A Parava Nimalo ne Bakovi Dagi
6
*Na Parava Nimalo tara,
e Isu i laho padikudu na hania na vit,
lakea e huriki a murimuri ri vakatubu ni kinipasi a kanena vit,
ri loi vuroki a kulina,
ri kani a vutuna.
Lukas 6:1-16
2 *Lakea e huriki a Pariseo ri nana ria,
“I navai mu rata a maki ni ta pupukari vona na Parava Nimalo!”
3 *E Isu i koli i ta maea,
“Ra mua,
i uka ma mu gia a naro i ratea e Davit na tahuna i turana e huriki a tara vona ri vitolo?
4 *E Davit i dili na roho na Vure,
i bole a bret,
i kani.
Ra bret iea a nihabi na Vure.
A vinara i taki e huriki a prister kunana ri gi kani.
Pali i bole ranga i kani.
I bole ranga i habi ne huriki a tara vona,
ria ranga ri kani.”
5 Muri e Isu i taki ria i ta maea,
“A Tuna Bakovi ia a Bakovi Dagi na Parava Nimalo.”
E Isu i Vakamahuri a Viri na Parava Nimalo
6 Na Parava Nimalo tara,
e Isu i dili na roho na vaponga i tovo e huriki.
A bakovi tara i made vonga i mate a limana kanena.
7 E huriki a Pariseo,
a mari na vinara,
ri matakana a naro ri gi padi virihi e Isu vona.
Lakea ri muri marogo lae vona ri gi matakaria,
ma ge vakamahuri a viri tara na Parava Nimalo.
8 Pali e Isu i lohoka vona a niluhoi ne ria,
lakea i takia a bakovi i mate a limana,
i ta maea,
“O pesi rike koea na kurukurune huriki.”
Lakea i pesi rike na matane ria.
9 Muri e Isu i taki ria i ta maea,
“Ngane ga nana mua,
a vinara i ta navai vona a naro si gi ratea na Parava Nimalo?
Si gi rata a naro kamumu o si gi rata a naro hale?
Si gi vakamahuri a viri,
o si gi ratapile a viri?”
10 E Isu i mata lae ne ria,
muri i takia a bakovi,
i ta maea,
“O toto talea a limamu.”
Lakea i toto talea a limana,
i tavaga mule.
11 E huriki a Pariseo i madihi a hatene ria,
lakea ri varodo a ngava na a ra naro ri gi rata virihi ia vona.
E Isu i Vulaki e Huriki a Apostolo Vona
12 Na parava tara e Isu i sike na lolo ge vasileki,
lakea i vasileki mavonga na Vure na rodo.
13 Na tahuna a haro i rike,
i gale valai vona e huriki a murimuri vona.
I vulaki a bakovi ala ravulu a polona i rua,
i gale ria a apostolo.
E huriki a apostolo ne Isu ra nga:
14 e Simon re Isu i vunua e Petrus,
e tarina e Andreas,
e Iakop,
e Ioanes,
e Pilip,
e Bartolemeus,
15 e Mateo,
e Tomas,
e Iakop tune Alpius,
e Simon na kabu ne Silot,a
16 e Iudas e tune Iakop,
e Iudas Iskariot,
ra viri i habi e Isu ne huriki a pile.
E Isu i Vakamahuri e Huriki
17 Muri e Isu i tuli e huriki a apostolo vona,
ri raga puru na lolo,
ri vano,
ri pesi na bila.
E huriki a murimuri vona ala kupo ri made vonga pali,
turana e huriki ri valai na tabeke ne Iudea,
ne Ierusalem,
na tabeke ne Tair e Sidon,
ra ru pesi na dahana dari.
Lukas 6:17-36
18 E huriki nga ri valai ri gi longo a vinara ne Isu,
ri ngarua ge vakamahuri ria na gilanga ne ria.
E huriki i dili ne ria a hanitu,
e Isu i korimule ria.
19 E huriki lobo ri toni ni padoi ia,
a vuhuna a nitora na Vure i tabuli vona,
i vakamahuri ria lobo.
A Maki Ni Vivi Vona
20 E Isu i mata lakea ne huriki a murimuri vona,
i ta maea,
“Mua o huriki a matasia mu vivi,
a vuhuna a Vure bara i habi ne mua a harikianga vona.
21 *Mua o huriki mu vitolo ngane mu vivi,
a vuhuna muri ma bara mu maru.
Mua o huriki mu tatangi ngane mu vivi,
a vuhuna muri ma bara mu nongo mu pitei.
22 *E huriki bara ri tepu mua,
ri lohopile mua,
ri harogi mua,
ri taki mua ta mu hale a vuhuna mu muri mai a Tuna Bakovi.
Pali mu vivi!
23 Hosi e huriki e tubune ria ri rata mavonga e huriki a propet.
Lakea na tahuna ri rata mavonga mua,
mu vivi hateka,
mu pitei,
a vuhuna a Vure bara i kona dagi mua meli na hunu.
24 Pali mua o huriki a viri na mahala ngane,
a Vure bara i ratapile mua,
a vuhuna mu bole pali a nimade kamumu ne mua.
25 Mua o huriki mu kani marumaru ngane,
a Vure bara i ratapile mua.
Muri ma bara mu vitolo.
Mua o huriki mu nongo ngane,
a Vure bara i ratapile mua.
Muri ma bara mu haloho mu tangi.
26 Mua o huriki ni kavurike bala ngane,
a Vure bara i ratapile mua.
Hosi e huriki e tubune ria ri rata mavonga e huriki a nitamina propet.
Mu Ngaru e Huriki a Pile ne Mua
(Mateo 5:38-48; 7:12a)
27 “Pali mua e huriki mu longo a ngavagu,
a taki mua,
mu ngaru e huriki a pile ne mua,
mu rata kamumu e huriki ri tepu mua.
28 Mu rata kamumu e huriki ri harogi mua.
Mu vasileki ne huriki ri rata hale mua.
29 A viri tara ge ubi ioe na garemu,
o tabalahehe ge ubi tabu ioe na garemu tara.
A viri tara ge bole a varakia vomu,
naha ni vakatokua,
o habi tabua vona a padirodo vomu tara.
30 O habi ne huriki ri nongi a maki vomu.
A viri ge bolea vomu tara maki,
naha ni takia ge habi mulea.
31 *Ra naro mu ngaru e huriki ri gi rata virihi mua vona,
mua ranga mu rata.
32 “Mua bara mu ngaru kunana e huriki ri ngaru mua,
e rei ge kavurike mua?
E huriki a bakovi hale,
ria ranga ri ngaru e huriki ri ngaru ria.
33 Mua bara mu rata kamumu kunana e huriki ri rata kamumu mua,
e rei ge kavurike mua?
E huriki a bakovi hale,
ria ranga ri rata mavonga.
34 Mua bara mu habi a maki,
muri mu ngaru ni gi koli,
e rei ge kavurike mua?
E huriki a bakovi hale,
ria ranga ri habi a maki ne huriki a bakovi hale,
ri ngaru ni gi koli.
35 Pali a ngaru mua mu gu ngaru e huriki a pile ne mua,
mu rata kamumu ria.
Na tahuna mu habi ne ria a maki,
naha ni taki ria ri gi habi mule.
Mu rata mavonga,
a mapane mua bara i dagi hateka,
bara mua e huriki e tuna Vure Meli Liu,
a vuhuna i rata kamumu e huriki ri bole lupu a maki,
e huriki ri naro hale.
36 Mu dodo e huriki,
i manga a Vure,
e Tamane mua,
i dodo e huriki.
Naha Ni Pelekado a Viri
37 *“Naha ni pelekado a viri,
lakea a Vure i uka ma ge pelekado mua.
Naha ni taki e huriki ranga ri hale,
lakea a Vure i uka ma ge taki mua mu hale.
Mu lohopile a naro hale ne huriki,
a Vure tara bara i lohopile a naro hale ne mua.
Lukas 6:37-49
38 *Mu ramai a naro hatebalala,
lakea a Vure tara bara i hatebalala,
i habi a maki ne mua.
Na tahuna a Vure i habi a maki,
bara i habi ge kupo,
i guru tala,
i padi lulu puru,
i tahoni tabu bara i maguru tala tavula ranga.
A naro o rata virihi e turamu,
a Vure tara bara i rata virihi ioe vona.”
39 *Muri e Isu i taki ria vona a nita vakakika,
i ta maea “A bakovi i kepa i uka ma ge tulia a bakovi i kepa.
Bara i toni ni tulia,
rua varago bara ru boru puru na lovo.
40 *A lohokanga na koma ni tovo i uka ma ge rangi a lohokanga na viri i tovo ia.
Pali na tahuna i tovo loboa a koma,
a koma bara i lohoka manga a viri i tovoa.
41 “I navai o masia a muku na matane turamu,
pali o mata kepa vona a bokona kai i koro na matamu ke?
42 Go taki navia e turamu,
‘Turagu,
ga kuri tala a muku na matamu.’
Pali ioe i uka ma o matakilaka vona a bokona kai dagi i tabuli na matamu!
Ioe a bakovi na taminga!
O bole tala taro a bokona kai na matamu,
muri bara o matai kamumu,
o kuri tala a muku na matane turamu.
A Kai Ni Matakilaka Vona a Vuana
43 “A kai kamumu i uka ma i vakabele kilala a kanena ge hale.
A kai hale i uka ma i vakabele kilala a kanena ge kamumu.
44 A kai si matakilalea na vuana.
I uka ma si pasi a vuana pik na mota barakau.
I uka ma si gi pasi a kanena vain na mota padipadi.
45 A bakovi kamumu i vakasiri a hatena i kamumu na naro kamumu i rata.
Pali a bakovi hale i vakasiri a hatena i hale na naro hale i rata.
A nitana bakovi i vakasiri e huriki,
ia a bakovi navai.
A Bakovi Ru Hae a Ruma
46 *I navai mu gale iau e,
‘Bakovi Dagi,
Bakovi Dagi,’
pali i uka ma mu muri mai a nitagu?
47 Ga vakalongo mua vona a naro na viri i valai nau,
i longo a nitagu,
i longototo.
48 A narona i manga a bakovi i hae a roho.
I keli puru i vakapesi langa na kedo a vuhuna butu.
Na tahuna i tua a meka i pulua a ruma i uka ma i vakulu,
a vuhuna i hae kamumua.
49 Pali a viri i longoa a nitagu,
pali i longotaro,
i manga a bakovi i hae a roho,
i uka ma i puru hateka a butu.
Na tahuna i tua a meka i ratapilea a ruma,
i mapuka puru,
i lobo.”