YESUSINI YUNGE YE ENGAKI-RUREPO KONGONO SIPE LIPE MUNDUPELIE ENO-KINIE ULU WENDO OMBÁ MELE NIMBE SIRIMU TEMANEMO Akumunge
Yesusini Lipe Mundorumu Ye Engaki-Rurepoa Kongono Sirimu Temanemob
10
(Kolomongo-kanga wane. Pulu Yemonga Ungumu.)
Yesusini yu lombili andoli ye engaki-rurepondoc “Yando waa!” nimbelie enone yembomanga konopune kuru molemoma “Ongo wendo paa!” ningu toko makoronge tondolomo sipelie, yembo kuru tolime kinie kangi pange-mange telime kinie “Konde pangi!” ninge nambamo sirimu.
Yesusini Lipe Mundorumu Yemanga Imbimed
2 Yuni “Nanga kongonomo tende-paa!” nimbe lipe mundorumu ye engaki-rureponga imbime i-sipe: Ou Saimono, yunge imbi te ‘Pita’ niringila, yu keme yunge angenu Enderu keme, Jeperinge malo Jemisi keme Jemisi yunge angenu Jono keme,
3 Pillipu keme Batollomiu keme, Tomasi keme kou-takisi lsimu ye Mateyu keme, Allapiasinge malo Jemisi keme Tadiasi keme,
4 “Olio Juda-yemboma oliolio gapomano molamili!” niringi talape ye Saimono keme, Yesusi pe lipe opa-puluema sirimu ye Judasi Isikeriotee keme, akume.
5 Yesusini aku ye engaki-rurepo lipe mundupelie enondo nimbendo:
“Yembo-lupemaf molemelena naa-la pangi! Sameria yembomangag taono tenga kepe naa-la pangi!
6 Isirele-yemboma mindi enonga kongi-sipisipi pena lou leko pelemele meleh aku-siku molemele yemboma molemelena mindi pangi!
7 Eno molemelena punge pukulie, enondo “Pulu Yemo ye-nomi-kingi molopa yemboma nokomba walemoi nondopa wendo ombá tekemo.” niliku pangi!
8 “Kuru tomba yemboma teko konde liku,
kolko lenge yemboma ‘Lomboroko ola molaa!’ ningu,
kuru-laká nombá yembomaj ‘Umbu-kalu angiliepili!’ ningu,
kuru konopune molopili molonge yemboma ‘Konopune naa molangi! Ongo wendo pangi!’ ningu
teliku pangi! I kongonomo tengemonga tondolomo kou te molo méltene topo toko naa likimili kene anjo yemboma aku-siku liku tapondokolie ningemone, ‘Kou te liemili!’ ningu naa-la teangi! We teangi!
9 “Pungendo kou-gollo mare molo kou-sillipa mare molo kou-kopa mare kakona panjiku mengo pu naa pangi!
10 Méle-wale kepe wale-pakoli talo kepe kimbu-su kepe apulu-mingi kepe naa mengo we pangi! Yembo kongono tendelemomo kongono tendelemo yembomone langi simbe kinie papu kenek mélte mei naa meangi! We pangi!
11 “Pe kolea-awili tenga molo kolea kelo tenga suku pukulie ningemone, yemboma walsiku pilkulie “Ye nawe ye peanga te molemomonga oliondo “Pea peamili waa!” nimbéye?” niengi! Kanu-kinie te ningu singe kinie pilku yu kanoko lendekolie kanu yemonga ulkena puku yu-kinie mindi pea peko molkolie pe aku koleamo munduku siye kolko pangi! ˻Ulke pinie-pinie naa andoko ulke teluringe mindi langi nongo peangi!˼l
12 ˻Kolea tenga puku ye peanga te liku ora singe kinie kanoko lendeko˼ yunge ulkena sukundu pukulie ningemone, ulke pulu yembomando “Eno konopu peanga pepili molaa!” nieyo!
13 Kanu-kinie kanu yembomane “Pea peamili sukundu waa!” ningi liemo enonga ungu peanga ninge kanumu kanu yemboma kinie pepili! Nalo kanu yembomane konopu peanga naa panjiku, “Pea peamili waa!” naa ningi liemo ungu peanga ou sukundu pukulie ninge kanumu “Eno-kinie naa pepili! ningu, kelko mengo ˻eno munduku siye kolko yando wangi˼!
14 “Yembo tene enondo “Pea peamili waa!” ni naa ningu enone ungu ningema pilku naa lingi liemo kanu ulkemo molo kanu taonona yembo kerime munduku siye kolko pungendo ˻kanu koleana yemboma ‘Kamu molko kenjengi! Pulu Yemone eno lipe naa tapondomba mele piliengi!’ ningu˼ enonga kimbune kanu koleamanga ma angilimbe mamo kulu toko pangi!
15 Nane eno paa sike nimbu sikirumu: “Kote-walemo wendo ombá kinie kolea-awili Sodomo kinie Gomoraselo elonga yemboma ˻ou ulu-pulu-keri awisili sike teringim nalo˼ elonga kote kelo mele pemba. Nalo i yembo enondo “Sukundu waa!” ni naa ningu enonga ungu pilku naa linge yemboma kote-walemo wendo ombá kinie enonga kote awilimu pemba.” nikiru.
Umbune Lupe Lupe Mare Wendo Ombá Mele Ungu Ten
16 “Eno lipu mundukuru yema eno sipisipi mélema, yembo owa-takera awili kerimeneo sipisipip topa nolemo mele yemboma molemelena eno lipu mundukuru. ˻Nanga ungumu andoko ningu singe kinie pilku keri pilkulie yembomane eno mindili liku singe.˼ Yemboma owa-takera mele aku-siku molemele kene kongi-ka-wambiyema pilipe konginjelimu paa pelemo-na ulume tembando mimi-sipe pilipe telemo mele eno aku wambiyema mele molko, kera-waembono molemo mele molangi! ˻Aku keramone mélema mindili sipe tepa kenjimbe ulu-pulu te naa pelemo.˼
17 “Yemboma mimi-siku kanangi! Enone ˻‘Na lombili andoli yemboma mindili nongo, kolangi!’ ningu,˼ eno ˻mare liku ambolkolie˼ kanjollomanga makumenga mengo puku kote tendeko, eno ˻mare˼ Juda-yemboma máku toko Pulu Yemonga ungumu pilimele ulkemanga liku mengo puku kopene tongela.
18 Eno nanga yemboma molongemonga eno ˻mare ka siku˼ yembo lupemanga gapomano ye awilime kinie ye-nomi-kingime kinie molongena ˻kote tendengendo˼ mengo pungela. Aku-siku tenge kene eno-enono kanoko kondoko molayo! Nalo kote tendenge kinie kotena angilkulie kanu yema kinie kanu yema nokonge ye-nomime kinie enone ‘Nanga ungumu piliengi!’ ningu eno ningu singe.
19 Nalo eno ka siku kote tendenge kinie ‘Kotena nambolka unguri nimolonje? Olio ungu te walsiku pilinge kinie nambolka unguri topondopo nimolonje?’ ningu mini-wale naa mundengi! Aku tenge enamonga eno ungu ninge mele pilinge.
20 Eno ungu ningema enono pilkulie naa ninge. Enonga ˻mulú-koleana molemo˼ Lapanga Minimu enonga kerena molopalie nimbe simbe ungume enone anjo ninge kene konopu kimbu naa siku, pilinge mele we niengi!
21 “˻Aku walemanga˼ angenuni yunge angenu ˻nanga yembo molombamonga˼ ‘Kolopili toko kondangi!’ nimbe kote tendemba. Lapane yunge ambolangoma akula temba. Ambolangomane kepe enonga anupili lapali-kinie mumindili kolko kotena mengo puku “Toko kondangi!” ningela.
22 Nanga yemboma molongemonga yembomane pali eno-kinie konopu keri panjinge, nalo na munduku siye naa kolko walema pora naa nipili tondolo-munduku molonge yemboma ˻Pulu Yemone˼ lipe tapondopa ‘Mindili nonge koleana naa puku, pea molopo kondopo mindi pamili!’ nimbé.q
23 Kolea tenga yembomane ‘eno mindili nangi!’ ningu teko kenjinge kinie kolea tenga kowa pangi! Nane enondo paa sike nikirumu: “Eno kolea Isirele sukundu koleamanga pali andoko nanga kongonomo teko pora naa sindengi Manie Omba Mana-Ye A Lierimu Yemor ˻kelepa yando˼ ombá.” nikiru.
24 “Mane sili ye te lombili puku ungume pilimele yemboma ‘Enonga mane sílimu maniendopa, eno olandopa.’ manda naa ninge. Kendemande yembo tene ‘yunge nokoli yemo maniendopa, yu olandopa.’ manda naa-la nimbé.
25 Lombili pupe ungume pilimo yembomo kinie yunge ungu-mane silimo yemo kinie kapola-kapola molembele akumu manda. Kendemande-yembomo kinie yunge nokoli yemo kinie kapola-kapola molembele akumu mandala. Ulke pulu yemonga ungu naa pilimele yembomane yu-kinie mumindili kolko iri tongendo ˻kurumenga nomi Setenenga imbi manda manjiku˼ “Yu Belsipuli” ningu imbi lemele kanumu.s Pe kinié ulke pulu yemondo aku-siku ningi liemo yunge ulkena pelemele yembomando pali paa awili teko olandopa ungu kerime ningela.
Pulu Yemo Mindi Pipili Kolangi Ungu Tet Kinie
“Olio Yesusinge Yemboma Molemolo.” Nimolondo Pipili Naa Kolamili Ungu Teu
26 “˻Nanga opa-puluemane na teko kenjilimele mele eno na lombili andoli yema sike teko kenjingela˼ akumunge eno kanu yemboma pipili naa kolayo! Aki tolemo ulumenga telu kepe pe aki naa topa pali mona lemba. Lopi telemo ulumenga telu kepe pe lopi naa temba. Kanu ulume kinie ungume pali yembomane pali pilinge kene pipili naa kolangi!
27 Nane enondo sumbulu toline nilio ungume pa teline nieyo! Ungu ólo toko ninge enono komune pilinge ungume ulke-imune ola angilku ru ningu niengi!
28 “Kangimu mindi toko kondokolie minimu manda toko naa kondonge yemboma pipili naa kolayo! ˻Pulu Yemo mindi pipili kolayo!˼ Yuni kangimu kinie minimu kinie peaselo tepe koleana manda topa kondomba kene yu mindi pipili kolaa!v
29 “Kera-kalsindipele paa kangamo molemo, topo-toko lingendo kera talo pea kou-mongo telu mele mindi pulimo kanumu. Nalo te kolopa we manie naa pulimo. Kanu kerama na lombili andoli yembomanga ˻mulú-koleana molemo˼ Lapamone kanolemo.w
30 Eno ˻na lombili andolime,˼ enonga penge-indime kepe yuni koronga telu-telu nimbe pali kambu torumu.
31 Enonga ˻mulú-koleana molemo˼ Lapamone aku-sipe eno molemele mele kanopa mololipe pulimo kene ˻‘Yembomane olio teko kenjinge.’ ningu˼ pipili naa kolayo! Kera-kalsindipele yu kou paa koltalo mele pulimo nalo kanu keramo Pulu Yemone kanopa molemo. Eno yemboma paa olandopa awilime kanopalie eno paa nokopa kondopa molomba.
32 “Yembo tene yembomanga kumbi-kerena ola angilipe “Na Yesusinge yembomo molio.” nimbé kinie nane Tata mulú-koleana molemomonga kumbikerena ola angilipulie “Kanu yembomo nanga yembomo.” nimbóla.
33 Nalo yembomanga kumbi-kerena “Yesusi yu naweye? Yu na naa pilkiru.” aku mele nimbé yembomo yu nane Tata mulú-koleana molemomonga kumbi-kerena “Aku yembomo yu naweye? Yu na naa pilkirula.” nimbo.
Yesusi Konopu Paa Olandopa Mondangi Ungu Tex
34 “ ‘ ‘Ya mana-yemboma opa naa teko telune kapola-kapola molangi!’ nimbu orundu.’ konopu naa leangi! Eno yemboma ‘Taka liku molko kapola-kapola molangi!’ nimbondo naa orundu. ‘Mumindili kolko opa teangi!’ nimbondo orundu.y
35-36 ‘Yembomane teangi!’ nimbondo orundu mele i-sipe:
“Ye tene yunge lapa-kinie opa tepili,
lemenu tene yunge anumu-kinie opa tepili,
malo tenga menuni yunge bamu-kinie opa tepili!
Ulke telune pelemele yemboma opa-pulue molonge.”z Maika 7:6
‘Aku teangi!’ nimbondo orundu.
37 “Yembo tene na olandopa konopu naa mondopa, yunge lapa molo anumu olandopa konopu mondomba yembomo ‘Nanga yembomo molopili!’ nimbo kapola naa temba. Yembo tene na olandopa konopu naa mondopa, yunge malo molo lemenu olandopa konopu mondomba yembomo ‘Nanga yembomo molopili!’ nimbo kapola naa temba.
38 Yembo tene ‘Yu lombili pambo!’ nimbelie yemboma unjo-perana angilku mindili nongo kolemele mele yuni unjo-pera mele gomo lembando ‘Na yu lombili pumbondo mindili nondu liemo papula; kolondu liemo papula.’ naa nimu liemo ‘Nanga yembomo molopili!’ nimbo kapola naa temba.a
39 Yembo te ya ma-koleana ‘Na molopo kondopo, nondopo naa kolambo!’ nimbe pilimo yembomo kolopalie kolea kerine mindili nomba molopa mindi pumbe. Nalo yembo te na lombili-andopa nanga kongonomo tendembando ‘Ya mana mindili nombo molombo kinie mandala, kolombo kinie mandala.’ nimbé yembomo konde molopa kondopa mindi pumbe.b
Kirasinge Yemboma Liku Tapondonge Yemboma, Méle Kalolime Linge Ungu Tec
10:40-42
40 “Eno kolea tenga punge kinie yembo tene ‘Pea molamili waa!’ nimbe lipe tapondolemo yembomone na pea aku-sipe lipe tapondolemóla. Na ‘Pea molambili ou!’ nilimo yembomone na “Ma-koleana pu!” nimbe lipe mundorumu yemo ‘Pea molambili ou!’ nilimola.d
41 Yembo tene Pulu Yemone ungu-umbu tondolemoma pilipe yemboma nimbe silimo yembo tee olemo kinie ‘Yu Pulu Yemone ungu-umbu tondolemoma pilipe yemboma nimbe silimo yembo te kene’ nimbe pilipelie “Pea molambili ou!” nimbe lipe tapondolemo yembomo Pulu Yemone yunge ungumu nimbe silimo yembomo méle kalomba mele kanu lipe tapondolemo yembomo kepe telu-sipe-mele kalombala. Yembo tene Pulu Yemonga ungumu pilipe lipe konopu sumbi nipili molemo yembo te olemo kinie ‘Yu Pulu Yemonga ungumu pilipe lipe konopu sumbi-nipili molemo yembo te kene.’ nimbe pilipelie ‘Pea molambili ou!’ nimbe lipe tapondolemo yembomo ˻Pulu Yemone˼ kanu yembo sumbi-nílimu méle kalomba kinie yu lipe tapondolemo yembomo kepe telu-sipe-mele kalombala.
42 Yembo tene eno nanga lombili andoli yembo imbi naa mololi yembo tef kanopa ‘yu nanga lombili andoli yembo te kene’ nimbe kanopalie yu lipe tapondopa we no kepe kolopa simu liemo nane eno paa sike nimbu sikirumu: “Kanu yembomo paa sike méle kalolimu limbe.” nikiru.” nirimu.g