﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,900
Sawanin,

2
00:00:06,900 --> 00:00:11,620
sin naidisisyon a sumaki kami nin mako sa Italia,

3
00:00:11,620 --> 00:00:23,960
nipagamet ya si Pablo tan saray raruma et nin priso konan sayay upisyal nin grupo ran sundaloꞌ a mantawagen nin “Sundaloꞌ nan Impirador,”

4
00:00:23,960 --> 00:00:26,280
a say ngaran na Julio.

5
00:00:26,280 --> 00:00:28,480
Itaw sa Cesarea,

6
00:00:28,480 --> 00:00:38,920
rinmuran kami sa saya nin bapor nin ibat sa Adramicio a siti ket adap na sa saka-sakalakon pwirto sa prubinsya nin Asia.

7
00:00:38,920 --> 00:00:46,040
Kalamoꞌ miya ni Pablo si Aristarco nin taga Tesalonica sa prubinsyan Macedonia.

8
00:00:46,040 --> 00:00:48,740
Sin sinmunor nin awro,

9
00:00:48,740 --> 00:00:51,740
dinmuong kami sa babali nin Sidon.

10
00:00:51,740 --> 00:00:56,200
Naundoꞌ ya si Kapitan Julio kona ni Pablo,

11
00:00:56,200 --> 00:01:04,340
ket inaburuyan nayan pasya-pasyaren nasaray uamigo nadtaw ta pigaw nin mabyan rayan say matka-matkap na.

12
00:01:04,340 --> 00:01:08,320
Ket nibwat yadtaw a bapor nin rinuranan mi.

13
00:01:08,320 --> 00:01:10,920
Banaꞌ ta sungsong yay siri,

14
00:01:10,920 --> 00:01:18,480
nangliklik kami sa rigri-rigrig nan isla nin Cyprus nin masalipneꞌ sa siri.

15
00:01:18,480 --> 00:01:24,440
Linabasan mi a temben nin prubinsyan Cilicia tan Pamfilia,

16
00:01:24,440 --> 00:01:30,300
miꞌsa kami nin dinmuong sa syudad nin Mira sa prubinsyan Licia.

17
00:01:30,300 --> 00:01:33,380
Itaw si upisyal ran sundaloꞌ,

18
00:01:33,380 --> 00:01:43,100
main nin nadumog nan bapor nin ibat sa Alejandria a adap na sa Italia ket niyalis nakamin niruran konan siti.

19
00:01:43,100 --> 00:01:53,120
Maedeed a kadadaras mi sa luob nin abaw a awro ket idap mi baꞌyo kami nin nirateꞌ sa temben nin babali nin Cinido.

20
00:01:53,120 --> 00:01:56,500
Banaꞌ ta sungsong ya anamanaet a siri,

21
00:01:56,500 --> 00:02:00,640
itaw kami nin dinmalan sa rungos nin Salmon,

22
00:02:00,640 --> 00:02:08,140
linmiklik kamin nangrigri-rigrig sa isla nin Creta nin masalipneꞌ sa siri.

23
00:02:08,140 --> 00:02:10,740
Nangrigri-rigrig kami,

24
00:02:10,740 --> 00:02:20,520
ket idap mi baꞌyo kami nin nirateꞌ sa sayay lugar a mantawagen nin Mabistan Duduungan itaw sa danin syudad nin Lasea.

25
00:02:20,520 --> 00:02:27,800
Abaw ana a awro nin nikaatrasa mi ket nayadiꞌ anay panaon nin pagkukulasyon.

26
00:02:27,800 --> 00:02:30,660
Kayadiꞌ nan siin nin panaon,

27
00:02:30,660 --> 00:02:33,300
piligruso ana a sumaki,

28
00:02:33,300 --> 00:02:38,040
kanyaꞌ nin mapilit nin wana ni Pablo konra nin upisyal,

29
00:02:38,040 --> 00:02:39,380
“Uamigo,

30
00:02:39,380 --> 00:02:47,020
maꞌkit ko a piligruso no ituloy tamoy kasasaki tamo ket abaw a mapirdi nin karga tamo tan kona nin bapor,

31
00:02:47,020 --> 00:02:49,960
tan magwaꞌ a maꞌmet et a byay tamo.”

32
00:02:49,960 --> 00:03:01,320
Baleꞌ mas rinngeꞌ nan upisyal ran sundaloꞌ a irgo ra nin si Kapitan nan bapor tan si main nin ikon konan bapor dyan say wana ni Pablo.

33
00:03:01,320 --> 00:03:08,540
Banaꞌ ta si lugar nin dinuungan mi ket amboꞌ yan mabistan pamalabasan nin tyimpon marayꞌep,

34
00:03:08,540 --> 00:03:15,740
rabay ran kaꞌbawan a ituloy mi anay sumaki awaꞌ lamang a mirateꞌ kami sa Fenix.

35
00:03:15,740 --> 00:03:29,060
Duduungan yayti sa isla nin Creta a adap ya sa amyanan nin panrupan tan sa bagatanan nin panrupan ket magwaꞌ yan palabasen a tyimpon marayꞌep iti.

36
00:03:29,060 --> 00:03:32,340
Si Bagyo sa Taaw

37
00:03:32,340 --> 00:03:34,300
Sin sain,

38
00:03:34,300 --> 00:03:41,960
sumiplu-siplog ya tamoꞌ a timog kanyaꞌ nin sa wanra ket magwaꞌ raynay tumuloy sa gagara ran keen.

39
00:03:41,960 --> 00:03:49,400
Kanyaꞌ nin inarwas raynay pundo tan nangrigri-rigrig sarayna sa islan Creta.

40
00:03:49,400 --> 00:03:51,800
Baleꞌ amboꞌ nin naꞌteng,

41
00:03:51,800 --> 00:03:56,780
rinmateꞌ yay pinasyan kasaw nin sirin dugudog nin ibat sa isla,

42
00:03:56,780 --> 00:03:59,260
ket inasok nayay bapor.

43
00:03:59,260 --> 00:04:05,080
Kai ya nin makasungsong sa siri kanyaꞌ nin pinauryan miyayna nin mipadpad.

44
00:04:05,080 --> 00:04:10,920
Pinairigrig kami sa adanin salipneꞌ nin parti nan isla nin Cauda,

45
00:04:10,920 --> 00:04:17,920
mataman nin maidap ket nipamuspusan mi nin naisapwat ya sa bapor a buti.

46
00:04:17,920 --> 00:04:21,200
Sin naisapwat rayaynay buti,

47
00:04:21,200 --> 00:04:27,500
tinaker rayan namalibed nin rubir a bapor ta pigaw nin kai ya nin mawagwag.

48
00:04:27,500 --> 00:04:32,720
Sa liꞌmo ra nin misadsad ya sa bengbeng sa damir nin Libya,

49
00:04:32,720 --> 00:04:39,640
niluslos ray layag tan pinalasta ray agamiren ket kutaw-kutaw kami tana.

50
00:04:39,640 --> 00:04:40,760
Ket,

51
00:04:40,760 --> 00:04:42,720
sin kabuklasan,

52
00:04:42,720 --> 00:04:45,780
sin kasan paꞌwatan na nin bagyo,

53
00:04:45,780 --> 00:04:49,800
ninabuꞌ-naboꞌ raynay raruma nin kargaminto.

54
00:04:49,800 --> 00:04:55,340
Sin sinmunor nin awro ket wantaw et nin lamang a tyimpo,

55
00:04:55,340 --> 00:04:59,660
kanyaꞌ nin ninabuꞌ-naboꞌ raynay raruman agamiren.

56
00:04:59,660 --> 00:05:10,100
Abaw a awro nin kai miya nin naꞌkit a awro tan kai kami nin nakaꞌkit nin bituen ta talagan kasan paꞌwatan na nin bagyo,

57
00:05:10,100 --> 00:05:14,940
ket mas lalo kami anan nakasawan nin ilalon malibri et.

58
00:05:14,940 --> 00:05:18,640
Abaw a awro ana a kai sara nin nangan,

59
00:05:18,640 --> 00:05:20,480
ket sin sain,

60
00:05:20,480 --> 00:05:25,300
inumdeng ya si Pablo tan wana konran kalalamoꞌ na sa bapor,

61
00:05:25,300 --> 00:05:26,680
“Kalalamoꞌ,

62
00:05:26,680 --> 00:05:32,620
no rinumngeꞌ kamo tamoꞌ kumon kongko ket kai atamo kumon nin nibwat itaw sa Creta,

63
00:05:32,620 --> 00:05:36,580
kai atamo kumon nin napaidap tan napirdyan nin wanti.

64
00:05:36,580 --> 00:05:39,500
Baleꞌ siti sawanin a ibaritaꞌ ko komoyo:

65
00:05:39,500 --> 00:05:41,760
Paksawen moyoy nakem moyo.

66
00:05:41,760 --> 00:05:45,680
Kasa gapo nin siꞌnuman kontamo a makaꞌmet nin byay na;

67
00:05:45,680 --> 00:05:48,420
wanin man si bapor ket mawagwag ya.

68
00:05:48,420 --> 00:05:56,480
Maibaritaꞌ kon wanin banaꞌ ta si sayay anghil na nin Dios nin main nin ikon kongko tan syay mampagsirbyan ko,

69
00:05:56,480 --> 00:05:58,440
nipaꞌkit ya kongko nayabi,

70
00:05:58,440 --> 00:05:59,980
ket wana kongko,

71
00:05:59,980 --> 00:06:01,460
‘Andiꞌ ka nin maliꞌmo,

72
00:06:01,460 --> 00:06:02,320
Pablo!

73
00:06:02,320 --> 00:06:04,920
Matkap a umadap ka konan Impirador.

74
00:06:04,920 --> 00:06:06,600
Alang-alang komo,

75
00:06:06,600 --> 00:06:11,400
isalba na nin Dios a byay ra nin sarba ra nin kalalamoꞌ modti sa bapor.’

76
00:06:11,400 --> 00:06:13,300
Kanyaꞌ nin mipatpel kamo,

77
00:06:13,300 --> 00:06:14,140
bubsat!

78
00:06:14,140 --> 00:06:20,000
Mampagmatalek ako konan Dios a mangyadiꞌ a sarba nin bilang sa nibaritaꞌ na nin anghil.

79
00:06:20,000 --> 00:06:24,020
Baleꞌ matkap a maipadpad atamo sa sayay isla.”

80
00:06:24,020 --> 00:06:34,220
Ikalabinꞌaꞌpat a awro mi anan iti sa butlay nin Taaw Mediteraneo nin manꞌiyanur-anor nan bagyo.

81
00:06:34,220 --> 00:06:37,180
Sin banda nin kapikngaꞌ nin yabi,

82
00:06:37,180 --> 00:06:42,800
naidyawan ran saray tripulanti a adani kami ana sa abay.

83
00:06:42,800 --> 00:06:44,900
Say ginwaꞌ ra,

84
00:06:44,900 --> 00:06:50,560
tinukod ray kaararman nin ranom ket naꞌkit ran rwampuloꞌ nin dupa.

85
00:06:50,560 --> 00:06:57,140
Nainsanan nin bugaꞌ tinukod ra anamana ket labinliman dupa ana.

86
00:06:57,140 --> 00:07:05,600
Masalak saran bangliꞌ no misadsad sara sa babato kanyaꞌ nin nanginaboꞌ saran aꞌpat ray pundo sa ulin.

87
00:07:05,600 --> 00:07:09,300
Nidasal-dasal ra nin buklas ana kumon.

88
00:07:09,300 --> 00:07:16,300
Ket saray raruma konran tripulanti naisip ran lakwanan rayayna a bapor,

89
00:07:16,300 --> 00:07:23,200
kanyaꞌ nin nikayupaꞌ rayay buti a kano wadiꞌ ket manginaboꞌ saran pundo sa dulong.

90
00:07:23,200 --> 00:07:24,940
Sin sain,

91
00:07:24,940 --> 00:07:29,720
wana ni Pablo konan upisyal tan konran sundaloꞌ na,

92
00:07:29,720 --> 00:07:31,660
“No kasa saradti in,

93
00:07:31,660 --> 00:07:33,920
kai atamo gapo nin malibri.”

94
00:07:33,920 --> 00:07:41,220
Kanyaꞌ nin pinutol ran sundaloꞌ a rubir na nin buti tan pinauryan raya nin naanor.

95
00:07:41,220 --> 00:07:44,400
Sin dandani ana nin parbangon,

96
00:07:44,400 --> 00:07:50,080
masuet nan dinawat-dawat ni Pablo sa sarba a mangan ta mangan sara.

97
00:07:50,080 --> 00:07:51,440
Wana,

98
00:07:51,440 --> 00:07:56,920
“Labinꞌaꞌpat a awro ana nin aburido kamon mantumaꞌgan tan kai kamo nin mampangan.

99
00:07:56,920 --> 00:07:58,340
Sawanin,

100
00:07:58,340 --> 00:08:00,160
ibaritaꞌ ko komoyo,

101
00:08:00,160 --> 00:08:04,620
mangan kamo ta pigaw nin main nin kasaw moyo nin umadap sa saytin idap;

102
00:08:04,620 --> 00:08:06,800
kasa gapo nin mangno komoyo.”

103
00:08:06,800 --> 00:08:10,240
Kayadiꞌ na nin nibaritaꞌ in ni Pablo,

104
00:08:10,240 --> 00:08:12,960
nangalap ya nin tinapay,

105
00:08:12,960 --> 00:08:17,720
tan sa adapan nin sarba ket nikisalamat ya konan Dios.

106
00:08:17,720 --> 00:08:18,940
Miꞌsa,

107
00:08:18,940 --> 00:08:21,740
namping ya tan kinnan na.

108
00:08:21,740 --> 00:08:25,960
Napaksaw a nakem nin sarba ket nangan sara.

109
00:08:25,960 --> 00:08:30,320
Rwanyasot tan pitumpuloꞌ tan aꞌnem kami ngaꞌmin.

110
00:08:30,320 --> 00:08:33,320
Sin nayadiꞌ sarayna nin nangan,

111
00:08:33,320 --> 00:08:40,740
ninabuꞌ-naboꞌ rayna sa taaw a karga ra nin trigo ta pigaw nin yumꞌan yay bapor.

112
00:08:40,740 --> 00:08:44,000
Nawagwag yay Bapor

113
00:08:44,000 --> 00:08:46,700
Sin mapalaway ana,

114
00:08:46,700 --> 00:08:53,580
main nin natamuraw ra nin lutaꞌ baleꞌ kai ra nin maalilbiꞌ no anin lugaran ya.

115
00:08:53,580 --> 00:09:04,380
Baleꞌ itaw main nin naꞌkit ran bungangaꞌ nin ranom a bubuyangin ya kanyaꞌ nin naisip ra nin isadsad rayadtaw a bapor no magwaꞌ.

116
00:09:04,380 --> 00:09:09,840
Kanyaꞌ nin binulusan ray pundo tan winarwar ray taker nin ugit.

117
00:09:09,840 --> 00:09:17,220
Binukaꞌ ray layag sa adapan ta pigaw nin awiten nayan siri a bapor sa abay.

118
00:09:17,220 --> 00:09:25,280
Baleꞌ naisadsad ya sa bubuyangin tan naikutkot ya a dulong ket kai yayna nin makaalis.

119
00:09:25,280 --> 00:09:30,100
Winagwag ya anamaet nin alalakin daluyon a ulin.

120
00:09:30,100 --> 00:09:31,720
Sin wanin,

121
00:09:31,720 --> 00:09:40,360
naisip ran sundaloꞌ a patye-patyen rasaraynay priso ta pigaw nin kasa konra a makatangoy nin malayo.

122
00:09:40,360 --> 00:09:44,800
Baleꞌ rabay nan upisyal a mabyay ya si Pablo,

123
00:09:44,800 --> 00:09:48,800
kanyaꞌ nin pinaed nasaray sundaloꞌ sa plano ra.

124
00:09:48,800 --> 00:09:56,620
Nuꞌna nasaran pinalukso ngaꞌmin a magtandaꞌ nin tumangoy ta pigaw nin mako sarayna sa abay.

125
00:09:56,620 --> 00:10:00,000
Saray kai nin magtandaꞌ nin tumangoy,

126
00:10:00,000 --> 00:10:07,940
pinangalap nasaran pipatawan ran kayo o raruman parti nan sidaꞌ nin ulin nan bapor.

127
00:10:07,940 --> 00:10:13,980
Wanin a ginwaꞌ angga sin nakaabay kami ngaꞌmin.

128
00:10:13,980 --> 00:10:17,760
Sin nakaabay tan libri kami ana,

129
00:10:17,760 --> 00:10:22,840
natandaan mi a say ngaran nan sitaw nin isla ket Malta.

130
00:10:22,840 --> 00:10:27,340
Pinasyan kamaungan ra komi nin saray tutawodtaw.

131
00:10:27,340 --> 00:10:29,880
Banaꞌ ta rapeg tan marayꞌep,

132
00:10:29,880 --> 00:10:33,600
namuor sara tan inasikaso rakamin maong.

133
00:10:33,600 --> 00:10:38,580
Nako ya nin nangalap nin sakaawit nin kayo si Pablo,

134
00:10:38,580 --> 00:10:41,500
ket sin ikwa nayna sa apoy,

135
00:10:41,500 --> 00:10:45,600
main nin linumwaꞌ nin ulay banaꞌ ta maꞌmot,

136
00:10:45,600 --> 00:10:50,900
ket kinayat naya sa gamet si Pablo tan itaw ya nin katin-katin.

137
00:10:50,900 --> 00:10:57,440
Sin naꞌkit ran tutawodtaw a katin-katin yay ulay sa gamet na ni Pablo,

138
00:10:57,440 --> 00:11:00,080
wanra sa saya tan saya,

139
00:11:00,080 --> 00:11:03,180
“Mangmamati yayti angangko nin tawo,

140
00:11:03,180 --> 00:11:07,080
ket mataman no nalibri ya sa bagyo sa taaw,

141
00:11:07,080 --> 00:11:10,760
kai nin iyaburoy nin langit a mabyay ya et.”

142
00:11:10,760 --> 00:11:17,180
Baleꞌ niweleg naya tamoꞌ ni Pablo a ulay sa puor nin kai ya gapo nin nangno.

143
00:11:17,180 --> 00:11:24,880
Tinaga-tagaꞌnan ran tutawo nin mabayaꞌ-bayaꞌ ya si Pablo o matumba nin nati ana.

144
00:11:24,880 --> 00:11:31,200
Baleꞌ sin naꞌteng saraynan mantumaꞌgan ket kasan nangyadiꞌ kona ni Pablo,

145
00:11:31,200 --> 00:11:34,260
nasilyan a manꞌipaꞌkaꞌ ra kona.

146
00:11:34,260 --> 00:11:35,760
Wanra,

147
00:11:35,760 --> 00:11:38,160
“Saya ya nin dios!”

148
00:11:38,160 --> 00:11:47,620
Amboꞌ nin adayoꞌ itaw sa kamiꞌnan mi a lutaꞌ nan si pangulo konan sitaw nin isla a say ngaran na Publio.

149
00:11:47,620 --> 00:11:49,900
Banaꞌ sa kamaungan na,

150
00:11:49,900 --> 00:11:53,520
pinagtuloy nakamin tuloy awro sa bali na.

151
00:11:53,520 --> 00:11:55,240
Sin sain,

152
00:11:55,240 --> 00:12:01,100
nakaidaꞌ yay tatay na ni Publio ta mangkaꞌmu-kaꞌmot tan mitakliꞌ ya.

153
00:12:01,100 --> 00:12:04,840
Kinaꞌ naya ni Pablo sa kwarton kamiꞌnan na;

154
00:12:04,840 --> 00:12:08,800
nidasalan naya tan nipababo nay gamet na kona,

155
00:12:08,800 --> 00:12:12,780
ket sin sain a lamang inmandaꞌ ya.

156
00:12:12,780 --> 00:12:15,780
Banaꞌ konan siin nin nangyadiꞌ,

157
00:12:15,780 --> 00:12:20,980
nagsirateꞌ saray raruma et nin main nin masakit itaw sa isla,

158
00:12:20,980 --> 00:12:24,040
ket pinaandaꞌ nasara ngaꞌmin.

159
00:12:24,040 --> 00:12:28,760
Abaw a narisibi min pakaꞌkitan nin pammagalang ra,

160
00:12:28,760 --> 00:12:32,500
tan sin mibwat kami ana konan sitaw nin lugar,

161
00:12:32,500 --> 00:12:37,040
nibi ray sarban matkap mi sa pagbibyahi mi.

