Gwik'iinjiighit Adaa'įį Nąįį Ts'į' Adak'ǫǫntii
12
Izhit zhat dinjii thousands nąįį khaihłan niinjil ts'ąįį gaa nihkat deegaa'aa,
Jesus ditsyaa nąįį tr'ookit jyaa ahnyąą,
“Pharisee nąįį łųh vaaniituu k'it t'ii'in nąįį goots'į' adak'ǫǫntii,
zhit gwik'iinjiighit adaa'įį nąįį t'agwaihnyąą.
2 Jidii nagogwąąh'įį ąįį kwaii gwizhrįh nigweheedaa ts'ą' datthak gwik'igahaandal gweheelyaa.
Luke 12:1-59
3 Ąįįts'ą' t'ee tǫǫ gwizhit deiinyą' ąįį drin gwizhit nireheetth'ak,
zheh gwizhit dinjii haa dandzit ąįį chan zheh gwikiit'ik k'iidak shraa haa t'ihiinjyaa gwireheetth'ak.
4 “Shijyaa nąįį,
nakhwaagwaldak,
dinjii oonjat shrǫ',
dinjii ch'izhii dinjii vizhin haahkhwaa gaa jyąhts'ą' t'ee łyaa yats'ą' gwiizųų tr'agwahah'yaa.
5 Juu vahaanjat naagwahaaldak:
Vit'eegwijyąhchy'aa veech'andaii ǫhłįį,
dinjii ęhdaa tr'igwiin'ąįį ąįįtł'ęę t'ee adan zhrįh hell nanakhwahahchyaa.
Aahą',
naagwaldak,
veech'andaii ǫhłįį!
6 “Neek'ik ch'ihłoanli' laraa tsoo tsal neekwaii t'įį tr'iheelyaa lee t'oonchy'aa?
Ąįį googaa ch'ihłak gaa Vit'eegwijyąhchy'aa yinildee kwaa.
7 Nakhwakiighai' daanchy'aa gaa,
Vit'eegwijyąhchy'aa gaandaii t'inchy'aa.
Ąįį geh'an noojat shrǫ',
neek'ik daanchy'aa ji' gaa ąįį andaa ts'ą' khadhoo'ee t'oonchy'aa.
8 “Nakhwaagwaldak,
juu gwandah shaa nilii nyąą,
Gwidinji' chan yeenjit Vit'eegwijyąhchy'aa vats'an zheekat gwich'in nąįį andah shaa nilii vaahaihjyaa.
9 Gaa juu gwandah shaa nilii kwaa nyąą,
Gwidinji' chan yeenjit Vit'eegwijyąhchy'aa vats'an zheekat gwich'in nąįį andah shaa nilii kwaa vaahaihjyaa.
10 “Juu Gwidinji' ts'ą' gwinehts'į' khaginkhee ąįį veenjit oo'an gweheedaa;
gaa juu Ch'anky'aa Shroodiinyąą inehts'į' khaginkhee ąįį duuyeh veenjit oo'an gwihijyaa.
11 “Israel nąįį tr'igiinkhii zheh akwat gwats'ą' k'eedeegwaadhat choh nąįį,
Governor nąįį ts'ą' nanakhwarąąhchįį ji' gaa nats'ąą cheedahanchyaa akwat deehiinjyaa eenjit tr'agoiindii shrǫ'!
12 Izhit nigwiindhat ji' Ch'anky'aa Shroodiinyąą deehiinjyaa nahahtsyaa geenoohąąhchyaa.”
Nankat Gwik'eiich'i' Tr'ihił'ee Eenjit Jesus Akǫǫ T'agoovahnyąą
13 Dinjii tee gwa'an gwats'an dinjii jyaa yahnyąą,
“Geech'ǫąąhtan,
zhit shiti' veegoo'aii datthak shoondee haa diineenjit akhoonyąą.
Ąįį shoondee teetł'an nih'an tr'ooheendal goo'aii vaiinyąą.”
14 Jesus jyaa yahnyąą,
“Dzaa gwąąh'in!
Juu ch'aroahkat zheh gwizhit noohaałkat akwat niti' veegoo'aii,
noondee haa teetł'an ǫhjii nakhwahaihjyaa eenjit sheenjit gwiłtsąįį?”
15 Ąįįts'ą' datthak chan jyaa goovahnyąą,
“Gwak'ǫǫhtii,
k'aiich'i' eenjit dinjikhwaghit shrǫ'!
Dinjii hil'ee k'iighai' gwandaii di'įį kwaa t'oonchy'aa,”
jyaa nyąą.
16 Ąįįtł'ęę Jesus gwandak eegoovaagwaandak,
“Ch'ihłan dinjii gwintsii veegoo'aii.
Nan nitsii di'įį.
Kat gwanzhįh nizįį niłshįį.
17 Idizhit niinjich'adhat ts'ą' jyaa diindhan,
‘Gwanzhįh noołshįį kwaii nijin nihihłyaa?
Videek'it gwishi'įį kwaa.
Deehishi'yaa li'?’
18 Adahaa niinjich'adhat,
‘Shadraa kwaii khadigwihįhłyaa ts'ą' gwintsii neegwahałtsyaa,
ts'ą' shagwanzhįh,
shishii kwaii nihdeehihłyaa.
19 It'ee łyaa shidivee gwinzii.
Shih niighyuk vit'eehaałchy'aa shi'įį.
Zhyaa hihdyaa.
Ąįįts'ą' ch'ihih'aa.
Hihchyaa.
Deeshi'yaa gwik'it t'ihishi'yaa.’
20 Vit'eegwijyąhchy'aa jyaa yahnyąą,
‘Tr'igwiinjik kwaa!
Juk khaa gwats'ą' gwizhrįh gwihiindaii.
Ąįįtł'ęę juu nats'an kwaii ts'ą' k'eedeegwahaadhat?’”
21 Nijin Jesus gwandak eegwaandak ndaanaahjik dąį',
jyaa nyąą,
“Jyąhts'ą' t'ee juu adan zhrįh ideenjit k'aiich'i' tthak di'įį,
haa gwintsii veegoo'aii,
gaa Vit'eegwijyąhchy'aa ąįį gwintsii veegoo'aii k'it yąąh'in kwaa.”
Vit'eegwijyąhchy'aa Vik'injirighit
22 Ąįįtł'ęę Jesus ditsyaa nąįį jyaa dahnyąą,
“Izhit geenjit goohǫhdaii eenjit shih eenjit ninjich'ǫhthat kwaa akwat chan gwach'aa nohoozhyaa chan gwik'it.
23 Gwarandaii ąįį shih andaa ts'ą' gwihil'ee,
ąįįts'ą' diizhin chan gwach'aa andaa hil'ee.
24 Zhit deetrya' kwaii nǫh'in,
gogwąąhshii khagiiyilii kwaa t'inchy'aa,
dagogwanzhii gahahdlyaa gwakwaa,
Vit'eegwijyąhchy'aa yach'ah'aa t'inchy'aa!
Chiitsal nąįį andaa ts'ą' nakhweegoo'aii!
25 Duuyeh ch'ihłak gaa geenjit tr'igwidii ts'ą' niighit gwandaii t'oonchy'aa.
26 Jii gwarandaii zhit jidii gwatsal khyų' t'akhwa'in gwiizhit jaghaii ch'andaa gwintsii gwa'an geenjit tr'agohdii.
27 “Zhit gwa'an nankat gwanzhįh gwinzii vigweech'in nahshii nǫh'in.
Ąįį tr'agogwah'in kwaa ts'ą' gwach'aa ideenjit gahtsii kwaa t'inchy'aa.
Gaa naagwaldak,
King Solomon łyaa valaraa gwanlii gaa jyaa dagwahtł'oo ąįį gwanzhįh gwinzii vigweech'in andaa ts'ą' vagwach'aa nizįį kwaa t'inchy'aa.
28 Vit'eegwijyąhchy'aa ąįįt'ee zhit gwa'an gwanzhįh anagwąąhshii t'inchy'aa juk drin gwanzhįh nilii tł'ęę nihkaa an heelyaa,
ch'iitsii zhit heek'an.
Ąįįts'ą' łyaa gwach'aa nakhwanahąąhshyaa t'inchy'aa.
Gwik'iinjiighit natsal khwa'įį!
29 “Jii ch'ahoh'aa,
chųų hakhwanjyaa kwaii eenjit tr'agohdii kwaa.
30 Ąįį juu jii nankat Vit'eegwijyąhchy'aa eenjit gwik'iinjiighit di'įį kwaa nąįį t'ee jii kwaii datthak geenjit tr'igwigwidii.
Zheekat Nakhwati' jii kwaii t'ohchy'aa nakhwaandaii t'inchy'aa.
31 K'eegwaadhat Veegwinii'ee gwats'ą' hoh'al eenjit tr'agoh'in ąįįts'ą' jii kwaii nakhwats'an hahtsyaa.”
Zheekat Ideenjit Khaihłan Nigwirilii
32 “Divii tsya' tsal nąįį,
noojat shrǫ'!
Ąįįt'ee Zheekat Nakhwati' nijin drin jii nankat dinjii datthak idik'iinjyahjik ts'ą' vaahohłyaa nakhweenjit gwiłtsąįį ąįį nakhwantł'eehee'aa geenjit shoo nilii geh'an.
33 Nakhwagwadal kwaii laraa t'įį hohłii ts'ą' ąįį laraa chan neeshraahchy'aa nąįį tohłii.
Khahthaa tsal iizųų heelyaa kwaa ideenjit shrohłii ąįįts'ą' zheekat ideenjit khaihłan nagohłii,
izhit t'ee duuyeh nitsya' ilii,
ch'an'įį nąįį chan duuyeh yeenakhaii ts'ą' duuyeh chan moths ya'aa.
34 Nijin khaihłan nagoolii izhit t'ee nakhwadrii dha'aii t'oonchy'aa.”
Ch'itsyaa Nilii Nąįį Khit Gwik'eegahąąhtyaa Goo'aii
35 “Naatreegwideheetal eenjit łyaa oohadhanzhii,
ni'ik nats'ooghaih hąhtsųų kwaa geenjit gwint'aii nazhrak tł'an dąhchaa ts'ą' zhit adrii chan dǫǫhk'a'.
36 Zhit juu goots'ą' k'eedeegwaadhat ts'ą' giiyeetr'agwah'in nilii nąįį dąhthee nihłeegwarahchįį gwats'an oo'ee neeheedyaa nigiiyuul'in gwik'it t'ohchy'aa.
Nijin oo'ee neezhįį ts'ą' ganlaanaii ji',
zhazhat giiyeenjit gidiheechyaa.
37 Nijin ąįį goots'ą' k'eedeegwaadhat nilii oo'ee neezhįį ts'ą' vitsyaa nąįį tth'aii gagaandaii łee ts'ą' nigwigwil'in łee ji' łyaa geenjit adashoogahahłyaa gwachoh!
Naagwaldak,
adan ąįį di'ik dazhrak tł'an dahahchaa ts'ą' goohąąhdyaa ts'ą' shih goovehzhee nitł'eeheelyaa.
38 Tǫhtł'an gęhdaa giiyeenjit nagogwal'in tł'ęę goots'ą' nihdineezhii ji' łi'haa adashoogahahłyaa gwachoh!
39 Ąįįts'ą' jii ganoondaii!
Dinjii ch'ihłak nijin ch'an'įį nąįį yizheh łeegwahahnaii gaandaii ji' duuyeh gwik'it t'igwinjii gwah'įį.
40 Ąįįts'ą' nakhwan chan,
oohadhanzhii,
nijin geegoiinlii kwaa gwiizhit t'ee Gwidinji' k'ineeheedik.”
Juu Dinjii Eenjit Gwiizųų ts'ą' Gwinzii Gwitr'it T'agwah'in
41 Peter jyaa nyąą,
“Shik'eegwaadhat,
jii gwandak zhit geediinǫąąhtan,
diikhwan zhrįh lee t'idiinaiinyąą?
Akwat juu nąįį datthak chan lee?”
42 K'eegwaadhat yidii khaginkhee,
“Juu k'eedeegwaadhat vitsyaa nilii nąįį tee gwinzii gwitr'it t'agwah'in ts'ą' chan gǫǫnzhii,
ąįį dinjii jidii k'it t'inchy'aa dinjii t'arahnyąą?
Adan ąįįt'ee zhit juu yats'ą' k'eedeegwaadhat gwats'ą' k'eegwaadhat yahahtsyaa.
Zheh gwizhit chan gwats'ą' k'eegwahaadhat ts'ą' zhit juu yaatr'agwah'in nąįį chan drin gwiteegwaanchy'aa zhat nineegwiidhak hee ach'ahah'aa.
43 Nijin zhit juu yats'ą' k'eedeegwaadhat oo'ee neezhįį ts'ą' jyaa dii'in ji' łyaa adashoohahłyaa gwachoh!
44 Naagwaldak!
Ąįį juu yats'ą' k'eedeegwaadhat zhit veegoo'aii datthak geenjit k'eedeegwaadhat yahahtsyaa.
45 Gaa ąįį dinjii jyaa adaanyąą,
‘Shats'ą' k'eedeegwaadhat oo'ee neeheedyaa eenjit niighyuk gwahthaa,’
nyąą ts'ą' zhit dinjii akwat tr'injaa juu yaatr'agwah'in nąįį dahkhwaii ts'ą' ch'a'aa tł'ęę neech'iniinjik.
46 Nijin drin geeneeyuulii kwaa gwiizhit zhit juu yats'ą' k'eedeegwaadhat yarahtee k'ineeheedik,
gwint'aii yagwahąąhshii ąįįts'ą' gwik'iinjiighit kwaa nąįį tee yahahchyaa.
47 “Ąįį juu ch'itsyaa nilii zhit yats'ą' k'eedeegwaadhat ts'ą' adan chan deehee'yaa gaandaii googaa oohilzhin kwaa ts'ą' chan yats'ą' k'eedeegwaadhat doo'ya' yuunyąą gwik'it t'ii'in kwaa ąįįt'ee gwintł'oo yahaahtrii.
48 Gaa juu ch'itsyaa nilii ts'ą' yats'ą' k'eedeegwaadhat jidii doo'ya' yuunyąą ąįį gaandaii kwaa ts'ą' dee'ya' k'iighai' geenjit gwintsal yahaahtrii.
Vit'eegwijyąhchy'aa ąįį juu dinjii gwintł'oo vidivee gwinzii ts'ą' intł'eegwa'ak ąįįt'ee yats'an gwandaa ts'ą' geeneegoolii.
Juu dinjii yit'injyaahchy'aa nilii ąįįt'ee gwandaa ts'ą' dinjii lęįį nąįį yats'an geeneegooheelyaa.”
Dinjii Nihts'įį Nihts'ą' Nineeheedal ts'ą' Tsinehdan Heekwaa
49 “Jii nan kǫ' vihihtthal eenjit dzaa gwats'ą' hoiizhii.
Ch'adąį' daak'a' ji',
oihnyąą gwiizhit!
50 Khaiinjich'asharahthat sheenjit goo'aii izhit gęhdaa tr'ihihshyaa gwats'ą' gwintł'oo shiyinji' haa nigwiih'ąįį.
51 Nankat tsinehdan gwintł'eehih'aa eenjit dzaa gwats'ą' hoiizhii shrǫǫ niindhan?
Nakhwaagwahaldak!
Tsinehdan,
ąįį nakwaa,
gaa nihts'įį nanakhwahihłyaa.
52 Juk gwats'an zhehk'aa gwizhit juu ch'ihłoanli' gwich'įį nąįį nihts'an tr'igiheedaa,
tik nąįį,
neekwaii ts'ą' nich'itsigahahthat,
neekwaii nąįį chan tik nąįį ts'ą' nich'itsigahahthat.
53 Ch'iti' nąįį chan digigii tsyaa nąįį ts'ą' nich'itsigahahthat.
Googii tsyaa nąįį chan digiti' ts'ą' nich'itsigahahthat.
Ch'ahan nąįį chan digigii nich'it ts'ą' nich'itsigahahthat,
ts'ą' googii nich'it chan dagahan ts'ą' nich'itsigahahthat.
Gavootr'i' nąįį chan gootseii nąįį ts'ą' nich'itsigahahthat,
ts'ą' gootseii nąįį chan dagootr'i' nąįį ts'ą' nich'itsigahahthat.”
Gweedhaa Gwizhit
54 Jesus dinjii nąįį chan jyaa ahnyąą,
“Nijin yeenaa zheek'ǫh alaa nǫh'in dąį',
zhazhat ‘Hahtsin t'oonchy'aa,’
dohnyąą ts'ą' it'ee ąhtsin.
55 Ąįįts'ą' nijin yeenii nakhwaneiintr'aii dąį' ‘Gweheendhaa t'oonchy'aa,’
dohnyąą ts'ą' it'ee gwiindhaa.
56 Gwik'iinjiighit adaa'įį nąįį!
Zhit zhee,
nan haa nǫh'in gwik'iighai' deehee'yaa gaakhwandaii,
gaa jaghaii jii gweedhaa,
ąįį gaakhwandaii kwaa t'ohchy'aa?
57 “Jaghaii jidii gweheezyaa ts'ąįį ideenjit gaakhwandaii kwaa t'ohchy'aa?
58 Dinjii gwiizųų t'inizhik nahnyąą ts'ą' ch'aroahkat zheh nihdeenąąhchįį ji'.
Ch'aroahkat zheh gwats'ą' vaa inkhaa gwiizhit vaa gwinzii nineegwin'ąįį gwik'eegwiindaii,
ąįį ji' ąįį juu vandaa diiroahkat ts'ą' nanahahchyaa kwaa eenjit,
ąįį chan gwak'ąąhtii nąįį ts'ą' nanahahchyaa ts'ą' ąįį chan zhee gwaazhrąįį nanahahchyaa t'oonchy'aa,
59 naagwahaaldak izhit duuyeh chineiindii,
dahthee nalaraa tsal datthak haa goiinkwat gwats'ą' datthak.”