﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,080
Mendadi selian ni Isus mekpanaw,

2
00:00:08,080 --> 00:00:09,700
duuni mipekitaꞌen buta,

3
00:00:09,700 --> 00:00:11,200
mibuta sikna mbataꞌen.

4
00:00:11,200 --> 00:00:14,000
Sinaak nu nga sakup ni Isus,

5
00:00:14,000 --> 00:00:14,320
“Sir,

6
00:00:14,320 --> 00:00:17,300
taꞌ mai mikesalaꞌ di maꞌnia kia,

7
00:00:17,300 --> 00:00:18,360
migigetaw,

8
00:00:18,360 --> 00:00:19,460
daan ma na buta?

9
00:00:19,460 --> 00:00:20,280
Iin,

10
00:00:20,280 --> 00:00:22,240
atawaka su nga mekegulangen?”

11
00:00:22,240 --> 00:00:24,100
Kaliꞌ sembag si Isus,

12
00:00:24,100 --> 00:00:27,060
“Kanaꞌ iini mikesabaꞌ dun butai kegigetawen,

13
00:00:27,060 --> 00:00:28,240
puun di salaꞌen,

14
00:00:28,240 --> 00:00:30,220
sampay salaꞌ nu mekegulangen.

15
00:00:30,220 --> 00:00:31,600
Ki getaw kini,

16
00:00:31,600 --> 00:00:33,160
migigetaw dun buta,

17
00:00:33,160 --> 00:00:38,280
adun mpaitaꞌ nu Megbebayaꞌ su ginuungen pebian di penggulaulaanen diniin.

18
00:00:38,280 --> 00:00:40,040
Naa selian gendaw pa,

19
00:00:40,040 --> 00:00:44,460
subay penggulaulaan ta su pipenggulaula dinita nu suminuguꞌ dinaan.

20
00:00:44,460 --> 00:00:45,980
Puꞌ ndiꞌ maiben,

21
00:00:45,980 --> 00:00:47,500
meglegebii na,

22
00:00:47,500 --> 00:00:50,120
dayun ndaꞌidun nai mekenggulaula dun.

23
00:00:50,120 --> 00:00:52,120
Selian ku dinig lumbang,

24
00:00:52,120 --> 00:00:54,200
naani tiag tu tibaꞌan getaw.”

25
00:00:54,200 --> 00:00:56,040
Selian ni Isus mektaluꞌ,

26
00:00:56,040 --> 00:00:57,520
migdulaꞌ dig lupaꞌ,

27
00:00:57,520 --> 00:00:59,420
binasaꞌen dun sug lawayen.

28
00:00:59,420 --> 00:01:02,720
Inugidanen dun dayun ki mata nug buta kia,

29
00:01:02,720 --> 00:01:04,160
dunut miktaluꞌ diniin,

30
00:01:04,160 --> 00:01:04,880
“Naa,

31
00:01:04,880 --> 00:01:06,760
angaya tug Bulenaw Siloe,

32
00:01:06,760 --> 00:01:08,980
pengulamusa ditu.”

33
00:01:08,980 --> 00:01:11,120
(Su gulugan nu ngalan kia Siloe,

34
00:01:11,120 --> 00:01:12,320
“Sinuguꞌ.”)

35
00:01:12,320 --> 00:01:15,260
Mipanaw dayun kig buta kia diag bulenaw,

36
00:01:15,260 --> 00:01:16,580
mingulamus,

37
00:01:16,580 --> 00:01:17,760
dayun mipuliꞌ,

38
00:01:17,760 --> 00:01:19,800
mikengitaꞌ na.

39
00:01:19,800 --> 00:01:24,580
Naa su nga sumbalay nug buta kia kampuꞌ nu getaw mikaitaꞌ diniin mekpenengi limus,

40
00:01:24,580 --> 00:01:25,860
sinaak nilan,

41
00:01:25,860 --> 00:01:30,240
“Kanaꞌ ba iinen ini su pegingkudingkud mekpenengi limus?”

42
00:01:30,240 --> 00:01:31,520
Simbag nu ngag duma,

43
00:01:31,520 --> 00:01:32,600
“Iin main.”

44
00:01:32,600 --> 00:01:34,380
Laak laung nug duma getaw,

45
00:01:34,380 --> 00:01:35,640
“Kanaꞌen,

46
00:01:35,640 --> 00:01:36,660
ganggiden laak.”

47
00:01:36,660 --> 00:01:39,060
Kaliꞌ dayun pektaluꞌ ki miuliꞌan kia,

48
00:01:39,060 --> 00:01:40,340
“Naan laꞌ lai.”

49
00:01:40,340 --> 00:01:41,800
“Naa saꞌ maꞌantu,”

50
00:01:41,800 --> 00:01:42,760
sinaak nilan,

51
00:01:42,760 --> 00:01:45,200
“taꞌ mai mikengitaꞌa dun nandaw?”

52
00:01:45,200 --> 00:01:46,420
Kaliꞌ sembag,

53
00:01:46,420 --> 00:01:48,680
“Ki getaw pegingelanan si Isus,

54
00:01:48,680 --> 00:01:50,080
migbasaꞌ lupaꞌ,

55
00:01:50,080 --> 00:01:51,560
binasaꞌen dun lawayen,

56
00:01:51,560 --> 00:01:53,280
inugiden dayun di matau.

57
00:01:53,280 --> 00:01:56,400
Tinaluꞌen dayun dinaan mangayu ditug Bulenaw Siloe,

58
00:01:56,400 --> 00:01:57,440
mengulamusu.

59
00:01:57,440 --> 00:01:59,240
Minangayu dayun mengulamus,

60
00:01:59,240 --> 00:02:01,040
iin dayuni kengitaꞌu.”

61
00:02:01,040 --> 00:02:02,180
Sinaak nilan,

62
00:02:02,180 --> 00:02:03,640
“Naa ki getaw kiin,

63
00:02:03,640 --> 00:02:04,560
adin ma dun?”

64
00:02:04,560 --> 00:02:06,300
Kaliꞌ sembag su minayan buta,

65
00:02:06,300 --> 00:02:07,620
“Taꞌ dun.”

66
00:02:07,620 --> 00:02:11,500
Sinaakan nu nga Pariseo su Miuliꞌan Buta

67
00:02:11,500 --> 00:02:14,100
Naa ki minayan buta kia,

68
00:02:14,100 --> 00:02:17,240
iwit nu getaw tu gedapan nu nga Pariseo.

69
00:02:17,240 --> 00:02:20,880
Naa su kegbasaꞌ ni Isus lupaꞌ mukaꞌ kepauliꞌayen tug buta kia,

70
00:02:20,880 --> 00:02:23,440
mitaang di Gendaw Pelali.

71
00:02:23,440 --> 00:02:24,160
Mendadi,

72
00:02:24,160 --> 00:02:27,640
sinaakan pelum nu nga Pariseo ki getaw kia,

73
00:02:27,640 --> 00:02:29,440
saꞌ taꞌig bian nu kengitaꞌen.

74
00:02:29,440 --> 00:02:30,680
Kaliꞌ sembag,

75
00:02:30,680 --> 00:02:32,080
“Ki getaw kiin,

76
00:02:32,080 --> 00:02:34,800
inugidanen ki matau basak.

77
00:02:34,800 --> 00:02:35,920
Benaꞌ mingulamusu,

78
00:02:35,920 --> 00:02:38,020
mikengitaꞌ nau dayun.”

79
00:02:38,020 --> 00:02:38,960
Naa ki nga Pariseo kini,

80
00:02:38,960 --> 00:02:41,320
kaliꞌ pektaluꞌ sug duma,

81
00:02:41,320 --> 00:02:43,520
“Ki getaw kiin mineguliꞌ dun,

82
00:02:43,520 --> 00:02:45,320
kanaꞌ genat tu Megbebayaꞌ,

83
00:02:45,320 --> 00:02:48,000
puꞌ ndiꞌen pektalentenani Gendaw Pelali.”

84
00:02:48,000 --> 00:02:49,680
Laak sug duma pelum,

85
00:02:49,680 --> 00:02:50,880
laung nilan,

86
00:02:50,880 --> 00:02:53,560
“Naa saꞌ pinenggiꞌ mikesalaꞌ tuꞌui getaw kiin,

87
00:02:53,560 --> 00:02:57,340
mekendutaꞌ bai kenggulaulanen di nga mekesalebuꞌ kia?”

88
00:02:57,340 --> 00:02:58,120
Saꞌ maꞌnia,

89
00:02:58,120 --> 00:02:59,560
miksumpakiꞌ ilan dun.

90
00:02:59,560 --> 00:03:01,280
Naa saꞌ maꞌnia,

91
00:03:01,280 --> 00:03:04,480
sinaakan puliꞌ nu nga Pariseo su miuliꞌan kia,

92
00:03:04,480 --> 00:03:05,640
laung nilan,

93
00:03:05,640 --> 00:03:08,220
“Kagina yaꞌai pipengitaꞌ nu getaw kitu,

94
00:03:08,220 --> 00:03:10,820
taꞌ mai ketaluꞌ mu mekatag diniin?”

95
00:03:10,820 --> 00:03:12,280
Kaliꞌ sembag,

96
00:03:12,280 --> 00:03:15,240
“Mituudanu dun puꞌ pimuunan iin nu Megbebayaꞌ.”

97
00:03:15,240 --> 00:03:17,820
Naa ki nga kaunutan nu nga getaw Judea kini,

98
00:03:17,820 --> 00:03:19,440
beknanen,

99
00:03:19,440 --> 00:03:21,620
ndaꞌ ilan metuuday dun puꞌ ki getaw kia,

100
00:03:21,620 --> 00:03:23,000
daan buta,

101
00:03:23,000 --> 00:03:25,060
dayun mikengitaꞌ na.

102
00:03:25,060 --> 00:03:26,380
Saꞌ maꞌnia,

103
00:03:26,380 --> 00:03:28,500
pinsabi nilan su nga mekegulangen,

104
00:03:28,500 --> 00:03:30,640
suminaak ilan dayun dinilan,

105
00:03:30,640 --> 00:03:32,300
“Bataꞌ niu maini?

106
00:03:32,300 --> 00:03:32,880
Naa,

107
00:03:32,880 --> 00:03:35,440
pekteluꞌen niu mibuta sikna mbataꞌen.

108
00:03:35,440 --> 00:03:36,560
Saꞌ maꞌantu,

109
00:03:36,560 --> 00:03:38,940
taꞌ mai mikengitaꞌ dun ia nandaw?”

110
00:03:38,940 --> 00:03:40,920
Kaliꞌ sembag su nga mekegulangen,

111
00:03:40,920 --> 00:03:41,660
“Kini,

112
00:03:41,660 --> 00:03:44,080
misuunan nami puꞌ bataꞌ nami tantu,

113
00:03:44,080 --> 00:03:45,620
mukaꞌ misuunan nami,

114
00:03:45,620 --> 00:03:48,000
daan buta iin sikna mbataꞌen.

115
00:03:48,000 --> 00:03:52,200
Laak tumuꞌ ndaꞌ nami suunay saꞌ taꞌ mai mikengitaꞌ dun nandaw,

116
00:03:52,200 --> 00:03:56,800
mukaꞌ ndaꞌ nami dadema suunay saꞌ taꞌ taway duni mineguliꞌ dun.

117
00:03:56,800 --> 00:03:58,660
Tumuꞌ iin nai saakay niu,

118
00:03:58,660 --> 00:03:59,780
gembagel nain,

119
00:03:59,780 --> 00:04:01,360
metau na sumbag!”

120
00:04:01,360 --> 00:04:04,100
Kaas maꞌniai simbag dun nu nga mekegulangen,

121
00:04:04,100 --> 00:04:06,580
puꞌ mindek ilan di nga kaunutan kia.

122
00:04:06,580 --> 00:04:08,920
Puꞌ duuni sabut nu nga kaunutan,

123
00:04:08,920 --> 00:04:13,400
adin su meglegintuud dun puꞌ si Isus su Tinduꞌ nu Megbebayaꞌ Meglekaunutan,

124
00:04:13,400 --> 00:04:16,020
subay utidan di simbaan nu getaw Judea.

125
00:04:16,020 --> 00:04:18,500
Kaas maꞌniai mitaluꞌ dun nu nga mekegulangen,

126
00:04:18,500 --> 00:04:19,520
laung nilan,

127
00:04:19,520 --> 00:04:20,960
“Gembagel ma na,

128
00:04:20,960 --> 00:04:22,740
iini saakay niu!”

129
00:04:22,740 --> 00:04:23,920
Mendadi,

130
00:04:23,920 --> 00:04:26,980
keduaꞌ deksuꞌ na sebiay ki minayan buta kini.

131
00:04:26,980 --> 00:04:28,980
Kaliꞌ ilan pektaluꞌ diniin,

132
00:04:28,980 --> 00:04:32,680
“Naa sapaa tu gedapan nu Megbebayaꞌ puꞌ teluꞌen mui metuud!

133
00:04:32,680 --> 00:04:34,200
Ki getaw kiin,

134
00:04:34,200 --> 00:04:36,760
suunan nami puꞌ mikesalaꞌ getaw iin.”

135
00:04:36,760 --> 00:04:37,760
“Taꞌ dun,”

136
00:04:37,760 --> 00:04:38,900
simbagen,

137
00:04:38,900 --> 00:04:40,560
“saꞌ mikesalaꞌ bain,

138
00:04:40,560 --> 00:04:41,640
saꞌ kanaꞌ.

139
00:04:41,640 --> 00:04:43,280
Iin laaki misuunan ku,

140
00:04:43,280 --> 00:04:44,220
butau,

141
00:04:44,220 --> 00:04:45,500
dagid nandaw,

142
00:04:45,500 --> 00:04:47,060
mekengitaꞌ nau.”

143
00:04:47,060 --> 00:04:49,000
Sinaak nilan diniin,

144
00:04:49,000 --> 00:04:50,780
“Taꞌ maig binaalen diniꞌa?

145
00:04:50,780 --> 00:04:53,280
Pikendutaꞌen ma kauliꞌayi mata mu?”

146
00:04:53,280 --> 00:04:54,520
Kaliꞌ sembag,

147
00:04:54,520 --> 00:04:55,080
“Naa,

148
00:04:55,080 --> 00:04:57,280
daan ku na tinaluꞌ diniu,

149
00:04:57,280 --> 00:04:58,880
laak ndaꞌ niu pekineegay.

150
00:04:58,880 --> 00:05:02,320
Naa mauma dema mauyaꞌan ma niu medengeg niu puliꞌ?

151
00:05:02,320 --> 00:05:03,640
Mauyaꞌan niu ba,

152
00:05:03,640 --> 00:05:05,760
sumakup damu dema diniin?”

153
00:05:05,760 --> 00:05:08,240
Pinampalaksaan nilan dayun kig buta kia,

154
00:05:08,240 --> 00:05:09,240
laung nilan,

155
00:05:09,240 --> 00:05:10,000
“Paa,

156
00:05:10,000 --> 00:05:11,300
yaꞌa kiin,

157
00:05:11,300 --> 00:05:12,560
sakupa niin.

158
00:05:12,560 --> 00:05:13,480
Yami,

159
00:05:13,480 --> 00:05:15,560
sakup mami ni Moises.

160
00:05:15,560 --> 00:05:17,320
Naa si Moises,

161
00:05:17,320 --> 00:05:20,760
misuunan nami puꞌ ginukitan tuꞌu iin nu Megbebayaꞌ.

162
00:05:20,760 --> 00:05:22,240
Laak ki getaw kiin,

163
00:05:22,240 --> 00:05:25,240
ndaꞌ nami suunay saꞌ adini pigenatanen!”

164
00:05:25,240 --> 00:05:27,360
Kaliꞌ pektaluꞌ su miuliꞌan buta,

165
00:05:27,360 --> 00:05:29,840
“Misebuꞌanu gupia diniu!

166
00:05:29,840 --> 00:05:32,720
Ndaꞌ niu suunay saꞌ adini pigenatanen,

167
00:05:32,720 --> 00:05:34,880
asa piuliꞌaneni matau!

168
00:05:34,880 --> 00:05:37,780
Suunan ta puꞌ su nga mekesesalaꞌ getaw,

169
00:05:37,780 --> 00:05:40,720
ndiꞌ penembaꞌen nu Megbebayaꞌ su kenengi nilan.

170
00:05:40,720 --> 00:05:46,520
Penembaꞌen laak nu Megbebayaꞌ su kenengi nu megbasa gupia diniin mukaꞌ menggulaula tu mauyaꞌanen.

171
00:05:46,520 --> 00:05:48,320
Puꞌ genat pa dengantu,

172
00:05:48,320 --> 00:05:51,000
iin pa pegdedengeg duuni meneguliꞌ dig buta,

173
00:05:51,000 --> 00:05:52,120
mibuta sikna mbataꞌen.

174
00:05:52,120 --> 00:05:55,960
Naa saꞌ kanaꞌ genat tu Megbebayaꞌ ki getaw kiin,

175
00:05:55,960 --> 00:05:58,280
ndaꞌen sia mpenggulaula.”

176
00:05:58,280 --> 00:05:59,040
“Apelai,

177
00:05:59,040 --> 00:06:00,120
yaꞌa kiin,”

178
00:06:00,120 --> 00:06:01,120
simbag nilan.

179
00:06:01,120 --> 00:06:02,280
“Genat tu kaikaꞌay mu,

180
00:06:02,280 --> 00:06:04,540
mekesesalaꞌa getaw.

181
00:06:04,540 --> 00:06:07,020
Dayun yaꞌa bai mekpetuꞌun dinami?”

182
00:06:07,020 --> 00:06:10,780
Dayun nilan puaꞌay tu simbaan nilan su miuliꞌan buta.

183
00:06:10,780 --> 00:06:14,380
Pinengaw ni Isus su Piawaꞌ di Simbaan

184
00:06:14,380 --> 00:06:16,420
Mendadi si Isus,

185
00:06:16,420 --> 00:06:18,880
benaꞌ midengegen puꞌ ki piuliꞌanen kia,

186
00:06:18,880 --> 00:06:20,820
piawaꞌ tu simbaan nu getaw Judea,

187
00:06:20,820 --> 00:06:22,040
pinengawen.

188
00:06:22,040 --> 00:06:23,400
Benaꞌ mibaanganen,

189
00:06:23,400 --> 00:06:24,880
sinaaken diniin,

190
00:06:24,880 --> 00:06:27,420
“Mikpetuuda ma dig Bataꞌ nu Kilawan?”

191
00:06:27,420 --> 00:06:29,720
Kaliꞌ sembag su miuliꞌan kia,

192
00:06:29,720 --> 00:06:31,000
“Naa saꞌ mesuꞌat,

193
00:06:31,000 --> 00:06:31,920
Sir,

194
00:06:31,920 --> 00:06:34,300
pesuun mu dinaan saꞌ taꞌ taway dun iin,

195
00:06:34,300 --> 00:06:36,240
adun mekpetuudu diniin!”

196
00:06:36,240 --> 00:06:37,580
“Minitaꞌ mu na,”

197
00:06:37,580 --> 00:06:39,140
simbag ni Isus.

198
00:06:39,140 --> 00:06:41,140
“Iinig duma mu megabitabit.”

199
00:06:41,140 --> 00:06:41,960
“Sir,”

200
00:06:41,960 --> 00:06:42,800
laungen,

201
00:06:42,800 --> 00:06:44,160
“mekpetuudu!”

202
00:06:44,160 --> 00:06:47,000
Minginlulud dayun di gedapan ni Isus.

203
00:06:47,000 --> 00:06:48,920
Kaliꞌ pektaluꞌ si Isus,

204
00:06:48,920 --> 00:06:51,340
“Iini luminusadu dun dinig lumbang,

205
00:06:51,340 --> 00:06:56,880
puꞌ adun pekpainen ku ki ngag buta mukaꞌ ki nga getaw mangken puꞌ mekengitaꞌ ilan daw.

206
00:06:56,880 --> 00:06:59,380
Mekengitaꞌ dayun sug buta kia,

207
00:06:59,380 --> 00:07:02,600
mukaꞌ buta na sug laung nilan dun mekengitaꞌ.”

208
00:07:02,600 --> 00:07:05,660
Dekag midengeg nu nga Pariseo pegindeg dia,

209
00:07:05,660 --> 00:07:07,900
sinaak nilan dini Isus,

210
00:07:07,900 --> 00:07:09,660
“Taꞌi ketaluꞌ mu dun?

211
00:07:09,660 --> 00:07:10,520
Yami,

212
00:07:10,520 --> 00:07:12,080
buta bami dema?”

213
00:07:12,080 --> 00:07:13,980
Kaliꞌ sembag si Isus,

214
00:07:13,980 --> 00:07:16,060
“Saꞌ upama buta amu tantu,

215
00:07:16,060 --> 00:07:18,260
naa ndaꞌi salaꞌ niu.

216
00:07:18,260 --> 00:07:21,300
Dagid kagina engkenen niu puꞌ mekengitaꞌ amu,

217
00:07:21,300 --> 00:07:22,340
gempantek,

218
00:07:22,340 --> 00:07:25,680
mikesalaꞌ amu.”

