YESUSINI UNGU-IKO MARE TORUMU UNGUME, Akumenga
Yesusini Ungu-Iko Mare Torumumenga Pulu-Pulu Ungumua
13
(Kolomongo-kanga wane. Pulu Yemonga Ungumu.)
Yembo máku toko moloringimendo aku-sipe nimbe pora sipelie nirimumuni, Yesusi ulkena molopa pena pupe Nomú-˻Gallilli˼ kélona pupe manie molorumu.
2 Yembo paa awisili yu molorumune ongo máku toko moloringimunge nona-andoli sipi te nona ola lierimumunge suku pupe manie molorumu, yemboma nomú-kélona angilieringi.
3 Yuni enondo ungu awisili nimbe simbendo ungu-iko pokore torumu.
Ye Tene Langi Umbu Poniena Tanda Sirimu Ungu-Ikomob
Ungu-iko te i-sipe topalie nimbendo: “Pilieme!
“Ye tene rasi-witi umbu poniena andopa tanda sirimu.
4 Tanda silipe andorumu kinie umbu mare aulkena manie purumu, kanume keramane ongo liku noringi.
5 Umbu mare kou perimune manie pupelie ma wallo-kolte mindi lierimu kulu nondopa muli topa wendo orumu.
6 Nalo pulkinio naa mundorumu kulu ena terimu kinie kanume kolorumu.
7 Umbu mare kombulu-siri-ka mélemo molorumune manie purumu, siri-ka mélemo wendo omba witi umbume topa norumu kulu omba peanga naa lepa ˻mongo te naa torumu˼.
8 Umbu mare ma peangana manie purumume wendo omba mongo peangama torumu. Mare mongo tokapu kisec mele topa, mare mongo tokapu yepoko mele topa, mare tokapu telu mele torumu.” ˻nirimu.˼
9 ˻Aku nimbelie˼ “Yembo komu-peo lemomane i ungumu piliee!” nirimu.
Yesusindu “Ungu-Ikoma Nambemu-ne Tolenoye?” Ningu Walsiku Pilieringi Temanemod
10 Yesusi lombili andolime yu molorumune ongolie yundu ningendo: “Nu yembomando ungu te ninindu ungu-ikoma alieli nambemune tolenoye?” niringi.
11 Yuni enondo topondopa nimbendo: “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma kinie mélema kinie nokolemomongae ulu-pulu yu-yuyu pilierimu kanu ulu-pulume ‘Kinié eno ˻na lombili olemele yemboma˼ piliengi!’ nimbelie eno nimbe sikimu. Nalo we-yemboma nimbe naa sikimu.f
12 Pulu Yemonga ungumu pilku molemele yemboma paa olandopa nimbe simbe pilinge. Pe paa awisili pilinge. Nalo naa pilku molemele yemboma eno laye-kolte pilimele ungumu kepe wendo limbe.g
13 ‘Eno mongone kanokolie, kanoko imbi si naa silimele;
komuni pilkulie, pilku imbi si naa silimele.’h Ung-Manima 29:4, Jeremaya 5:21, Boku Isikiele 12:2.
akumunge nane we-yemboma enondo ‘Ungume nimbu siembo!’ nimbulie ungu-ikoma mindi topo silio.
14 “Aku-siku teko molemelemonga koronga-ou Pulu Yemone ungu-umbu tondorumume yemboma nimbe sirimu ye Aisayane “Aku-siku tenge.” ou nirimu mele wendo olemo. Aisayane nimbendo:
“Enone alieli komuni pilinge nalo
konopuni pilkulie paa naa pilinge;
mongone kanonge nalo
mélte paa sike naa kanonge.
15 I yembomanga konopume paa pipi silimo;
enone ungu pilingendo komu naa tendeko molemele;
enonga mongoma kumbulku molemele.
Aku-siku teko molemelemonga
naa kanoko naa pilku molemele.
I ulume aku-sipe naa telkanje
enone enonga mongone kanoko
komuni pilku
konopuni pilkulie alowa telemela,
kanu-kinie nane ‘Eno konde pangi!’ nilke.”i Aisaya 6:9-10
nirimu. ˻Aisayane aku-sipe nirimu mele˼ aku-siku kinié we-yemboma teko molemele.
16-17 “Nalo ˻na lombili andolime˼ enone mongone paa sike kanoko komuni paa sike pilku molemelemonga eno Pulu Yemone “Konopu peanga pepili molko kondangi!” nilimo aulkena molemele. Nane enondo paa sike nimbu sikirumu: “Ou moloringi yemboma, Pulu Yemone ungu-umbu tondorumume pilku yemboma ningu siringi yema kinie,j Pulu Yemonga ungume pilku liku sumbi-siku moloringi yemboma kinie, kanu yembo awisili kinié eno mongone kanoko molemele mélema kinie ulume kinie kanongendo “Kanamola!” ningu moloringi nalo naa kanoringi. Eno kinié komuni pilku molemele ungume pilingendo “Piliemola!” ningu moloringi nalo naa pilieringi akumunge ˻“Kinié sike kanoko sike pilimelemonga eno Pulu Yemone sewi anjilimo aulkena molemele.” nikiru˼.
˻Rasi-Witi Umbumunga Ungu-Ikomonga Pulumu
18 “Akumunge, yembo tene rasi-witi umbu tanda sirimu ungu-ikomonga pulumu kinié niembo pilieyo!
19 ˻Umbu mare tanda sirimu aulkena manie purumu kanumenga ungu-pulumu i-sipe:˼ Yembo tene Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa mélema nokolemomonga ungumu pilipelie naa pilimo kinie ulu-kerimenga pali ulu-pulumu pelemo ˻kuru˼.munik omba umbu tanda síli konopune pupe pelemoma walsikele toropa wendo limo.
20 Umbu mare tanda sirimu kou perimune manie purumume yembo mare aku-sílime molemele. Enone ungumu pilkulie walsikele sumbi-siku konopu siku pilku limele.
21 Nalo eno pulkinio naa mundukulie ungumu laye-kolte mindi pilku molemele. Pe eno konopune umbune telemo kinie molo eno Pulu Yemonga ungumu pilku liku molemele mele yembo lupemane kanoko keri kanokolie ungu-taka tondoko teko kenjiku mindili silimele kinie enonga pilimele ungume siye kolemele.
22 Umbu mare tanda sirimu siri-ka mele molorumune manie purumume yembo mare kepe aku-sílime molemele. Enone ungumu pilimele kinie konopune umbune telemo umbunema kinie, méle awisili nosikulie ‘Aku mélemane olio lipe tapondolemo tapondomba.’ ningu pilku molemele ulume kinie,l kanu-síli ulu mare wendo omba ungu kanumu topa nolemo kinie ungumuni uluri naa tepa langi-mongo naa tolemo.
23 Umbu mare tanda sirimu ma peangana manie purumume yembo mare aku-sílime molemele. Enone ungumu pilkulie ungu-pulumu pilku kondolemele. Pe eno langi-mongo tolemele. Kanu yembo marenga langi-mongo tokapu kise mele topa, yembo marenga mongo tokapu yepoko mele topa, marenga mongo tokapu telu mele topa, aku-sipe tolemo.
Ungu-ikomonga ungu-pulumu aku-sipe.” nirimu.
Era Te Kinie Langi Peangamo Kinie Poniena Orumu Ungu-Ikomo
24 Yesusini ungu-iko te pea yemboma topa sipelie nimbendo:
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa mélema nokolemo akumu i-sipe mele:
Ye tene yunge poniena rasi-witi umbu peangama tanda sirimu.
25 Nalo yemboma uru peringi kinie yunge opa-pulue ye te omba era ˻rasi-witi none teli era˼ umbu te witi poniena tanda sipelie kelepa purumu.
26 Kanu-kinie umbu peangama wendo omba witi-mongo torumu kinie era kinie pea wendo orumu mele mona molorumu kanoringi.m
27 Kanu-kinie ponie pulu yemonga kongono tendeli yema ongo yundu ningendo: “Awilimu, nunge poniena langi-umbu peangare tanda naa sirinuye? Pe kinié era nambepa wendo okomoye?” niringi.
28 Yuni enondo nimbendo: “Tena. Opa-pulue ye tene aku era-umbume omba tanda sirimu lepamo.” nirimu.
Kongono tendeli yemane ningendo: “ ‘Era pea waka-maka wendo okombele kene pupu erama akupu lipu maku tamili!’ konopu lekenoye?” niringi.
29 Nalo yuni nimbendo: “Mólo! Era tengi liemo witi pea pulu akungenje.
30 Witi pe kamu lipu máku tomolondo ou pea ongolo molangili! Pe witi kamu limolo walemo wendo ombá kinie nane witi kari leko lindinge yembomando nimbondo: “Ou era kalongendo liku piye teko máku tokolie ningemone, pe witi liku nanga witi nosilio ulkena máku toko nosiengi!” nimbo.” nirimu.” nimbe, Yesusini “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemo akumu aku-sipe-mele.” nirimu.n
Unjo-Masetate Umbumungeo Ungu-Ikomo Kinie
Pillawa Akoli Méle Yisimunge
Ungu-Ikoselo.p
31 Ungu-iko te pea yemboma topa sipelie nimbendo:
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemo akumu i-sipe mele:
Ye tene unjo-masetete umbu te lipe
32 yunge poniena umbumu mundorumu. Masetete-umbu akumu langi-umbumenga pali yu paa kelomo nalo wendo omba awi lemo kinie poniena molemo mélemanga pali yu paa awilimu. Kamu awi-lepa unjo mele angilimo kinie kerama kanu unjona ongo kolamanga pelemele. ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe˼.” nirimu.
33 Ungu-iko te pea yemboma topa sipelie nimbendo:
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemo akumu i-sipe mele:
Ambo tene yu langi pillawa akoli méle yisi wallo-kolte pillawa awisilinge mundorumu kinie pillawa pali akorumu.q ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe.˼” nirimu.
Yesusini Ungu-Ikoma Mindi Torumumunge Ungu-Pulu Ter
34 Kanu ungume pali Yesusini yembomando nimbendo yu ungu-iko mindi topa nirimu. We ungu te enondo sumbi-sipe naa nimbe ungu-iko manjipe topa nirimu.
35 Aku-sipe terimumunge koronga-ou Pulu Yemone ungu-umbu tondorumume pilipe yemboma nimbe sirimu ye tene ou nirimu ungu te kamu wendo orumu. Akumu i-sipe:
“Nane i˻ungu nimbondo˼
ungu-iko ˻manjipu˼ topo nimbo.
Pulu Yemone ou mulú-maselo terimu kinie kepe
yandopa-yandopa kepe ˻mona naa niringi˼
lopi tepa perimu ungume ˻nimbondo
ungu-iko mindi topo˼. nimbo.”s Konana 78:2
nirimu.
Era Te Kinie Langi Peangamo Kinie Poniena Orumu Ungu-Ikomonga Pulumu
36 ˻Yesusini ungu-iko akume topa pora sipelie,˼ yu máku toko moloringi yemboma mundupe siye kolopa ulkendo purumu kinie yu lombili andolimene yu molorumune ongolie ningendo: “Poniena era orumu ungu-ikomonga ungu-pulumu olio ningu para si!” niringi.
37 Yuni topondopa nimbendo:
“Langi-umbu peangama tanda sirimu yemo Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemo.t
38 Poniemo ma-kolea pali. Langi-umbu peangama yembo ‘Pulu Yemo nanga ye-nomi-kingimu molopili!’ nilimelemonga enonga konopumenga Pulu Yemone tápu-tepa molopa nokolemo yemboma. Era-umbu akume ulu-kerimenga pali ulu-pulumu pelemo ˻kuru˼mungeu yemboma.
39 Era-umbu tanda sirimu opa-pulue akumu ˻kurumenga nomi˼ depelemo.v Witi sukundu liku máku tonge wale akumu ma-kolea pora nimbé walemo. Witi-mongoma sukundu linge yemboma mulú-koleana angelloma.
40 “Erama liku máku tokolie tepena kalemele mele ma-kolea pora nimbé walemonga aku-sipe.
41 Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemone yunge angelloma lipe mundumbe, enone ‘Yemboma Pulu Yemonga ungume naa pilku, teko kenjiku molangi!’ nilimele yemboma pali kinie, ulu-pulu-keri telemele yemboma pali kinie, Pulu Yemone tapu-tepa molopa nokolemo yemboma molongena wendo liku máku tokolie ningemone,w
42 tepe-awili nomba pelemo koleana sukundu toko mundunge, kanune yemboma kola teko paa mindili nongo pereko molonge.x
43 Kanu walemanga konopu sumbi-nili yemboma enonga Lapa ye-nomi-kingimu molopa nokolemo koleana ena pa telemo mele eno aku-siku kanune pa tepili molonge.
“Yembo komu-peo lemomane i ungumu piliee!” ˻nirimu.˼
Yesusini Ungu-Iko Kelo Mare Torumu Ungu-Ikomanga
Te: Ye Tene Kou-Benge Te Ponie Tenga Lopi Teko Noseringi Kanopa Lsimu Ungu-Ikomo;
Te: Siripelu Kou Awili Puli Te, ‘Pélle’ Nili, Akumunge Ungu-Ikomo;y
Te: Oma Lili Walemonga Ungu-Ikomo;
Te: Ye Tene Méle Kondema Kinie Méle Oume Kinie Pea Wendo Limo Ungu-Ikomo.
44 ˻Yesusini aku nimbelie kelepa nimbendo:˼
“Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemo akumu i-sipe mele:
Kou-mone mokopu te laku teko ponie tenga ou lopi teringi we perimu kanumu ye tene pe walse kanopa lipelie kelepa aki torumu. Aki topalie konopu sipe pupe yunge mélema pali lipe makete tepa kou pokore yando lipelie kanu poniemo pupe topo topa yando lsimu. ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe.˼” ˻nirimu.˼
45 “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemo akumu i-sipela:
Kou-bisinete teli ye tene siripelu ‘pélle’ nili peangama koropa molorumu.
46 Kanu-kinie siripelu pélle kou paa awisili puli te kanopalie nirimumuni, yu pupe yunge mélema pali makete tepa kou yando lipelie kanu siripelu péllemo topo topa yando lsimu. ˻Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molomba mele aku-sipe.˼” ˻nirimu.˼
47 “Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemo akumu i-sipe melela:
Oma lili wale te nomune toko mundoringi kanumuni oma lupe-lupema lsimu.
48 Walemo paa peke lierimu kinie kunduku liku nomú-kélona nosikulie, manie molko apurukulie peangama liku wale-basikete pokorenga mundoringi nalo kerime toko lteringi.
49 “Ma-koleamo pora nimbé walemonga aku-sipela: Mulú-koleana angelloma ongolie ningemone, yembo teko kenjiku molongema kinie yembo sumbi-siku molko kondongema kinie liku apuruku
50 yembo teko kenjiku molongema liku tepe awili we nomba pelemo koleana toko suku mundunge, kanune kola teko paa mindili nongo pereko molonge.”z ˻nirimu.˼
51 ˻Ungu-ikoma topa pora sipelie Yesusini lombili andolime walsipe pilipelie nimbendo:˼
“Aku ungume pali ungu-pulume eno piliengiye?” nirimu.
Enone yundu ningendo: “Piliemulu.” niringi.
52 Yuni enondo nimbendo: “Aku liemo Pulu Yemonga ungu-manemanga pulume pilku mane silimele yemanea Pulu Yemo ye-nomi-kingimu molopa yemboma nokolemomonga ungume mane silimolo kinie pilku liku molemele kanu yema eno i-sipe:
Ulke pulu ye tene yunge méle peanga kande-kande nosilimomanga méle kondema kinie méle oume kinie pea wendo limo.” nirimu.
53 Yesusini aku ungu-ikoma topa pora sipelie kanu koleamo mundupe siye kolopa yu purumu.
Yesusi Molopa Awi Lierimu Kolea Nasarete Yembomane Yunge Ungumu Liku Su Siringi Temanemob
54 Mundupe siye kolopa pupelie yunge pulu-kolea ˻Nasarete˼ taonona ombalie Juda-yemboma máku toko Pulu Yemonga ungumu pilieringi ulkena suku pupe yemboma mane sirimu kinie pilkulie eno suru-ningu mini-wale mundukulie ningendo: “I yemo yunge pilipe konginjelimu kinie yunge ulu-tondolo telemomanga tondolomo kinie yu tena lsimuye?
55 Yu ulkema takorumu yemongac malo móloye? Maria yunge anumu naa molemoye? Jemisi keme, Josepo keme, Saimono keme, Judasi keme, yunge angenupili móloye?d
56 Yunge kemulupili kinie pali olio kinie pea naa molemoloye? ˻Yu paa sike aku yemo molemomo.˼ Aku liemo yunge pilipe konginjelimu kinie yunge ulu-tondolo telemomanga tondolomo kinie yu tena lsimuye?” niringi.
57 ˻Aku-siku ungume ningu˼ yu ungu nimbe ulume tepa molorumu mele kanoko keri kanoko yu-kinie paa konopu keri panjeringi.
Kanu-kinie ˻eno yu-kinie mumindili koloringimunge ulu-pulumu pilipelie˼ Yesusini enondo nimbendo: “Pulu Yemone ungu-umbu tondolemoma pilipe yemboma nimbe silimo ye tee koleamanga pali imbi ola molemo, yembomane pali yunge ungume pilku limele. Nalo yunge pulu-koleana yu-kinie pea tapú-toko molemele yemboma mindi yuni nilimo ungumu pilkulie ‘Yu olionga we-yere. Yu imbi mololi ye te mólo!’ ningu yu nilimo ungume naa pilku, liku su silimele.” nirimu.
58 Kanu-kinie yu ˻ungu nimbe ulume tepa yu-yuyu molorumu mele ‘Sike.’ ningu˼ tondolo-munduku naa pilieringimunge yu kanu koleana ulu-tondolo awisili naa terimu, koltalo mindi terimu.