﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,120
Kinabuklasan,

2
00:00:07,120 --> 00:00:10,560
saray tutawo nin nabatiꞌ itaw sa rubariꞌ,

3
00:00:10,560 --> 00:00:20,120
mapanemtem ra a saya tamoꞌ intaw a baluto sa abay itaw tan tandaꞌ ran kai raya nin kalamoꞌ si Jesus nin tumutumbok na,

4
00:00:20,120 --> 00:00:24,320
ta sarayti tamoꞌ a rinmuran konan si baluto.

5
00:00:24,320 --> 00:00:25,980
Sin sain,

6
00:00:25,980 --> 00:00:39,800
main nin umno ran baluto nin ibat sa Tiberias a dinmuong itaw sa dani nan si lugar a nanganan ran tinapay nin tutawo mayadiꞌ ya nin nikisalamat si Uunuren a Jesus.

7
00:00:39,800 --> 00:00:47,480
Ket banaꞌ ta naꞌkit ran abaw nin tutawo a kasa yadtaw si Jesus tan wanin sara anamaet a tumutumbok na,

8
00:00:47,480 --> 00:00:55,080
rinmuran sarayti sa baluto tan nako sara sa Capernaum ta pigaw nin tikapen rayadtaw si Jesus.

9
00:00:55,080 --> 00:01:01,280
Si Jesus, Syay Ikabyay a Mami nin Peteg nin Byay

10
00:01:01,280 --> 00:01:06,100
Ket sin nadumog rayadtaw si Jesus sa rubariꞌ nan taaw,

11
00:01:06,100 --> 00:01:08,240
wanra nin nitepet,

12
00:01:08,240 --> 00:01:09,600
“Maistro,

13
00:01:09,600 --> 00:01:11,720
paꞌno kamon nakarateꞌ iti?

14
00:01:11,720 --> 00:01:13,420
Tiningkap mika.”

15
00:01:13,420 --> 00:01:16,780
Ket si wana nin niꞌbat ni Jesus,

16
00:01:16,780 --> 00:01:17,940
“Oꞌ,

17
00:01:17,940 --> 00:01:20,380
mantikapen rako anaod.

18
00:01:20,380 --> 00:01:22,000
Sawanin,

19
00:01:22,000 --> 00:01:24,760
isipen moyoyti nin maong:

20
00:01:24,760 --> 00:01:32,000
Say rason a mantikapen rako ket si nangan kamo nin tinapay ket nabsoy kamo,

21
00:01:32,000 --> 00:01:40,840
amboꞌ nin banaꞌ ta nataros moyoy pipaꞌkaan nin makapakaꞌngap nin nunangyadiꞌ a nabantayan moyo.

22
00:01:40,840 --> 00:01:46,260
Matkap a amboꞌ a ikabyay nin masidaꞌ a tikapen moyo,

23
00:01:46,260 --> 00:01:47,960
no kai edet,

24
00:01:47,960 --> 00:01:57,940
say ikabyay nin misyon komoyo a sayti ket mami nin anggan-angga nin byay a iti konan Dios.

25
00:01:57,940 --> 00:02:09,600
Ket si makapami komoyo nin sain nin ikabyay ket siꞌkon si Pinaitawo a pinatutuꞌwan nan Dios a syay Ama ko nin piniliꞌ nako.”

26
00:02:09,600 --> 00:02:10,980
Konan siin,

27
00:02:10,980 --> 00:02:13,200
wanran nitepet kona,

28
00:02:13,200 --> 00:02:20,160
“Ani ey a gawꞌen mi nin akuen nan Dios ta pigaw nin matingkap mi in?”

29
00:02:20,160 --> 00:02:23,120
Ket wanan niꞌbat ni Jesus,

30
00:02:23,120 --> 00:02:28,460
“Siti a matkap moyon gawꞌen nin ipagwaꞌ nan Dios komoyo:

31
00:02:28,460 --> 00:02:32,560
Magmatalek kamo kongko nin si nibakiꞌ na.”

32
00:02:32,560 --> 00:02:34,940
Ket wanra anamanaet nin nitepet,

33
00:02:34,940 --> 00:02:42,300
“Ani a pakaꞌkitan a maipaꞌkit mo komi ta pigaw nin tepren mi a manꞌibaritaꞌ mo?

34
00:02:42,300 --> 00:02:44,140
Ani a gawꞌen mo?

35
00:02:44,140 --> 00:02:45,300
Anaod,

36
00:02:45,300 --> 00:02:57,140
pinakan saran manna a pupuon mi sin itaw sara nin manlumalako sa lugar a kasan tawo tan siin lamang a mabasa sa Masanton Kasuratan a wana,

37
00:02:57,140 --> 00:03:00,860
‘Pinakan nasara nin ikabyay nin ibat sa langit.’ ”

38
00:03:00,860 --> 00:03:03,920
Inumbat ya si Jesus a wana,

39
00:03:03,920 --> 00:03:15,180
“Isipen moyo nin maong a kasan mabasa a si Moises a nami komoyo nin sain nin ikabyay nin ibat sa langit no kai edet,

40
00:03:15,180 --> 00:03:21,680
si Ama ko a mampami komoyo nin peteg nin ikabyay nin ibat sa langit.

41
00:03:21,680 --> 00:03:26,400
Wanin ta si peteg nin ikabyay a ibi nan Dios,

42
00:03:26,400 --> 00:03:33,140
ket sitaw si kinmayupaꞌ nin ibat sa langit a mami nin byay konran tutawo.”

43
00:03:33,140 --> 00:03:36,380
Ket konan siin wanra nin tutawo,

44
00:03:36,380 --> 00:03:37,800
“Ser,

45
00:03:37,800 --> 00:03:41,760
lawas nin byan rakami pa edet nin siin nin ikabyay.”

46
00:03:41,760 --> 00:03:45,000
Wana ni Jesus nin nipapalaway,

47
00:03:45,000 --> 00:03:48,980
“Siꞌko a ikabyay a mami nin peteg nin byay.

48
00:03:48,980 --> 00:03:49,020
Ket,

49
00:03:49,020 --> 00:03:54,420
si siꞌnuman a umarak kongko nin magmatalek ya,

50
00:03:54,420 --> 00:04:00,600
mapdaꞌ yan liso a bilang kai yayna gapo nin gumitil o milataꞌ.

51
00:04:00,600 --> 00:04:01,940
Baleꞌ,

52
00:04:01,940 --> 00:04:05,440
bilang sa nibaritaꞌ koyna komoyo nin gindat,

53
00:04:05,440 --> 00:04:07,080
siꞌkamo,

54
00:04:07,080 --> 00:04:12,460
abirno nin naꞌkit moyoyna a pakaꞌkitan nin ginwaꞌ ko,

55
00:04:12,460 --> 00:04:15,720
kai kamo et a lamang nin magmatalek.

56
00:04:15,720 --> 00:04:19,380
Siꞌno sara man a italek na nin Ama ko kongko,

57
00:04:19,380 --> 00:04:21,380
umarak sara kongko.

58
00:04:21,380 --> 00:04:23,860
Si umarak kongko anamaet,

59
00:04:23,860 --> 00:04:26,400
kai koya gapo nin andian.

60
00:04:26,400 --> 00:04:27,580
Oꞌ,

61
00:04:27,580 --> 00:04:36,440
wanin a karabayan nan Ama ko tan kinmayupaꞌ akon ibat sa langit amboꞌ ta pigaw nin gawꞌen koy no ani a rabay ko,

62
00:04:36,440 --> 00:04:37,680
no kai edet,

63
00:04:37,680 --> 00:04:40,660
say rabay na nin si namakiꞌ kongko.

64
00:04:40,660 --> 00:04:49,240
Ket say rabay na nin Ama ko a syay namakiꞌ kongko ket si kasan maisyay kongko konran nitalek na kongko,

65
00:04:49,240 --> 00:04:50,700
no kai edet,

66
00:04:50,700 --> 00:04:56,020
pasublien kosara liꞌ nin mabyay kona sa suyot nin awro.

67
00:04:56,020 --> 00:04:57,180
Oꞌ,

68
00:04:57,180 --> 00:05:07,960
rabay na nin Ama ko a saray makatandaꞌ rako tan magmatalek sara kongko ket magkamain sara nin anggan-angga nin byay a iti kona.

69
00:05:07,960 --> 00:05:08,580
Ket,

70
00:05:08,580 --> 00:05:15,140
siꞌkon diri a mamasubliꞌ nin mabyay liꞌ konra kona sa siin a suyot nin awro.”

71
00:05:15,140 --> 00:05:22,280
Bere-bere saray Judio konan sitaw si wana ni Jesus a sya a ikabyay nin ibat sa langit.

72
00:05:22,280 --> 00:05:23,820
Wanra,

73
00:05:23,820 --> 00:05:28,460
“Amboꞌ para a si Jesus yayti nin anak na ni Jose?

74
00:05:28,460 --> 00:05:32,000
Tandaꞌ tamo saran peteg a matua na.

75
00:05:32,000 --> 00:05:36,480
Ambaleꞌ a wana ket kinmayupaꞌ yan ibat sa langit?”

76
00:05:36,480 --> 00:05:39,560
Kanyaꞌ nin wana ni Jesus konra,

77
00:05:39,560 --> 00:05:43,240
“Andiꞌ kamo nin miiirgo nin mianas-anasan.

78
00:05:43,240 --> 00:05:50,080
No kai naya nin inayat a sayay tawo nin Ama ko nin si namakiꞌ kongko,

79
00:05:50,080 --> 00:05:54,060
kasa nin siꞌnuman a umarak kongko nin mamper.

80
00:05:54,060 --> 00:05:55,200
Ket,

81
00:05:55,200 --> 00:06:02,620
saray umarak kongko ket pasublien kosara liꞌ nin mabyay konan Dios sa suyot nin awro.

82
00:06:02,620 --> 00:06:08,120
Wanin ta main yayti e si mabasa sa nisurat ran prupita a wana,

83
00:06:08,120 --> 00:06:12,660
‘Saray sarba ra nin tawo na ket iyakay nasaran Dios.’

84
00:06:12,660 --> 00:06:22,360
Ket siꞌno sara man a mangrengeꞌ sa wana nin Ama ko ta pigaw nin makaadal sara kona ket sara a umarak kongko.

85
00:06:22,360 --> 00:06:28,900
Amboꞌ nin rabay kon ibaritaꞌ ket main ana nin nakaꞌkit kona nin Dios a Ama,

86
00:06:28,900 --> 00:06:36,100
banaꞌ ta kasa et gapo nin nakaꞌkit kona no kai siꞌko tamoꞌ nin nangibwat kona.

87
00:06:36,100 --> 00:06:38,540
Isipen moyoyti nin maong:

88
00:06:38,540 --> 00:06:40,800
Si magmatalek kongko,

89
00:06:40,800 --> 00:06:45,300
main anan anggan-angga nin byay na a iti konan Dios.

90
00:06:45,300 --> 00:06:50,380
Wanin ta siꞌko a ikabyay a mami nin peteg nin byay.

91
00:06:50,380 --> 00:06:52,620
Saray pupuon moyo,

92
00:06:52,620 --> 00:06:58,560
nangan sara nin manna sin itaw sara nin manlumalako sa lugar a kasan tawo,

93
00:06:58,560 --> 00:07:01,320
wanin man nati saran lamang.

94
00:07:01,320 --> 00:07:06,140
Baleꞌ si ikabyay nin manꞌibaritaꞌ ko komoyo sawanin,

95
00:07:06,140 --> 00:07:09,600
si peteg nin ikabyay nin ibat sa langit.

96
00:07:09,600 --> 00:07:12,200
Si mangan nin sitin ikabyay,

97
00:07:12,200 --> 00:07:14,200
kai ya gapo nin mati.

98
00:07:14,200 --> 00:07:21,080
Ket siꞌkon diri ya in si ikabyay a mami nin peteg nin byay nin ibat sa langit.

99
00:07:21,080 --> 00:07:24,700
Si siꞌnuman a mangan nin sitin ikabyay,

100
00:07:24,700 --> 00:07:27,020
mabyay ya anggan-angga.

101
00:07:27,020 --> 00:07:29,320
Ket siti nin ikabyay,

102
00:07:29,320 --> 00:07:37,340
sya a lalaman ko nin ibi ko liꞌ ta pigaw nin saray tutawodti sa mundo ket mabyay sara.”

103
00:07:37,340 --> 00:07:42,100
Konan siin nididiskusyon saray Judio a wanra,

104
00:07:42,100 --> 00:07:47,620
“Paꞌno na kadiꞌ nin ibi a lalaman nan siin a tawo ta pigaw nin kanen tamo?”

105
00:07:47,620 --> 00:07:49,120
Sin sain,

106
00:07:49,120 --> 00:07:50,900
wana ni Jesus,

107
00:07:50,900 --> 00:07:53,540
“Isipen moyoyti nin maong:

108
00:07:53,540 --> 00:08:02,160
No kai moyo nin kanen a lalaman ko nin si Pinaitawo tan kai moyo nin inumen a dayaꞌ kon tumuroꞌ,

109
00:08:02,160 --> 00:08:05,260
kasa komoyo a manustini nin byay

110
00:08:05,260 --> 00:08:09,620
ta saray mangan nin lalaman ko tan minom nin dayaꞌ ko,

111
00:08:09,620 --> 00:08:14,380
sara a main nin anggan-angga nin byay a iti konan Dios,

112
00:08:14,380 --> 00:08:20,480
tan sara anamaet a pasublien ko liꞌ nin mabyay konan Dios sa suyot nin awro.

113
00:08:20,480 --> 00:08:23,660
Wanin banaꞌ ta si lalaman ko,

114
00:08:23,660 --> 00:08:27,600
syay tutuo nin ikabyay tan say dayaꞌ ko,

115
00:08:27,600 --> 00:08:30,220
sya a tutuo nin inumen.

116
00:08:30,220 --> 00:08:30,940
Ket,

117
00:08:30,940 --> 00:08:35,040
si mangan nin lalaman ko tan si minom nin dayaꞌ ko,

118
00:08:35,040 --> 00:08:37,700
misyon ya lawas kongko,

119
00:08:37,700 --> 00:08:39,760
tan siꞌko kona.

120
00:08:39,760 --> 00:08:47,620
Kapada a main nin byay kon nangibwat konan si sibibyay a Dios nin nangibakiꞌ kongkodti,

121
00:08:47,620 --> 00:08:53,400
main nin byay na nin mangibwat kongko nin si mangan kongko

122
00:08:53,400 --> 00:08:57,400
ta siꞌko a tutuo nin ikabyay nin ibat sa langit.

123
00:08:57,400 --> 00:09:03,120
Naiduma yaytin ikabyay sa kinnan ra nin pupuon moyo sin saytaw,

124
00:09:03,120 --> 00:09:05,460
ta saray nangan sin saytaw,

125
00:09:05,460 --> 00:09:07,420
nati sara nin lamang,

126
00:09:07,420 --> 00:09:12,200
baleꞌ si mangan kona nin sitin tutuon ikabyay,

127
00:09:12,200 --> 00:09:14,420
mabyay ya anggan-angga.”

128
00:09:14,420 --> 00:09:21,740
Nibaritaꞌ nayti ngaꞌmin ni Jesus sin nangyakay ya sa sinaguga itaw sa Capernaum.

129
00:09:21,740 --> 00:09:27,420
Gurutan raya nin Abaw a Tumutumbok na si Jesus

130
00:09:27,420 --> 00:09:28,920
Edet,

131
00:09:28,920 --> 00:09:34,920
sin saraytaw saray mantumumbu-tumbok kona ket narngeꞌ rayti nin nibaritaꞌ na,

132
00:09:34,920 --> 00:09:37,780
wanra nin kaꞌbawan konra,

133
00:09:37,780 --> 00:09:41,140
“Mabyat in say manꞌibari-baritaꞌ na.

134
00:09:41,140 --> 00:09:43,560
Kasa gapo nin mamper sa sain.”

135
00:09:43,560 --> 00:09:52,720
Tandaꞌ na ni Jesus a bere-bere saran mampianas-anasan a tumutumbok na maipaꞌkaꞌ sa sayti kanyaꞌ nin wana,

136
00:09:52,720 --> 00:10:01,260
“Banaꞌ para sa nibaritaꞌ kon si mangan nin lalaman ko tan si minom nin dayaꞌ ko ket marmay kamoyna kongko?

137
00:10:01,260 --> 00:10:12,140
Ani ana liꞌ a pakataros moyo konan siin no maꞌkit moyo nin siꞌkon si Pinaitawo ket muliꞌ akoynan sumubliꞌ sa ibwatan ko?

138
00:10:12,140 --> 00:10:16,480
Si Ispirito nan Dios a mampami nin byay.

139
00:10:16,480 --> 00:10:19,780
Kasan kausaran nan lalaman sa sayti,

140
00:10:19,780 --> 00:10:21,500
no kai edet,

141
00:10:21,500 --> 00:10:26,220
say manꞌibari-baritaꞌ ko komoyo a main nin kausaran.

142
00:10:26,220 --> 00:10:30,940
Sayti ket ibat konan Ispirito tan mami nin byay.

143
00:10:30,940 --> 00:10:37,500
Baleꞌ main sara komoyo a kai ra nin akuen a manꞌibari-baritaꞌ ko,”

144
00:10:37,500 --> 00:10:39,560
wana ni Jesus.

145
00:10:39,560 --> 00:10:49,960
Nibaritaꞌ nayti banaꞌ ta tandaꞌ nayna nin gindat no siꞌnu-siꞌno saray kai nin mamper kona tan no siꞌno liꞌ a magtraidor kona.

146
00:10:49,960 --> 00:10:53,220
Wana et nin nituloy ni Jesus,

147
00:10:53,220 --> 00:11:05,100
“Siin a rason no ambaleꞌ a nibaritaꞌ ko komoyo a kasa nin siꞌnuman a umarak kongko no kai na nin pangibwaten nin Ama ko.”

148
00:11:05,100 --> 00:11:08,800
Ket nangibwat ana sin sain,

149
00:11:08,800 --> 00:11:17,220
abaw sara konran saray mantumumbu-tumbok kona a ginmurot ana kona tan kai rayna nin nituloy a nayi kona.

150
00:11:17,220 --> 00:11:22,860
Kanyaꞌ nin konan siin wana ni Jesus konran labinrwan tumutumbok na,

151
00:11:22,860 --> 00:11:24,460
“Ket sawanin,

152
00:11:24,460 --> 00:11:27,240
lumakwan kamoyna anamaet para?”

153
00:11:27,240 --> 00:11:31,180
Ket inumbat ya si Simon Pedro a wana,

154
00:11:31,180 --> 00:11:32,360
“Catawan,

155
00:11:32,360 --> 00:11:35,020
kasaynan raruma et nin unuren mi.

156
00:11:35,020 --> 00:11:42,440
Siꞌkan diri a mampagꞌirgo nin say susaritaꞌ a mami nin anggan-angga nin byay a iti konan Dios.

157
00:11:42,440 --> 00:11:43,820
Siꞌkami,

158
00:11:43,820 --> 00:11:52,520
mampagmatalek kami komoyo ta kasa gapo nin dwadwa nin maalilbiꞌ mi a siꞌkamo a Masantos nin nibakiꞌ nan Dios.”

159
00:11:52,520 --> 00:11:54,640
Wana ni Jesus,

160
00:11:54,640 --> 00:11:57,980
“Siꞌko a namiliꞌ komoyo nin labinrwa,

161
00:11:57,980 --> 00:12:00,260
amboꞌ para nin wanin?

162
00:12:00,260 --> 00:12:01,900
Wanin man,

163
00:12:01,900 --> 00:12:06,220
si saya komoyo ket kaayon nayan Dimunyo.”

164
00:12:06,220 --> 00:12:11,840
Si manꞌibaritaꞌ na ket si Judas a anak na ni Simon Iscariote,

165
00:12:11,840 --> 00:12:16,420
a mataman nin saya ya konra nin labinrwan tumutumbok na,

166
00:12:16,420 --> 00:12:22,180
sya et a lamang liꞌ a magtraidor kona ni Jesus.

