
26 Kanu-kinie umbu peangama wendo omba witi-mongo torumu kinie era kinie pea wendo orumu mele mona molorumu kanoringi.m
27 Kanu-kinie ponie pulu yemonga kongono tenjili yema ongo yundu ningindu: “Ailimu, nunge poniena langi-umbu peangare tanda naa sirinuye? Pe kinié era nambe-tepa wendo okomoye?” niringi.
28 Yuni enendo nimbendo: “Tena. Opa-tou ye tene aku era-umbuma omba tanda sirimu lepamo.” nirimu.
Kongono tenjili yemane ningindu: “ ‘Era pea waka-maka wendo okombele kene pupu erama akupu lipu máku tamili!’ konopu lekenoye?” niringi.
29 Nakolo yuni nimbendo: “Mólo! Era tengi liemo witi pea pulu akungínje.
30 Witi pe kamu lipu máku tomolondo ou pea ongolo molangili! Pe witi kamu limulú walemo wendo ombá kinie nane witi karu lelko linjingí yambomando nimbundu: “Ou era kalongendo liku piye teko maku tokolie ningímuni, pe witi liku nanga witi nosilio ulkena maku toko nosengi!” nimbú.” nirimu.” nimbe, Yesusini “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemo akumu aku-sipe-mele.” nirimu.n
Unju-Masetete Umbumungeo Ungu-Ikumu Kinie
Pillawa Akoli Méle Yísimunge
Ungu-Ikutolo.p
31 Ungu-iku te pea yamboma topa sipelie nimbendo:
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemo akumu i-sipe mele:
Ye tene unju-masetete umbu te lipe
32 yunge poniena umbumu mundurumu. Masetete-umbu akumu langi-umbumanga pali yu paa kangamo nakolo wendo omba ai lemo kinie poniena molemo mélemanga pali yu paa ailimu. Kamu ai-lepa unju mele angilimo kinie kerama kanu unjuna ongo kolamanga pelemele. ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe˼.” nirimu.
33 Ungu-iku te pea yamboma topa sipelie nimbendo:
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemo akumu i-sipe mele:
Ambo tene yu langi pillawa akoli méle isi wallo-kolte pillawa aisilinge mundurumu kinie pillawa pali akorumu.q ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe.˼” nirimu.
Yesusini Ungu-Ikuma Mindi Torumumunge Ungu-Pulu Ter
34 Kanu unguma pali Yesusini yambomando nimbendo yu ungu-iku mindi topa nirimu. We ungu te enendo sumbi-sipe naa nimbe ungu-iku manjipe topa nirimu.
35 Aku-sipe terimumunge koronga-ou Pulu Yemone ungu-umbu tonjirimuma pilipe yamboma nimbe sirimu ye tene ou nirimu ungu te kamu wendo orumu. Akumu i-sipe:
“Nane i ˻ungu nimbundu˼
ungu-iku ˻manjipu˼ topo nimbú.
Pulu Yemone ou mulú-matolo terimu kinie kepe
yandopa-yandopa kepe ˻mona naa niringi˼
lopi tepa perimu unguma ˻nimbundu
ungu-iku mindi topo˼ nimbú.”s Konana 78:2
nirimu.
Era Te Kinie Langi Peangamo Kinie Poniena Orumu Ungu-Ikumungu Pulumu
36 ˻Yesusini ungu-iku akuma topa pora sipelie,˼ yu máku toko moloringi yamboma mundupe kelepa ulkendo purumu kinie yu lombili andolimene yu molorumuna ongolie ningindu: “Poniena era orumu ungu-ikumunge ungu-pulumu olio ningu para si!” niringi.
37 Yuni pundu topa nimbendo:
“Langi-umbu peangama tanda sirimu yemo Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemo.t
38 Poniemo ma-kolea pali. Langi-umbu peangama yambo ‘Pulu Yemo nanga ye-nomi-kingimu molopili!’ nilimelemonga enenga konopumanga Pulu Yemone tápu-tepa molopa nokolemo yamboma. Era-umbu akuma ulu-kerimenga pali ulu-pulumu pelemo ˻kuru˼mungeu yamboma.
39 Era-umbu tanda sirimu opa-tou akumu ˻kurumanga nomi˼ depelemo.v Witi sukundu liku máku tonge wale akumu ma-kolea pora nimbé walemo. Witi-mongoma sukundu lingí yamboma mulú-koleana angelloma.
40 “Erama liku máku tokolie tepena kalemele mele ma-kolea pora nimbé walemonga aku-sipe.
41 Manie Omba Mana-Ye Au Lerimu Yemone yunge angelloma lipe mundumbe, enene ‘Yamboma Pulu Yemonga unguma naa pilku, teko kenjiku molangi!’ nilimele yamboma pali kinie, ulu-pulu-keri telemele yamboma pali kinie, Pulu Yemone tapu-tepa molopa nokolemo yamboma molongena wendo liku máku tokolie ningímuni,w
42 tepe-aili nomba pelemo koleana sukundu toko mundungí, kanuna yamboma kola teko paa mindili nongo pereko molonge.x
43 Kanu walemanga konopu sumbi-nili yamboma enenga Lapa ye-nomi-kingimu molopa nokolemo koleana ena pa telemo mele ene aku-siku kanuna pa tepili molonge.
“Yambo komu-peo lemomane i ungumu piliei!” ˻nirimu.˼
Yesusini Ungu-Iku Kelo Mare Torumu Ungu-Ikumanga
Te: Ye Tene Kou-Benge Te Ponie Tenga Lopi Teko Nosiringi Kanopa Lirimu Ungu-Ikumu;
Te: Siripelu Kou Aili Puli Te, ‘Pélle’ Nili, Akumunge Ungu-Ikumu;y
Te: Oma Lili Walemonga Ungu-Ikumu;
Te: Ye Tene Méle Kondema Kinie Méle Ouma Kinie Pea Wendo Limo Ungu-Ikumu.
44 ˻Yesusini aku nimbelie kelepa nimbendo:˼
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemo akumu i-sipe mele:
Kou-mone mokopu te laku teko ponie tenga ou lopi teringi we perimu kanumu ye tene pe walse kanopa lipelie kelepa aki torumu. Aki topalie konopu sipe pupe yunge mélema pali lipe makete tepa kou pokore yando lipelie kanu poniemo pupe topo topa yando lirimu. ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe.˼” ˻nirimu.˼
45 “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemo akumu i-sipela:
Kou bisinete teli ye tene siripelu ‘pélle’ nili peangama koropa molorumu.
46 Kanu-kinie siripelu pélle kou paa aisili puli te kanopalie nirimumuni, yu pupe yunge mélema pali makete tepa kou yando lipelie kanu siripelu péllemo topo topa yando lirimu. ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe.˼” ˻nirimu.˼
47 “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemo akumu i-sipe melela:
Oma lili wale te nomuna toko munduringi kanumuni oma lupe-lupema lirimu.
48 Walemo paa peke lerimu kinie kunduku liku nomu-kélona nosikulie, manie molko apurukulie peangama liku wale-basikete pokorenga munduringi nakolo kerime toko ele-teringi.
49 “Ma-koleamo pora nimbé walemonga aku-sipela. Mulú-koleana angelloma ongolie ningímuni, yambo teko kenjiku molongema kinie yambo sumbi-siku molko konjingíme kinie liku apuruku
50 yambo teko kenjiku molongema liku tepe aili we nomba pelemo koleana toko suku mundungí, kanuna kola teko paa mindili nongo pereko molonge.”z ˻nirimu.˼
51 ˻Ungu-ikuma topa pora sipelie Yesusini lombili andolime walsipe pilipelie nimbendo:˼ “Aku unguma pali ungu-puluma ene pilíngiye?” nirimu.
Enene yundu ningindu: “Pilímulu.” niringi.
52 Yuni enendo nimbendo: “Aku liemo Pulu Yemonga ungu-manemanga puluma pilku mane silimele yemanea Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yamboma nokolemomonga unguma mane silimolo kinie pilku liku molemele kanu yema ene i-sipe:
Ulke pulu ye tene yunge méle peanga aisili nosilimomanga méle kondema kinie méle ouma kinie pea wendo limo.” nirimu.
53 Yesusini aku ungu-ikuma topa pora sipelie kanu koleamo mundupe kelepa yu purumu.
Yesusi Molopa Ai Lerimu Kolea Nasarete Yambomane Yunge Ungumu Liku Su Siringi Temanemob
54 Mundupe kelepa pupelie yunge pulu-kolea ˻Nasarete˼ taonona ombalie Juda-yamboma máku toko Pulu Yemonga ungumu piliringi ulkena suku pupe yamboma mane sirimu kinie pilkulie ene suru-ningu mini-wale mundukulie ningindu: “I yemo yunge pilipe konginjilimu kinie yunge ulu-tondolo telemomanga tondolomo kinie yu tena lirimuye?
55 Yu ulkema takorumu yemongac malo móloye? Maria yunge anumu naa molemoye? Jemisi keme, Josepo keme, Saimono keme, Judasi keme, yunge angenupili móloye?d
56 Yunge kemulupili kinie pali olio kinie pea naa molemoloye? ˻Yu paa sike aku yemo molemomo˼. Aku liemo yunge pilipe konginjilimu kinie yunge ulu-tondolo telemomanga tondolomo kinie yu tena lirimuye?” niringi.
57 ˻Aku-siku unguma ningu˼ yu ungu nimbe uluma tepa molorumu mele kanoko keri kanoko yu-kinie paa konopu keri panjiringi.
Kanu-kinie ˻ene yu-kinie mumindili koloringimunge ulu-pulumu pilipelie˼ Yesusini enendo nimbendo: “Pulu Yemone ungu-umbu tonjilimoma pilipe yamboma nimbe silimo ye te e koleamanga pali imbi ola molemo, yambomane pali yunge unguma pilku limele. Nakolo yunge pulu-koleana yu-kinie pea tapú-toko molemele yamboma mindi yuni nilimo ungumu pilkulie ‘Yu olionga we-yere. Yu imbi mololi ye te mólo!’ ningu yu nilimo unguma naa pilku, liku su silimele.” nirimu.
58 Kanu-kinie yu ˻ungu nimbe uluma tepa yu-yuyu molorumu mele ‘Sike.’ ningu˼ tondolo-munduku naa piliringimunge yu kanu koleana ulu-tondolo aisili naa terimu, wallotolo mindi terimu.